تمد ەلدەرٸ اراسىندا قازاقستان جۇمىسسىزدىق دەڭگەيٸ بويىنشا تەجٸكستان مەن ەزەربايجاننان كەيٸن ٷشٸنشٸ ورىندا تۇر, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
ەكونوميكالىق بولجام
ساراپشىلاردىڭ سٶزٸنشە, بۇل جەردە دە «ماقتانۋعا» تۇرارلىق نەرسە بار: ILOSTAT دەرەكتەرٸنە سەيكەس, 2024 جىلعا ارنالعان جۇمىسسىزدىق دەڭگەيٸ بويىنشا ەڭ ناشار ەلدەردٸڭ رەيتينگٸندە قازاقستان 187 ەلدٸڭ ٸشٸندە 104-ورىنعا يە بولدى. ال تمد ەلدەرٸ اراسىندا قازاقستان تەجٸكستان مەن ەزەربايجاننان كەيٸن ٷشٸنشٸ ورىندا تۇر.
دەرەكتەر مىناداي:
- 2024 جىلدىڭ قاڭتار-قىركٷيەك ايلارىندا ەلدەگٸ جۇمىسپەن قامتۋ سالاسىنداعى قىزمەتتەر كٶلەمٸ 374,6 ملرد تەڭگە, بۇل 2023 جىلدىڭ وسى كەزەڭٸمەن سالىستىرعاندا 4,6%-عا از;
- جۇمىسپەن قامتۋ سالاسىنداعى قىزمەتتەردٸڭ ناقتى كٶلەم يندەكسٸ 84,1%-دى قۇرادى, بۇل سالاداعى ناقتى قىزمەت كٶلەمٸنٸڭ 15,9%-عا قىسقارعانىن كٶرسەتەدٸ;
- جۇمىسپەن قامتۋ سالاسىنداعى جالپى قىزمەتتەر كٶلەمٸ 371,5 ملرد تەڭگەنٸ قۇرادى, بۇل ٶتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 5,2%-عا از: ونىڭ نەگٸزگٸ بٶلٸگٸن جۇمىسپەن قامتۋ اگەنتتٸكتەرٸ قامتاماسىز ەتتٸ — 59,1 ملرد تەڭگە (2023 جىلدىڭ قاڭتار-قىركٷيەگٸندە 54,2 ملرد تەڭگە).
قازاقستاندا تۇراقتى جۇمىسپەن قامتۋدىڭ ۋاقىتشا جۇمىسقا اۋىسۋى بويىنشا قاۋٸپتٸ ٷردٸس بايقالۋدا: ۋاقىتشا جۇمىسقا ورنالاستىرۋ اگەنتتٸكتەرٸنٸڭ قىزمەت كٶلەمٸ 3,5 ەسەگە ارتىپ, 4,8 ملرد تەڭگەگە جەتتٸ.
قورىتىندى: جۇمىس بەرۋشٸلەر تۇراقتى ەڭبەك شارتتارىن جاساسۋعا دەگەن قىزىعۋشىلىقتارىن جوعالتىپ, قىزمەتكەرلەردٸ قىسقا مەرزٸمگە جۇمىسقا الۋدى جٶن كٶرۋدە.
بۇل:
1.جۇمىسكەردٸڭ قۇندىلىعىنىڭ تٶمەندەۋٸن (سەبەبٸ ەڭبەك نارىعىندا جۇمىس كٷشٸنٸڭ ارتىقشىلىعى بار);
2.جۇمىس بەرۋشٸلەردٸڭ ەڭبەك نارىعىندا ٶزدەرٸن سەنٸمدٸ سەزٸنٸپ, جۇمىسقا قابىلداۋ شارتتارىن ناشارلاتۋىن كٶرسەتەدٸ.
2025 جىلى بۇل ٷردٸس ايتارلىقتاي ٶزگەرمەيدٸ.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ (ۇسب) رەسمي دەرەكتەرٸ بويىنشا, 2024 جىلدىڭ ٷشٸنشٸ توقسانىندا ەلدە 448,6 مىڭ جۇمىسسىز ادام بولعان — بۇل 2023 جىلدىڭ سول كەزەڭٸمەن سالىستىرعاندا 0,6%-عا از.
بۇل بارلىق جۇمىسسىزدار ەمەس, تەك رەسمي تٸركەلگەندەر: جۇمىس ٸزدەپ, جۇمىس ٸستەۋگە دايىن دەپ تانىلعاندار. جۇمىسسىزدىق دەڭگەيٸ وسىنداي ەسەپ نەگٸزٸندە انىقتالادى جەنە ول ەلدەگٸ جۇمىسقا جارامدى حالىقتىڭ 4,6%.
بۇل كٶرسەتكٸشكە جۇمىسسىز ەكەندٸگٸن بيلٸككە حابارلاماعان نەمەسە جاسىرىن جۇمىسسىز رەتٸندە تانىلعان ادامدار كٸرمەيدٸ. قالالاردا جۇمىسسىزدىق دەڭگەيٸ 4,6%-دى, اۋىلدىق جەرلەردە 4,7%.
ILOSTAT رەيتينگٸ بويىنشا قازاقستانداعى جۇمىسسىزدىق دەڭگەيٸ 4,8%-عا جەتتٸ. الايدا, ەكونوميكالىق ٶسٸم مەن جۇمىسقا قابىلداۋ مەحانيكاسىنداعى ٶزگەرٸستەردٸ ەسكەرە وتىرىپ, جاعداي جاقسارماعان.
تمد ەلدەرٸ اراسىندا:
•تەجٸكستان — 11,6% (ەڭ جوعارى كٶرسەتكٸش);
•ەزەربايجان — 5,6%;
•قازاقستان — 4,8%.
قازاقستاننان وزىپ كەتكەن ەلدەر:
•ٶزبەكستان — 4,5%,
•تٷرٸكمەنستان — 4,3%,
•بەلارۋس — 3,4%,
•قىرعىزستان — 3,3%,
•رەسەي — 2,5%,
•مولدوۆا — 1,4%.
ايتا كەتۋ كەرەك, قازاقستان كەيبٸر ەلدەردٸڭ جۇمىسسىز ازاماتتارىنا جۇمىس ورىندارىن ۇسىنادى. بۇل ٶزبەكستان سيياقتى ەلدەرگە ەڭبەك نارىعىنداعى جاعدايدى جاقسارتۋعا كٶمەكتەسەدٸ, سونىمەن قاتار ۇلتتىق ۆاليۋتانىڭ تۇراقتىلىعىنا ىقپال ەتەدٸ. بٸراق بۇل قازاقستاننىڭ ەڭبەك نارىعىنا تەرٸس ەسەر ەتٸپ, ونىڭ ازاماتتارىنىڭ جاعدايىن قيىنداتادى.
سونىمەن قاتار, تەڭگەنٸڭ قۇنسىزدانۋىنان تۋىنداعان ينفلياتسييا حالىقتىڭ تۇرمىس جاعدايىن ناشارلاتىپ وتىر. جۇمىسسىزدىق ٶسٸپ, ەڭبەك شارتتارى ناشارلاۋدا. بۇعان تٶمەن جالاقى مەن سالىقتاردىڭ ٶسۋٸ قوسىلادى.
