Júzdesýge Senat depýtattary, Aýyl sharýashylyǵy ministrliginiń ókilderi men mal sharýashylyǵy boiynsha ónim óndirýshiler qatysty.
Aldymen aýyl sharýashylyǵy ministriniń birinshi orynbasary Aidarbek Saparov Qazaqstandaǵy mal sharýashylyǵynyń qazirgi kúi-jaiymen tanystyrdy.
Ministrdiń birinshi orynbasary et óndirisi elimizdegi negizgi salalardyń biri ekenin aita kelip, ótken jyly 1,1 mln tonna et óndirilgenin jetkizdi.
"Otandyq et ónimderiniń eksporty aitarlyqtai emes. 2019 jyly 372 tonna shujyq jáne 769 tonna konservi ónimderi eksporttaldy. Sonymen qatar, Qazaqstannan 156 063 iri qara jáne 263 737 usaq mal syrtqa jóneltildi", - deidi A. Saparov.
2019 jyldyń qazan aiynda elimizden iri qara men saýlyqtardy syrtqa shyǵarýǵa tyiym salynǵanyna qaramastan 26 781 iri qara jáne 22 272 bas usaq mal áketilgen.
Senat Tóraǵasy Dariǵa Nazarbaeva mal shyǵarýǵa tyiym salý jáne onyń zardaptary máselesin kóterdi.
"Bizge tek kólemmen ǵana emes, sapamen de, baǵasymen de alýymyz kerek. Et dámdi, sapaly jáne baǵasy qoljetimdi bolýy tiis. Búgin bizdiń qolymyzda ne bar? Et baǵasy óte tez ósedi. Bizde et bar, biraq bizdiń naryqta nege qymbat? Onyń ústine, bizdiń elimiz ben halqymyz etti baǵdarǵa alady. Mańyzdylyǵy jaǵynan nannan keiin ekinshi ónim – et", - dedi D.Nazarbaeva.
Batys Qazaqstan oblysyndaǵy "Kýblei" seriktestiginiń bas direktory Talǵat Berekeshev qaita óńdeý ónerkásip oryndarynyń basty máselelerine toqtaldy. Onyń pikirinshe, bizdiń qaita óńdeý kásiporyndarynyń máselesi – qýattardyń tolyq iske qosylmai turǵany.
"Et kombinattary 40-45% qýatynda jumys istep tur. Aýyl sharýashylyǵy ministrliginiń búgingi kúni qoldanystaǵy ónimdi mal sharýashylyǵy jónindegi baǵdarlamasy basty sebep bolýda. Oǵan sáikes, barlyq sýbsidiialar óndiristik kásiporyndarda shikizatty qaita óńdeýge emes, bordaqylaý alańdary arqyly jiberiledi. Sondyqtan fermerler maldy et kombinatyna emes, bordaqylaý alańyna tapsyrsa ǵana malǵa sýbsidiia alady. Iaǵni, olar bizge et berýge qushtar emes. Al bordaqylaýshylarǵa eksport tiimdi, sondyqtan sýbsidiiamen alynǵan mal satyp alýshylarǵa ketedi", - dep atap ótti T.Berekeshev.
Senat Tóraǵasy jaýap retinde aitqan sózinde eger ár zaýyt eń bolmaǵanda 90% qýatynda jumys istegen bolsa, onda ónim kólemi múldem basqa ári naryqtaǵy bólshek baǵa da basqa bolady, bul rette deldaldar azaiady.
"Qazir biz halyq tamaǵynyń toq bolýyn, negizgi azyq-túliktiń qoljetimdi bolýyn oilastyrýymyz kerek. Bul bizdiń basty mindetimiz. Aýyl sharýashylyǵynyń aldynda sala retinde basymdyqtar bar. Qazaqstandyqtar týraly umytpaiyq. Olardyń dastarqanynda qoljetimdi dámdi et bolýy kerek. Aldymen azyq-túlik qaýipsizdigin oilaý kerek. Óz elimizdiń toqshylyqta bolýy mańyzdy", - dedi D.Nazarbaeva.
Senat basshysy et salasynyń qazirgi jaǵdaiy týraly aita kelip, onyń jeńil ónerkásippen bailanysyn atap ótti.
"Maldy soiý - bul da mańyzdy másele. Sebebi teriniń sapasy bizde jeńil ónerkásiptiń damýyna áser etedi. Bul máselege barlyq jaǵynan keshendi túrde qaraý kerek", - dedi ol.
Dariǵa Nazarbaeva kezdesýdi qorytyndylai kelip, parlamenttik tyńdaýdan keiin de jumys jalǵasatynyn atap ótti.
"2020 jyldyń sońyna - 2021 jyldyń basyna qarai Agroónerkásipti damytýdyń jol kartasy daiyn bolady. Zerdeli zańdar men erejeler qabyldanýy kerek. Sizdermen múddemiz ortaq – aýyl sharýashylyǵymyzdy kóterý, otandyq óndiristiń dámdi ári arzan ónimderi dastarqanda mol bolýy úshin bai el bolý kerek. Ony qarapaiym zattardyń ekonomikasy deimiz", - dedi D.Nazarbaeva.
