Jaqynda Joǵarǵy aýditorlyq palata 2024 jylǵy memlekettik biýdjettiń oryndalýy týraly baiandama jasap, ondaǵy júielik problemalardy syn sadaǵyna alǵan bolatyn. Biraq ondaǵy problemalardyń barlyǵy Joǵarǵy aýditorlyq palatanyń qazirgi basshysy, 2022-2024 jyldary Úkimetti basqaryp, Premer-Ministr bolǵan Álihan Smaiylovtyń tikelei muryndyq bolýymen týyndaǵan. Sondyqtan aýditorlar ózderiniń birinshi basshysyn synap jatyr dep esepteýge bolady. Al ol esepke palata tóraǵasy retinde Álihan Smaiylov qol qoiady.
«Bul saiasi sadomazohizm be, álde óziniń úkimet basqarǵan ýaqyttaǵy qatelikterin moiyndaý ma, ol jaǵyn árkim ózi sheshe jatar. Biraq dál osy Álihan Ashanulynyń premerligi tusynda ulttyq kompaniialar aktsiiasyn satyp alý syndy Ulttyq qordan respýblikalyq biýdjetke transfertten tys aqsha tartýdyń kúdikti shemalary oilap tabylyp, qoldanylǵan bolatyn. Qazaqstan osynyń zardabyn áli uzaq jyldar boiy tartatyn bolady. Sozylmaly defitsit, biýdjettiń basqa da júielik problemalaryna eks premerler Asqar Mamin men Álihan Smaiylov tikelei jaýapty. Olar pandemiia kezinde paida bolǵan orasan memlekettik qarjy shyǵynyn ary qarai durys basqara almady», - deidi DALA INSIDE derekkózi.
Álihan Smaiylov 2022 jyly «Qańtar oqiǵasy» aiaqtala salsymen, sol qańtarda Úkimet basshysy bolyp taǵaiyndaldy. Ol qyzmetinen Ashanuly 2024 jyldyń basynda, iaǵni aqpan aiynda ketti. 2024 jylǵy biýdjet parametrlerin Smaiylovtyń kabineti tolyqtai ózderi bekitken.
«Smaiylovtyń úkimeti 2023 jyly biznesten qosymsha qun salyǵy retinde 600 milliard teńge qaitarýy tiis edi. Ony istemedi. Artynan jyrtyqty jamaý úshin olar qaryz aldy. Sol kezde 2023 jylǵy biýdjettiń «tesigi» 1 trillion teńgeden asyp ketti. Al 2023 jyldyń naýryz aiynda ministrler kabineti transfertti 800 milliard teńgege taǵy da arttyryp, defitsitti 2 trillion teńgeden asyryp jiberdi», - deidi derekkóz.
2024 jyly Úkimet basyna kelgen Oljas Bektenov báribir tez arada eshteńe ózgerte almaityn edi. Sondyqtan 2024 jylǵy biýdjettiń oryndalýy, onyń kartinasy Álihan Smaiylov syzyp ketken boljamdy kartinamen júrdi. Jáne aldyn-ala bekitilgen bul esep múlde jaramsyz bolyp shyqty. Sol sebepti biyl Oljas Bektenov kabineti qatań salyq reformasyn jasap, biýdjet kiristeri men shyǵystaryn tolyq baqylaýǵa alýǵa sheshim qabyldaǵan.
Oljas Bektenovtyń biýdjet pen memlekettik qarjy boiynsha jumysyn 2025 jylǵy qorytyndydan keiin baǵalaý kerek. Al salyq reformasynyń alǵashqy nátijelerin biz 2026 jyldyń aiaǵynda kóre bastaimyz. Sol kezde Joǵarǵy aýditorlyq palataǵa óziniń barlyq talantyn kórsetýge jol ashylady.
Al palatanyń qazirgi «bes eshkini jep qoiyp ysqyrýy» Astanadaǵy biraz adamnyń kúlkisin keltirip, birshama otyrystarda saiasi andekdotqa ainalyp ketti. Bul uiym Palata statýsyna áli tartpaityn siiaqty. Sondyqtan Esep komiteti degen eski atyn qaitaryp bere salǵan durys.
