Qazaqstan eldiń dárilik qaýipsizdigin qamtamasyz etý baǵytynda eleýli nátijege qol jetkizdi. Dárilik zattardy tańbalaý jáne qadaǵalaý júiesiniń derekteri boiynsha otandyq óndiristegi dárilik preparattardyń úlesi zattai kórsetkishte (qaptama men dozalar sany boiynsha) 40%-ǵa jetti, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Bul kórsetkish halyqtyń otandyq óndiristegi dárilik zattarmen naqty qamtamasyz etilý deńgeiin kórsetip, ulttyq farmatsevtikalyq salanyń kezeń-kezeńimen damyp kele jatqanyn aiǵaqtaidy.
Densaýlyq saqtaý ministrliginde atap ótkendei, naryqty zattai kórsetkishter arqyly baǵalaý dárilik zattardy tutyný qurylymyn barynsha obektivti túrde taldaýǵa múmkindik beredi.
Qundyq mánde otandyq preparattardyń úlesi shamamen 15%-dy quraidy. Bul patenttik qorǵaýda turǵan innovatsiialyq importtyq dárilik zattardyń joǵary qunymen bailanysty.
Naryqty zattai kórsetkishter arqyly taldaýǵa kóshý halyq úshin dárilik zattardyń qoljetimdilik deńgeiin jáne densaýlyq saqtaý júiesin qamtamasyz etýdegi otandyq óndirýshilerdiń naqty rólin dálirek baǵalaýǵa múmkindik beredi.
Dárilik qamtamasyz etý salasyndaǵy júieli reformalar birqatar mańyzdy nátijelerge qol jetkizýge múmkindik berdi. Atap aitqanda, baǵa belgileý júiesin reformalaý nátijesinde TMKKK jáne MÁMS sheńberinde dárilik zattardyń shekti baǵasy orta eseppen 15%-ǵa, al kóterme jáne bólshek saýda segmentterinde 26%-ǵa tómendedi. Bul halyq úshin dári-dármekterdiń qoljetimdiligin arttyrdy.
Mańyzdy baǵyttardyń biri satyp alý júiesin ońtailandyrý boldy. Biryńǵai distribiýtor óndirýshi zaýyttarmen tikelei kelisimsharttar tájiribesin aitarlyqtai keńeitti, bul deldaldar sanyn qysqartýǵa múmkindik berdi. Sonymen qatar BUU júiesiniń halyqaralyq uiymdary - PROON, IýNISEF jáne STOP-TB arqyly júrgiziletin satyp alýlar kólemi 87%-ǵa artty, al otandyq óndirýshilermen uzaq merzimdi kelisimsharttar kólemi 43%-ǵa ósti.
Osy sharalardyń nátijesinde biýdjet qarajaty aitarlyqtai únemdeldi. 2025 jyldyń qorytyndysy boiynsha únemdeý 70,5 mlrd teńgeni, al 2026 jyldyń alǵashqy ailarynda 47 mlrd teńgeni qurady. Bosatylǵan qarajat patsientterdi dárilik qamtamasyz etýdi keńeitýge baǵyttalýda.
Dárilik qamtamasyz etý júiesin damytýda tsifrlandyrý da mańyzdy ról atqarady. Dárilik zattardy tańbalaý jáne qadaǵalaý júiesin engizý preparattardyń qozǵalysynyń búkil tizbeginiń - óndiris jelisinen bastap patsientke jetkiziletin árbir qaptamaǵa deiin - ashyqtyǵyn qamtamasyz etedi. Bul baqylaý sapasyn arttyryp, eldegi dárilik qamtamasyz etý júiesine degen senimdi kúsheitýge yqpal etedi.
