Úkimet úiinde QR Úkimetiniń halyqaralyq qarjy uiymdarymen (MQU) yntymaqtastyq jónindegi úilestirý keńesiniń otyrysy ótti. Jiynǵa Dúniejúzilik banktiń (DB), Halyqaralyq qarjy korporatsiiasynyń (HQK), Aziia damý bankiniń (ADB), Eýropalyq qaita qurý jáne damý bankiniń (EQDB), Eýraziialyq damý bankiniń (EADB), Islam damý bankiniń (IDB) ókilderi qatysty. Memleket basshysynyń tapsyrmasy boiynsha Úilestirý keńesine Premer-ministr basshylyq etti. Keńes quramyna sondai-aq QR Prezidenti Ákimshiligi Basshysynyń orynbasary Erbolat Dosaev, QR strategiialyq josparlaý jáne reformalar agenttiginiń tóraǵasy Áset Erǵaliev endi, dep habarlaidy Dalanews.kz
Otyrys jumysyn asha otyryp, Premer-ministr Oljas Bektenov halyqaralyq qarjy institýttarynyń qurylymdyq reformalardy júzege asyrýdaǵy jáne ekonomikanyń sapaly ósýine baǵyttalǵan ozyq tájiribelerdi engizýdegi strategiialyq rólin atap ótti.
«Úilestirý keńesiniń jumysyn jáne halyqaralyq qarjy uiymdarymen ózara is-qimyl tetikterin qaita formattaý el Prezidentiniń tikelei tapsyrmasy boiynsha júrgizilýde. Bul memlekettiń bedeldi qarjy institýttarymen yntymaqtastyqqa qanshalyqty deńgeide kóńil bóletin kórsetedi. Bizde birlesip júzege asyrylǵan tabysty jobalar mol. Dese de, odan da kóp nárse jasaýǵa bolatynyna senimdimin. Elimizdiń áleýeti óte zor, sizderdiń qoldaýlaryńyzben ony barynsha júzege asyra alamyz dep oilaimyn», — dep atap ótti Oljas Bektenov.
Kún tártibinde – el ekonomikasyna mýltiplikativti áser beretin jobalarǵa halyqaralyq qarjy uiymdarynyń qatysýyn arttyrý máselesi.
Jiynda memlekettik-jekemenshik áriptestikti nyǵaitý salasyna qatysty naqty bastamalar, el óńirleriniń qarajatty óz betinshe tartý máseleleri qaraldy. Sondai-aq kólik áleýetin odan ári damytý, mikro, shaǵyn jáne orta kásipkerlikti qarjylyq qoldaý baǵdarlamalaryn keń aýqymda taratý boiynsha MQU-men birlesken birqatar joba usynyldy.
MJÁ tetigin qoldaný máselesin talqylaý barysynda «Memlekettik-jekemenshik áriptestik týraly» Zańnyń jańa redaktsiiasy atap ótildi. Ol birqatar rásimdi ońtailandyrý arqyly jobalardyń sapasyn arttyrý jáne josparlaý merzimderi men biýdjettik shyǵystardy qysqartý úshin «Baǵdarlamalyq MJÁ» tetigin engizýge baǵyttalǵan.
HQK-men birlesip búginde energetika, densaýlyq saqtaý, bilim berý, sýmen jabdyqtaý jáne kólik salalarynda 7 aýqymdy joba júzege asyrylýda. Jalpy somasy 2,7 trln teńgege 1 100-den astam MJÁ sharttary (aiaqtalǵandaryn qosa alǵanda) jasaldy.
«Aziia damý banki Qazaqstannyń seriktesi bolyp sanalady jáne Úkimetti, onyń ishinde memlekettik-jekemenshik áriptestik úshin jaǵdaidy jaqsartý jónindegi bastamalarda qoldaýǵa daiyn. Biz MJÁ jobalarynyń pýlyn anyqtaýdy mańyzdy dep sanaimyz. Bul senimdi investorlardy tartýǵa kómektesip, qazaqstandyq naryqtaǵy básekelestikti kúsheitýge yqpal etedi. Atalǵan tásil ADB-nyń buǵan deiingi bergen usynymdaryna sáikes keledi jáne biz MJÁ ortalyǵynyń osy mańyzdy kezeńdi ilgeriletýdegi belsendi rólin joǵary baǵalaimyz», — dep atap ótti ADB ókildiginiń direktory Ýtsav Kýmar.
EQDB-nyń QR-daǵy basshysynyń orynbasary Asqar Namazbaev valiýtalyq táýekelderge biýdjet bólý, ákimshilik kedergilerdi qysqartý, infraqurylymdyq jobalardy júzege asyrý kezinde MJÁ tetikterin paidalaný jáne taǵy da basqa máselelerdi kóterdi.
Kóterilgen máseleler boiynsha QR Premer-ministriniń orynbasary – ulttyq ekonomika ministri Serik Jumanǵarin, QR Prezidenti Ákimshiligi Basshysynyń orynbasary Erbolat Dosaev óz pikirlerin bildirdi.
Premer-ministr TKSh salasynda, onyń ishinde «Energetikalyq jáne kommýnaldyq sektorlardy jańǵyrtý» ulttyq jobasy sheńberinde, sondai-aq tsifrlyq tehnologiialardy damytý men jasandy intellektini engizý salasynda halyqaralyq qarjy institýttarymen áriptestiktiń mańyzdylyǵyn atap ótti.
Otyrysqa qatysýshylar respýblikalyq mańyzy bar qalalardyń investitsiialyq jobalarǵa qarjyny óz betinshe tartý tetigin talqylaý barysynda Úkimettiń óńirlerdiń biýdjettik derbestigin nyǵaitý jónindegi dáiekti jumysyn atap ótti. Birqatar salyq túsimi respýblikalyq deńgeiden jergilikti deńgeige berildi. Jańa Biýdjet kodeksinde jergilikti biýdjetterdiń qarjylyq ókilettikterin keńeitetin jáne olardyń turaqtylyǵyn arttyratyn normalar bekitilgen. Búginde Almatynyń Halyqaralyq qarjy institýttarynan tikelei qaryz alý múmkindigi bar. Fitch halyqaralyq agenttiginiń qalanyń kredittik reitingin «BBB+» deńgeiinde rastaýy da syrtqy qarjylandyrýdy tartý úshin qolaily jaǵdailardy qamtamasyz etedi. HQK jáne EQDB ókilderi Almatynyń ekologiialyq jobalaryn júzege asyrýǵa qoldaý kórsetýge daiyn ekendikterin bildirdi.
Dúniejúzilik banktiń investitsiialyq kepildikter boiynsha beriletin qaryz qarajatyn tartý arqyly «QTJ» UK-nyń kúrdeli salymdar baǵdarlamasyna nazar aýdaryldy. Onda temirjol jelilerin rekonstrýktsiialaý, qalpyna keltirý, jóndeý, lokomotivter jáne jolaýshylar vagondarymen qatar, elektr jyljymaly quramyn satyp alý qarastyrylǵan.
Dúniejúzilik banktiń Qazaqstandaǵy turaqty ókili Andrei Mihnev eldiń tranzittik áleýetin kúsheitýdiń mańyzdylyǵyna toqtalyp, osy baǵdarlamaǵa jan-jaqty qoldaý kórsetýge daiyn ekenin bildirdi.
Kásipkerlik qyzmetti yntalandyrýǵa baǵyttalǵan «Órleý» baǵdarlamasy aiasynda «Báiterek» jáne ADB arasyndaǵy yntymaqtastyq máseleleri talqylandy. Osy baǵdarlama boiynsha kelesi jyly ShOB-ty jeńildetilgen mólsherlememen qarjylandyrýǵa qosymsha qarajat bólý josparlanýda. Bul óńirlerde jańa jumys oryndaryn ashýdy qamtamasyz etedi.
Úkimet ainalasynda shaǵyn jáne orta kásipkerlik beldeýin damytatyn, ekonomikanyń ósimine jáne eldiń eksporttyq áleýetin arttyrýǵa baǵyttalǵan iri jobalardy qoldaidy. Bul rette ShOB – halyqty jumyspen qamtýdyń negizgi kózi. Osyǵan bailanysty, Premer-ministr atap ótkendei, ShOB-ty qoldaý sharalarymen keńinen qamtý memleket úshin basym baǵyt bolyp qala beredi. Sondyqtan jumystyń osy baǵytyn nazardan tys qaldyrmaý mańyzdy.
«Prezident pen Úkimet halyqaralyq qarjy uiymdarymen tiimdi ózara is-qimylǵa basa nazar aýdarady. Bul memleketke biýdjettik múmkindikterdi utymdy paidalana otyryp, iri jobalardy júzege asyrýǵa múmkindik beredi. Sizder jahandyq aýqymdy qamtyp otyrsyzdar, sondyqtan da ártúrli memleketterdegi belgili bir máselelerdiń qalai sheshilip jatqanymen tanyssyzdar. Sol sebepti biznes-ahýaldy jaqsartýǵa, investitsiialar tartýǵa jáne ekonomikalyq turǵyda basqa da máselelerge qatysty usynystar bolsa, biz olardy qýana qabyldaimyz. Jalpy, Úkimet barlyq qarjy institýttarymen syndarly jumys isteýge nietti», — dep atap ótti Oljas Bektenov.
Otyrys qorytyndysy boiynsha Premer-ministr memlekettik organdardyń basshylaryna qarjy institýttarynan alynǵan qaryzdardyń sapaly jáne maqsatty jumsalýyna baqylaýdy kúsheitýdi tapsyrdy. Ulttyq ekonomika ministrligi men basqa da qurylymdarǵa barlyq aitylǵan bastamalar men usynystardy pysyqtaý júkteldi.
