Dariǵa Nazarbaevanyń burynǵy qudasy, milliarder Qairat Boranbaev Chehiiadaǵy «Grýshkov» sportkeshenin satqan, dep habarlaidy Dalanews.kz "Vyhod k moriý" telegram arnasyna silteme jasap.
Bul týraly málimetter chehiialyq kommertsiialyq tizilimge onyń kompaniialary tapsyrǵan qujattardan belgili boldy. Keshendi satý 2023 jyldyń sońynda júzege asqan, ol kezde Boranbaev áli koloniiada otyrǵan. Degenmen bul mámile týraly aqparat endi ǵana jariia etilip otyr. Kásipker bul kelisimnen 700 myń dollarǵa jýyq qarjylai shyǵynǵa ushyraǵan.
Karlovy Vary kýrortynan 20 minýttyq jerde ornalasqan sportkeshen Boranbaevtyń menshigine alǵash ret 2014 jyly ótti. Aldymen nysan Kiprdegi Marcuard trasty arqyly tirkelse, eki jyldan keiin Boranbaev ony óz atyna aýdaryp alǵan. Nysan quramyna sportzal ǵimaraty, tennis korty jáne 0,5 gektardan asatyn jer ýchaskeleri kirgen. Ol keshendi sol kezde 24,2 mln cheh kronyna (shamamen $1,26 mln) satyp alǵan.
Alaida 2022 jylǵy Qańtar oqiǵalarynan keiin Boranbaevqa qatysty tergeý bastalyp, naýryzda ol Almatydan jeke ushaqpen ketpek bolǵan kezinde ustaldy. Keiin oǵan salyqtan jaltarý jáne qarjyny jymqyrý boiynsha aiyp taǵyldy. 2023 jyly sot ony 8 jylǵa bas bostandyǵynan aiyryp, múlkin tárkileý týraly sheshim shyǵardy. Biraq apelliatsiialyq sot bul merzimdi 6 jylǵa qysqartty. Qarashada Boranbaev bostandyqqa shyqty.
Túrmede otyrǵan kezinde Boranbaev memleketpen kelisimge kelip, aktivterin birtindep ótkize bastady. Ol birneshe kommertsiialyq nysandy, munai kompaniiasyn, batys óńirdegi ken ornyn jáne 60 mln dollardy bilim infraqurylymyn qoldaýǵa arnalǵan memlekettik qorǵa tapsyrdy. 2024 jyldyń ortasyna qarai memleketke ótkizilgen múliktiń jalpy quny 135 mlrd teńge (shamamen $250 mln) boldy.
Bostandyqqa shyǵýyna birneshe apta qalǵanda, Qairat Boranbaev Chehiiadaǵy biznesterin qaita qurylymdaýǵa kiristi. «Grýshkov» sportkeshenin satý – sonyń alǵashqy qadamy boldy. 2023 jyldyń sońynda mámile aiaqtalyp, jańa iesi – jergilikti kásipker Radek Makar 10 mln cheh kronyn (sol kezdegi kýrs boiynsha $500 myń) tólegen. Bul – Boranbaev tólegen somadan eki eseden asa tómen. Mundai jeńildik mámileniń shuǵyldyǵymen túsindirilse kerek: burynǵy kásipker memleket aldyndaǵy mindettemelerin oryndaýy qajet edi.
2023 jyldyń jeltoqsanynda Boranbaev Karlovy Varydaǵy «Alhan» jáne «Mignon» qonaq úilerimen, Pragadaǵy elitalyq páterlermen bailanysty Balma kompaniiasyn joidy. Bul aktivterdi satyp alýǵa qajet milliondaǵan dollardy «QazMunaiGaz» kompaniiasynyń enshiles qurylymdary Balma shottaryna aýdarǵan. Keiin bul múlikterdiń barlyǵy Boranbaevtyń ekinshi kompaniiasy – JILO spol. s r.o.-ǵa ótti.
Memleketke júzdegen million dollar ótemaqy tólegennen keiin Qairat Boranbaevtyń isteri ońala bastady. 2024 jyldyń basynda oǵan qatysty barlyq qylmystyq ister toqtatyldy, al buǵan deiin Shveitsariiada buǵattalǵan onyń otbasy esepshottaryndaǵy $200 mln qaita ashyldy.
Alaida bul tarih áli de tolyq aiaqtalmaǵan siiaqty. Orda basylymynyń jazýynsha, 2024 jylǵy sáýirdiń sońynda Boranbaevtyń biznes seriktesi Taryk Oskaiǵa izdeý jariialanǵan. Túrik kásipkeriniń kompaniiasy investorlarǵa 1,5 mlrd teńgeden astam qaryz bolǵan jáne AIX birjasy tarihynda defoltqa ushyraǵan alǵashqy kompaniia retinde tirkelgen.
Qairat Boranbaevtyń Chehiiadaǵy aktivterin satý arqyly ózine tiesili múliktiń bir bóligin zańdastyrý jáne memleketpen jasyryn kelisim negizinde «tazartýǵa» tyrysqany baiqalady. Bul – postqazaqstandyq elitanyń bilikpen ymyraǵa kelip, zańdy jaýapkershilikten ishinara qutylý úlgisiniń aiqyn mysaly. Sonymen qatar, bul jaǵdai el ishindegi yqpaldy toptardyń transshekaralyq biznes-imperiialarynyń álsireýine jáne olardyń qarjysyn memlekettiń baqylaýyna ótkizýge arnalǵan jańa kezeńniń bastalǵanyn kórsete alady.
