وڭتٷستٸكتٸڭ ەربٸر كٶنە شاھارى قويناۋىنا تاريحي سىر بٷگٸپ جاتىر

وڭتٷستٸكتٸڭ ەربٸر كٶنە شاھارى قويناۋىنا تاريحي سىر بٷگٸپ جاتىر
وڭتٷستٸك قازاقستان وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ جانسەيٸت تٷيمەباەۆ ەلٸمٸزگە بەلگٸلٸ شىعىستانۋشى, دٸنتانۋشى ازامات ەبساتتار قاجى دەربٸسەلٸمەن كەزدەستٸ.

باسقوسۋدا تاراپتار ەلباسىنىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلامالىق ماقالاسى جٶنٸندە ەڭگٸمەلەسٸپ, وڭتٷستٸكتٸڭ تاريحى, ەدەبيەتٸ مەن مەدەنيەت, ۇلتتىق بٸرٸگۋٸ جايلى سٶز قوزعادى.

رۋحانييات سالاسىندا تالاي جىلداردان بەرٸ تٷرلٸ زەرتتەۋلەر جٷرگٸزٸپ كەلە جاتقان ەدەبيەت زەرتتەۋشٸسٸ وبلىس باسشىسىن سوڭعى ۋاقىتتا جارىققا شىققان ەڭبەكتەرٸمەن تانىستىرىپ, وڭتٷستٸككە قاتىستى شىعارمالار توپتاماسىن ۇسىندى. وننان استام تاريحي-فيلولوگييالىق زەرتتەۋلەر مەن ەسسەلەردٸڭ, وچەركتەردٸڭ اۆتورى ە.دەربٸسەلٸمەن بولعان ەكەۋارا ەڭگٸمەدە ٶڭٸر باسشىسى عالىمنىڭ بولاشاق ۇرپاق ٷشٸن ٷلكەن ٸس اتقارىپ جٷرگەنٸن ايتتى.

شىعىستانۋشىنىڭ زەرتتەۋٸنشە, بارشا تاريحشىلار ايتىپ جٷرگەندەي قوجا احمەت ياسساۋي تٷركٸستاننان شىققان ەڭ العاشقى عالىم ەمەس, ودان 100 جىل بۇرىن ابدۋللا ەلي ياسساۋي اتتى وقىمىستى دٷنيەدەن ٶتكەن ەكەن. ياعني, بۇل ازامات 1094 جىلى قايتىس بولعان دەپ بولجايدى ەبساتتار قاجى. سونىمەن قاتار, ول ٷندٸستاننىڭ كاشمير قالاسىنان ياسساۋي بابامىزدىڭ 5-6 ۇرپاعىن تاۋىپتى. يسپانييا استاناسى مادريدتەن دە ياسساۋيگە قاتىستى تاريحي جەدٸگەر – ياسساۋي تراكتاتىن تاپقان جازۋشى قازٸرگٸ سايرام اۋدانىنان شىققان ٷش وقىمىستى – نيزاميددين ەز سايرامي, ەبدٸراحمان ەز سايرامي, سايفاددين ەز سايرامي ەسٸمدٸ عالىمداردىڭ ەڭبەكتەرٸنٸڭ كٶشٸرمەسٸن الىپتى. بۇل جاڭالىقتارى تۋرالى حالىقارالىق ٷلكەن باسقوسۋلاردا بايانداپ جٷرگەن عالىم بۇل مەلٸمەتتەر تٷپ-تۇقييانىمىزدىڭ تەرەڭدٸگٸن ناقتىلاۋدا بولاشاق ۇرپاق ٷشٸن ٶتە قۇندى دٷنيە دەپ بٸلەدٸ.

سونىمەن بٸرگە, ٶز سٶزٸندە, ەجەلگٸ وتىرار قالاسىنان 30 فارابيدٸڭ شىققانىن العا تارتقان ە.دەربٸسەلٸ قازاقستاننىڭ ەربٸر قالاسى, سونىڭ ٸشٸندە وڭتٷستٸكتەگٸ ەربٸر شاھار تەرەڭ تاريحي سىردى قويناۋىنا بٷگٸپ جاتقانىن مەڭزەيدٸ. دەمەك, الاشتىڭ دارحان دالاسى قازىنا, بايلىعىنان بٶلەك, رۋحاني بايلىعى تاسىعان مەكەن ەكەنٸن ٶز ەڭبەكتەرٸمەن تاعى بٸر دەلەلدەگەن شىعىستانۋشى كەلەشەك ۇرپاق ٷشٸن ەلٸ دە ٸزدەنۋدەن تالمايتىنىن جەتكٸزدٸ.

جازۋشىنىڭ ەڭبەكتەرٸمەن تانىسقان جانسەيٸت قانسەيٸتۇلى شىعىستانۋشىنىڭ وڭتٷستٸككە قاتىستى ەڭبەكتەرٸن جەرگٸلٸكتٸ باسىلىم بەتتەرٸ مەن جەكە باسپالاردا جارييالاپ, ۇلتتىڭ رۋحاني بايلىعىن تولىقتىرىپ, ونى كٶتەرۋ جٶنٸندە جاۋاپتى باسشىلارعا تاپسىرما بەردٸ. ٶز كەزەگٸندە, ەبساتتار باعىسبايۇلى بۇل نۇسقاۋدى مەملەكەت باسشىسىنىڭ رۋحاني جاڭعىرۋ ماقالاسىنداعى تاپسىرمالارىن جٷزەگە اسىرۋدا جاقسى باستاما ەكەنٸن تٸلگە تيەك ەتتٸ.

ودان سوڭ, شىعىستانۋشى وڭتٷستٸكتٸڭ بەلسەندٸ جاستارىمەن كەزدەسٸپ, رۋحانييات سالاسىندا پٸكٸر الماستى.

 

وقو ەكٸمٸنٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸ

 

https://dalanews.kz/27018