Al 2018 jyldan bastap jańa álipbidi úiretetin mamandardy jáne orta mektepterge arnalǵan oqýlyqtardy daiyndaýǵa kirisý kerek, dep habarlaidy QazAqparat.
– Biz bul máselege neǵurlym dáiektilik qajettigin tereń túsinip, baiyppen qarap kelemiz jáne oǵan kirisýge Táýelsizdik alǵannan beri muqiiat daiyndaldyq. Qazaq tiliniń álipbii tym tereńnen tamyr tartatynyn bilesizder, – dep jazdy Nazarbaev «Egemen Qazaqstan» gazetine shyqqan maqalasynda.
Osydan keiin túrki tiliniń damý tarihy jaiynda aita kele, Altyn Ordanyń búkil resmi qujattary men halyqaralyq hat-habarlary negizinen ortaǵasyrlyq túrki tilinde jazylyp kelgenin atap kórsetti. Al Uly Dalaǵa Islam dini taraǵannan keiin rýnikalyq jazýlar birtindep ysyrylyp, arab tili men arab álipbii tarala bastady.
H ǵasyrdan HH ǵasyrǵa deiin, 900 jyl boiy Qazaqstan aýmaǵynda arab álipbii qoldanyldy. 1929 jylǵy 7 tamyzda KSRO Ortalyq Atqarý Komiteti men KSRO Halyq Komissarlary Keńesiniń Prezidiýmy latyndandyrylǵan jańa álipbi – «Birtutas túrki alfavitin» engizý týraly qaýly qabyldady. Latyn álipbiiniń negizinde jasalǵan jazý úlgisi 1929 jyldan 1940 jylǵa deiin qoldanylyp, keiin kirillitsaǵa aýystyryldy. 1940 jylǵy 13 qarashada «Qazaq jazýyn latyndandyrylǵan álipbiden orys grafikasy negizindegi jańa álipbige kóshirý týraly» zań qabyldandy.
Osylaisha, qazaq tiliniń álipbiin ózgertý tarihy negizinen naqty saiasi sebeptermen aiqyndalyp keldi.
– Men 2012 jylǵy jeltoqsan aiynda jariia etken «Qazaqstan-2050» Strategiiasynda «2025 jyldan bastap latyn álipbiine kóshýge kirisýimiz kerektigin» málimdedim. Bul – sol kezden barlyq salalarda biz latyn qarpine kóshýdi bastaimyz degen sóz. Iaǵni, 2025 jylǵa qarai is qaǵazdaryn, merzimdi baspasózdi, oqýlyqtardy, bárin de latyn álipbiimen basyp shyǵara bastaýǵa tiispiz. Ol kezeń de taiap qaldy, sondyqtan biz ýaqyt uttyrmai, bul jumysty osy bastan qolǵa alýymyz kerek. Biz osynaý aýqymdy jumysty bastaýǵa qajetti daiyndyq jumystaryna qazirden kirisemiz. Úkimet qazaq tilin latyn álipbiine kóshirýdiń naqty kestesin jasaýy kerek. Latynshaǵa kóshýdiń tereń logikasy bar. Bul qazirgi zamanǵy tehnologiialyq ortanyń, kommýnikatsiianyń, sondai-aq, HHI ǵasyrdaǵy ǵylymi jáne bilim berý protsesiniń erekshelikterine bailanysty. Mektep qabyrǵasynda balalarymyz aǵylshyn tilin oqyp, latyn áripterin onsyz da úirenip jatyr. Sondyqtan, jas býyn úshin eshqandai qiyndyq, kedergiler bolmaq emes, – dep atap kórsetti Prezident.
Elbasy 2017 jyldyń aiaǵyna deiin ǵalymdardyń kómegimen, barsha qoǵam ókilderimen aqyldasa otyryp, qazaq álipbiiniń jańa grafikadaǵy biryńǵai standartty nusqasyn qabyldaý kerektigin de jetkizdi. Al 2018 jyldan bastap jańa álipbidi úiretetin mamandardy jáne orta mektepterge arnalǵan oqýlyqtardy daiyndaýǵa kirisken durys dep sanaidy. «Aldaǵy 2 jylda uiymdastyrý jáne ádistemelik jumystar júrgizilýge tiis. Árine, jańa álipbige beiimdelý kezeńinde belgili bir ýaqyt kirillitsa alfaviti de qoldanyla turady», – dep jazdy Memleket basshysy.
