Freedom Inside '26

Nur-Múbarak ýniversiteti týraly ne bilemiz?

Nur-Múbarak ýniversiteti týraly ne bilemiz?

Nur-Múbarak Egipet islam mádenieti ýniversiteti – Qazaqstandaǵy islamtaný jáne teologiia baǵytynda júieli, akademiialyq bilim beretin biregei joǵary oqý orny, dep habarlaidy Dalanews.kz.

Ýniversitet Qazaqstan Respýblikasy men Mysyr Arab Respýblikasy arasyndaǵy bilim jáne mádeni yntymaqtastyq týraly kelisim negizinde qurylǵan. Bul onyń mártebesin aiqyndap qana qoimai, oqý protsesiniń halyqaralyq standarttarǵa sai uiymdastyrylýyna múmkindik berdi. Búginde oqý orny rýhani bilim men zaiyrly ǵylymdy ushtastyrǵan mańyzdy ortalyq retinde tanylyp otyr.

Ýniversitettiń qajettiligi táýelsizdik jyldaryndaǵy qoǵamdyq suranystan týyndady. Keńestik kezeńnen keiin dini bilim berý júiesi úziliske ushyraǵany belgili. Al táýelsizdik alǵannan soń halyqtyń dinge degen qyzyǵýshylyǵy artty, meshitter sany kóbeidi, dini kadrlarǵa suranys kúsheidi. Osyndai jaǵdaida kásibi, ǵylymi negizdelgen bilim beretin ortalyq aýadai qajet boldy. Nur-Múbarak ýniversiteti dál osy olqylyqtyń ornyn toltyrý maqsatynda quryldy.

Búginde ýniversitet tek imamdar men teologtar daiarlap qana qoimaidy. Munda dintanýshylar, arab tili mamandary, aýdarmashylar, sarapshylar daiyndalady. Bul mamandar qoǵamdaǵy dini protsesterdi ǵylymi turǵyda taldai alady, radikaldy kózqarastardyń aldyn alýǵa úles qosady jáne aǵartýshylyq baǵytta jumys júrgizedi. Sondyqtan ýniversitettiń qyzmeti bilim berý aiasynan asyp, eldiń rýhani qaýipsizdigimen tyǵyz bailanysty strategiialyq mańyzǵa ie.

Ýniversitet Almaty qalasynyń Ál-Farabi dańǵyly boiynda ornalasqan. Kampýs aýmaǵy jinaqy ári bilim alýǵa qolaily orta qalyptastyrǵan. Ǵimarat sáýletinde shyǵystyq órnekter men zamanaýi arhitektýra úilesim tapqan. Negizgi oqý korpýstarynda dáris zaldary, seminar kabinetteri, lingafon jáne kompiýterlik synyptar bar. Kitaphana qory islam órkenieti, dintaný, filosofiia jáne gýmanitarlyq ǵylymdar boiynsha bai ádebiettermen tolyqqan. Kampýs aýmaǵynda meshit ornalasqan, ol stýdentterdiń rýhani tájiribesin tereńdetýge múmkindik beredi. Sondai-aq jataqhana ǵimaraty aimaqtardan kelgen jastardy ornalastyrýǵa arnalǵan.

Alaida sońǵy jyldary stýdentter sanynyń ósýi men bilim berý baǵdarlamalarynyń keńeiýi infraqurylymdy jańǵyrtý qajettigin kórsetip otyr. Qosymsha aýditoriialar, zamanaýi ǵylymi-zertteý ortalyqtary, tsifrlyq kitaphana resýrstary, keńeitilgen jataqhana – ýniversitet damýynyń kelesi kezeńindegi mańyzdy baǵyttar. Aimaqtardan keletin talapkerler sany artyp kele jatqandyqtan, turǵyn úi máselesi ózekti bolyp qala beredi. Sonymen birge halyqaralyq deńgeidegi ǵylymi jobalardy júzege asyrý úshin materialdyq-tehnikalyq baza nyǵaitýdy talap etedi.

Qurylysyna jáne infraqurylymyn damytýǵa qoldaý kórsetý – bul tek bir ǵimaratty keńeitý emes, eldiń rýhani-intellektýaldyq áleýetine investitsiia salý degen sóz. Jańa oqý korpýstary men zertteý ortalyqtarynyń salynýy bilim sapasyn arttyryp, stýdentterdiń ǵylymi izdenisine keń múmkindik beredi. Zamanaýi jataqhanalar jastardyń áleýmettik jaǵdaiyn jaqsartyp, oqý protsesine tolyqqandy kóńil bólýine jaǵdai jasaidy.

Ýniversitettiń damýyna memleket tarapynan qoldaý bar. Sonymen qatar halyqaralyq seriktesterdiń, demeýshilerdiń jáne qaiyrymdylyq uiymdarynyń qatysýy da mańyzdy ról atqarady. Óitkeni dini bilim berý sapasy – qoǵam turaqtylyǵynyń bir kepili.

Nur-Múbarak ýniversiteti búginde tek bilim ordasy ǵana emes, Qazaqstandaǵy islamtaný ǵylymynyń qalyptasýyna yqpal etetin ortalyq. Onyń infraqurylymyn keńeitý, ǵylymi áleýetin arttyrý jáne materialdyq bazasyn nyǵaitý – bolashaq urpaqtyń sapaly bilim alýyna jasalǵan qadam. Ýniversitettiń turaqty damýy eldiń rýhani mádenieti men qoǵamdyq kelisiminiń nyǵaiýyna qyzmet etedi.