«Mýzyka adam janyn jarqyndatyp, jalyndatýy tiis». Nemistiń uly kompozitory Bethoven aityp ketkendei, shyn máninde mýzykanyń qudireti sheksiz be? Shyn máninde sózsiz-aq, is-qimylsyz-aq, jeti notadan shyqqan áýezben júrektiń kiltin tabýǵa bola ma? Kóńil kógershinin erkin samǵatýǵa bola ma?
Al oiyńyzda sál kúmán bolsa, naýryzdyń 20-sy kúni Jambyl atyndaǵy qazaq memlekettik akademiialyq filarmoniiasyn betke alyńyz. Bul kúni sizdi qazaq ónerinde eshqashan bolmaǵan tyń jańalyq kútip tur.
Filarmoniia ishinen tuńǵysh ret Memlekettik klassikalyq gitarister kvinteti qurylyp, dál osy kúni betashar kontserti ótedi. Kontserttiń aty da erekshe - «BasTaý». Nebir ótkel bermes asaý ózen, dariia kólder bulaqtan bastalǵany ispetti, bul óner ujymy da tusaýkeser kontsertin jaqsy nietpen yrymdap qoiyp otyr. Qazaqstan Respýblikasy Mádeniet jáne aqparat ministrliginiń qoldaýymen, demeýimen jelkenin kerip, jolǵa shyqqan kvintet qazaqtyń klassikalyq mýzykasyna jańasha lep syilamaq. Ujym Baýyrjan Jylqybaev, Aqbar Qiarystan, Ulanbek Ahmetov, Asan Narbota, Záýre Narbota syndy talantty gitaristerden quralǵan.
Ózin qońyr dalamen úndes dep biletin, qos ishekti dombyrasyn janynan tastamaityn qazaqtyń klassikalyq mýzykadan úlesi joq emes. Oǵan keshegi ǵasyrdyń maitalmany sanalatyn M.Tólebaev bastaǵan kompozitorlardyń eńbegin aitsaq jetkilikti. Klassikanyń tuǵyryna tý tigip, tyǵyryqtan shyǵarǵan Tólebaevtan keiin ózindik soqpaǵyn taýyp, búginde dańǵyl jolǵa ainalǵan qazaq klassikasy jyldan-jylǵa bas-aiaǵyn jinap, shynaiy órisin taýyp keledi.
Bul sózimizge dálel retinde sahnasynda halyq mýzykasynan bastap úlken simfoniialyq formalarǵa deiin ár túrli janrdyń basyn qosyp, klassikalyq ónerdiń injý-marjanyn jasaqtap kele jatqan filarmoniia eńbegin aitýymyzǵa bolady. Keler jyly qurylǵanyna 90 jyl tolatyn qara shańyraq repertýaryn jańartyp, tolyqtyryp, artisteriniń kásibi sheberlikterin shyńdaýda úlken jumystar atqaryp, elimizdiń mýzyka óneriniń damýyna ólsheýsiz úles qosyp keledi jáne bul eńbek jalǵasa da bermek. Udaiy ósý men órkendeý jolynda kele jatqan óner uiasy zamannyń talaby men talǵamyn da eskerip otyrady.
– Qazir eskiniń tozyp, jańanyń ónip kele jatqanyn beineleitin zaman bolyp barady. Iaǵni álemdegi jahandaný máselesi qazaqty da ainalyp ótpeidi. Barlyq ǵylym salasyn bir sharpyp ótetin bul uǵym mádeniettiń de damýyna áser etip jatyr. Bul kezeńdegi mádeni qozǵalystyń ereksheligi – osy salaǵa degen qyzyýshylyǵy bar shyǵarmashyl jastardyń belsendiliginiń artýy der edim. Jańa býyn ómirdi boiamalap, bir jaqty kórsetýden bas tartyp, zamannyń aǵymyna sai áýendermen tanytýǵa tyrysýda. Sondyqtan túrli baǵyttardyń bastalýyna jáne damýyna úrke qaraýdyń, baibalam salýdyń qajeti joq. Bul kvintettiń ómirge kelýi de osy múddeden der edim, – deidi kvintettiń kórkemdik jetekshisi Baýyrjan Jylqybaev.
Qazaq áýeziniń garmoniiasy dombyra-qobyz buraýynan shyǵatyndyqtan alty ishekti shertpeli mýzykalyq aspap - gitara úniniń qazaqy maqamǵa iilgeni HH ǵasyrdyń ortan belinen deidi biletinder. Ony alǵashqylardyń biri bolyp qazaqy mánerde quiqyljytqan Qorabai Esenov «qazaq gitarasynyń atasy» dep tanylatyny taǵy bar. Qalai desek te ispannyń temir ishekti aspabynyń osydan bylai qazaq ónerinde qalǵany qalǵan. Taq-tuq etken jattandy dyńǵyr emes, kásibi mamandardan quralǵan kvintet sol sazdy qaitara túletpek.
«Asaýdai tolqyǵan júrekterińiz» janyna jaqyn áýennen saia tapsyn deseńiz, ǵajap ta tylsym keshten qur qalmańyz. Siz kelińiz, gitara sóilesin.
