Ońtústiktiń árbir kóne shahary qoinaýyna tarihi syr búgip jatyr
Basqosýda taraptar Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhani jańǵyrý» baǵdarlamalyq maqalasy jóninde áńgimelesip, Ońtústiktiń tarihy, ádebieti men mádeniet, ulttyq birigýi jaily sóz qozǵady.
Rýhaniiat salasynda talai jyldardan beri túrli zertteýler júrgizip kele jatqan ádebiet zertteýshisi oblys basshysyn sońǵy ýaqytta jaryqqa shyqqan eńbekterimen tanystyryp, Ońtústikke qatysty shyǵarmalar toptamasyn usyndy. Onnan astam tarihi-filologiialyq zertteýler men esselerdiń, ocherkterdiń avtory Á.Derbisálimen bolǵan ekeýara áńgimede óńir basshysy ǵalymnyń bolashaq urpaq úshin úlken is atqaryp júrgenin aitty.
Shyǵystanýshynyń zertteýinshe, barsha tarihshylar aityp júrgendei Qoja Ahmet Iassaýi Túrkistannan shyqqan eń alǵashqy ǵalym emes, odan 100 jyl buryn Abdýlla Áli Iassaýi atty oqymysty dúnieden ótken eken. Iaǵni, bul azamat 1094 jyly qaitys bolǵan dep boljaidy Ábsattar qajy. Sonymen qatar, ol Úndistannyń Kashmir qalasynan Iassaýi babamyzdyń 5-6 urpaǵyn taýypty. Ispaniia astanasy Madridten de Iassaýige qatysty tarihi jádiger – Iassaýi traktatyn tapqan jazýshy qazirgi Sairam aýdanynan shyqqan úsh oqymysty – Nizamiddin áz Sairami, Ábdirahman áz Sairami, Saifaddin áz Sairami esimdi ǵalymdardyń eńbekteriniń kóshirmesin alypty. Bul jańalyqtary týraly halyqaralyq úlken basqosýlarda baiandap júrgen ǵalym bul málimetter túp-tuqiianymyzdyń tereńdigin naqtylaýda bolashaq urpaq úshin óte qundy dúnie dep biledi.
Sonymen birge, óz sózinde, ejelgi Otyrar qalasynan 30 Farabidiń shyqqanyn alǵa tartqan Á.Derbisáli Qazaqstannyń árbir qalasy, sonyń ishinde Ońtústiktegi árbir shahar tereń tarihi syrdy qoinaýyna búgip jatqanyn meńzeidi. Demek, alashtyń darhan dalasy qazyna, bailyǵynan bólek, rýhani bailyǵy tasyǵan meken ekenin óz eńbekterimen taǵy bir dáleldegen shyǵystanýshy keleshek urpaq úshin áli de izdenýden talmaitynyn jetkizdi.
Jazýshynyń eńbekterimen tanysqan Janseiit Qanseiituly shyǵystanýshynyń Ońtústikke qatysty eńbekterin jergilikti basylym betteri men jeke baspalarda jariialap, ulttyń rýhani bailyǵyn tolyqtyryp, ony kóterý jóninde jaýapty basshylarǵa tapsyrma berdi. Óz kezeginde, Ábsattar Baǵysbaiuly bul nusqaýdy Memleket basshysynyń rýhani jańǵyrý maqalasyndaǵy tapsyrmalaryn júzege asyrýda jaqsy bastama ekenin tilge tiek etti.
Odan soń, shyǵystanýshy Ońtústiktiń belsendi jastarymen kezdesip, rýhaniiat salasynda pikir almasty.
OQO ákiminiń baspasóz qyzmeti
https://dalanews.kz/27018
