Ońtústiktiń óndirisine QazUÝ-diń ǵylymi jobalary endirilmek
Jiynǵa oblys ákimi Janseiit Túimebaev, Ál-Farabi atyndaǵy Qazaq Ulttyq ýniversitetiniń rektory Ǵalymqaiyr Mutanov pen atalǵan ýniversitet janyndaǵy 10 ǵylym institýtynyń ǵalymdary, óńirdegi joǵarǵy oqý oryndarynyń ǵalymdary men ónerkásip salasynyń mamandary qatysty.
Prezidenttiń biylǵy jylǵy Joldaýynda «óndiriske innovatsiialar engizý» tapsyrmasy men keshegi «Bolashaqqa baǵdar: rýhani jańǵyrý» maqalasynda aitylǵan ideialardy júzege asyrýda Ońtústikte Qazaq Ulttyq ýniversiteti ǵalymdary 40-qa jýyq jobasyusynylǵan innovatsiialar kórmesi men búgingi dóńgelek ústel osy tapsyrmany júzege asyrýdaǵy bastama bolyp otyr.
Árbir memlekette ǵylym men bilimniń óndirispen bailanysy jaqsy bolǵan jerde sol eldiń ekonomikasy damitynyn aitqan aimaq basshysy Qazaq Ulttyq ýniversitetimen bailanysty nyǵaitý qajettigin atap ótti.
– Ál-Farabi ýniversitetimen biz eki jaǵynan tyǵyz bailanysa alamyz. Birinshisi qazaq bilimi men ǵylymynyń elimizdegi qara shańyraǵy bolsa, ekinshi jaǵynan Ál-Farabidiń týǵan jeri Ońtústik Qazaqstan oblysy. Osy jaǵynan biz birlesip jumys atqaryp elimizdiń ekonomikasynyń damýyna súbeli úles qosýymyz qajet. Búgin osy maqsatta ýniversitetpen yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa otyramyz. Osynyń aiasynda Ál-Farabidiń týǵan jeri Otyrar aýdanynda jáne Túrkistan qalasynda arheologiialyq qazba jumystaryn birlese otyryp ary qarai damytý. Jáne oblysta kóptegen jańa qalashyqtar tabylyp jatyr, solardyń biri Shymkentegi Abylai hannyń ordasy bolǵan «Han qorǵan» degen jer bar, odan keiin Ábý nasyr Ál-Farabidiń ósken jeri Otyrar bolsa, týǵan jeri «Oqsyz» qalashyǵynda esh qandai qazba jumystary júrgizilmegen. Osy arheologiialyq qazba jumystardy Sizderdegi mamandarmen birlese otyryp jasaýǵa daiynbyz, – dedi ákim.
Sonymen qatar, ákim jyl saiyn ýniversitet uiymdastyryp keletin jyldyq konferentsiianyń birin Ońtústik Qazaqstanda ótkizip otyrýdy jáne atalǵan oqý ornynyń oqytýshy professorlary óńirge kelip lektsiia oqysa degen usynysy men osyndaǵy jas ǵalymdardyń Ál-Farabi ýniversitetinen tájiribe almasýyn uiymdastyrýdy aitty.
Dóńgelek ústelde birqatar ǵalymdar men kásiporyn ókilderi óndiristegi ekologiialyq jáne áleýmettik jaǵdaidy jaqsartý maqsatynda baiandama jasady.
Onda olar azyq-túlik, himiialyq tehnologiialar, farmatsevtika men meditsina, agroónerkásip keshenderine, munai-gaz ónerkásibindegi, biotehnologiialar men IT-tehnologiialar salalaryndaǵy innovatsiialyq jobalardy oblystyń óndiristerine engizý jaiyn sóz etti.
Ońtústik Qazaqstan oblysynda Táýelsizdik alǵan 25 jylda jalpy óńirlik ónimdegi ónerkásiptiń úlesi 15%-dan 28%-ǵa deiin artqan. Bul óndiriske jańa tehnologiialar jáne zamanaýi jobalardyń engizilýi, jańa ónim túrlerin shyǵarý arqasynda qol jetkizilgen jetistik.
Ýniversitet tek qana tálim berip qoimai, sonymen qatar ǵylymi jetistikterin óndiriske jemisti engizýde. Máselen, Qazaq ulttyq ýniversitetiniń ǵalymdary oblysymyzdaǵy «Himfarm» AQ-ynda «Limonidin» otandyq maiyn shyǵarýdy oilap tapsa, «Shymkent qus» JShS-men birlese qus sharýashylyǵyna biologiialyq belsendi qurama jem shyǵarýdy qolǵa alýda.
Aita keteiik, Ál-Farabi atyndaǵy Qazaq Ulttyq ýniversiteti respýblikadaǵy 80-jyldan astam tarihy bar oqý orny. Mundaǵy 15 fakýltette 180 mamandyqtar boiynsha 20 myńnan astam stýdentter, magistranttar men doktorlar tálim alýda.
OQO ákiminiń baspasóz qyzmeti
