2025 jylǵy 1 sáýirdegi jaǵdai boiynsha qazaqstandyqtardyń shottaryna túsetin jarnalardan jáne investitsiialyq kiristerden jinaqtalǵan zeinetaqy jinaqtarynyń kólemi 22,75 trln teńgege jetti. Iaǵni, bir jyl ishinde ol 3,86 trln teńgege nemese 20,5%-ǵa artty, dep habarlaidy Dalanews.kz.
BJZQ baspasóz qyzmetiniń málimetinshe, mindetti zeinetaqy jarnalary esebinen qalyptasqan zeinetaqy jinaqtarynyń kólemi 2025 jyldyń 1 sáýirinde 21,76 trln teńge boldy. 12 aidaǵy ósimi – 19,3%. Mindetti kásiptik zeinetaqy jarnalary (MKZJ) esebinen zeinetaqy jinaqtary – 653,83 mlrd teńge, 12 aidaǵy ósim – 9%. Ótken bir jyl ishinde eń úlken ósimdi (39,5%) erikti zeinetaqy jarnalary (EZJ) boiynsha jinaqtar kórsetti, 2025 jyldyń 1 sáýirine olardyń kólemi 8,19 mlrd teńge. Salymshylardyń (alýshylardyń) zeinetaqy shottaryna 2024 jylǵy 1 qańtardan túse bastaǵan jumys berýshiniń mindetti zeinetaqy jarnalary (JMZJ) 2025 jyldyń 1 sáýirine 329,12 mlrd teńge boldy.
Túsimder
Zeinetaqy jinaqtarynyń kólemi zeinetaqy jarnalary men investitsiialyq kiris túrindegi kiris aǵyndary esebinen ulǵaiady. Bul rette salymshylardyń jeke jáne shartty shottaryna esepti jyl ishinde túsken qarajat mólsheri – 762,22 mlrd teńge (ótken jylmen salystyrǵandaǵy ósim 22,2% nemese 138,62 mlrd teńge).
Jyl basynan beri MZJ esebi júrgiziletin jeke zeinetaqy shottaryna (JZSh) 2025 jyldyń 1-sáýirine 630,91 mlrd teńge (ótken jyldyń sáikes kezeńimen salystyrǵanda MZJ kólemi 13,3%-ǵa ulǵaidy), MKZJ – 35,31 mlrd teńge (ósim - 22,4%), EZJ - 809 mln teńge (ósim - 14,8%) tústi. 2025 jyldyń alǵashqy 3 aiynda JMZJ esebinen jarnalar 95,18 mlrd teńgeni qurady.
Tólemder men aýdarymdar
2025 jyldyń 3 aiynda BJZQ-dan jarnalardyń barlyq túrleri boiynsha jasalǵan tólemder men saqtandyrý uiymdaryna aýdarymdar 371,44 mlrd teńgeni qurady. Bul byltyr jasalǵan tólemder kóleminen 92,5% nemese 178,47 mlrd teńgege kóp.
Tólemderdiń basym bóligi turǵyn úi jaǵdailaryn jaqsartýǵa jáne emdelýge arnalǵan birjolǵy zeinetaqy tólemderiniń (BZT) enshisinde – 219,10 mlrd teńge.
Zeinet jasyna tolýyna bailanysty tólemder jyl boiyna 23,10% ulǵaiyp, 01.04.2025j. 56,40 mlrd teńgege jetti. BJZQ-dan zeinet jasyna tolýyna bailanysty beriletin ortasha ailyq tólem – 35 638 teńge.
Jyl basynan bastap 01.04.2025j. deiin muragerlik boiynsha tólemder – 16,63 mlrd teńge, QR sheginen tys turaqty turýǵa ketýge bailanysty tólemder – 8,46 mlrd teńge, múgedektigi bar adamdarǵa tólemder – 801,25 mln teńge, jerleýge tólemder – 2,63 mlrd teńge júzege asyryldy. Saqtandyrý uiymdaryna 67,43 mlrd teńge somasy aýdaryldy.
JZSh sany
2025 jyldyń 1 sáýirindegi jaǵdai boiynsha BJZQ-daǵy zeinetaqy shottarynyń jalpy sany - 17,44 mln. birlik (jyl boiǵy ósim – 1,66 mln birlik nemese 10,5%). Bul rette salymshylardyń (alýshylardyń) BJZQ-daǵy JZSh sany 2025 jyldyń 1 sáýirine 12,54 mln birlik boldy. Onyń ishinde: 11,17 mln - MZJ boiynsha, 729,35 myńy - MKZJ boiynsha, 446,65 myńy - EZJ esepteletin shottar.
Al BJZQ-daǵy Qazaqstan Respýblikasynyń zańnamasyna sáikes kelip túsken JMZJ týraly málimetter eskeriletin shartty zeinetaqy shottarynyń sany - 4,91 mln birlik.
Buǵan deiin BJZQ zeinetaqy aktivterin qaitarý boiynsha problemalyq emitentterge qatysty júrgizip jatqan jumystary týraly aqparatpen bólisken. Olar - defoltqa jol bergen kompaniialar jáne óz mindettemelerin oryndaýdy toqtatqandar. 2025 jylǵy 15 sáýirdegi jaǵdaińa sáikes, baǵaly qaǵazdar jáne ekinshi deńgeidegi bankterdegi salymdar boiynsha qaryzdardy qosa alǵanda, 15 problemaly emitent boiynsha zeinetaqy aktivterine qatysty qalǵan bereshektiń jalpy somasy 61,61 mlrd teńgeni quraidy.