Qazaqstan ekonomikalyq ósýdi arttyrýǵa jáne sheteldik investitsiialardy tartýǵa umtylǵan kezde óz shekarasynan tysqary jerlerde de reformalar baǵytyn belgilep otyr.
«Prezident Qasym-Jomart Toqaev osy aidyń basynda halyqqa joldaýynda baiandaǵan jospar eldiń aldaǵy úsh jyldaǵy damýynyń naqty kórinisin beredi jáne aimaqtyq damý men yntymaqtastyqqa keńirek áser etedi» degen ol Eýropa men Aziianyń qiylysynda strategiialyq turǵyda ornalasqan Qazaqstan ejelden beri tasymaldaý men saýda úshin sheshýshi bailanys núktesi ekenin aitty.
Shynynda da, Qytai men Ortalyq Aziiadan Eýropaǵa tasymaldanatyn taýarlardyń kólemi boiynsha ólshenetin 80 paiyzdan astamy Qazaqstan arqyly ótedi.
Bizdiń jańa ekonomikalyq kún tártibimizde Úndistan men Eýropany bailanystyratyn «Soltústik-Ońtústik» halyqaralyq kólik dálizi jáne Qytai men Eýropany osy joldar arqyly bailanystyratyn «Ortalyq dáliz» dep te atalatyn Transkaspii halyqaralyq kólik joly boiyndaǵy infraqurylym men logistikaǵa investitsiia salýǵa eleýli mán beriledi. Kaspii teńizi jáne Túrkiia, Grýziia jáne Ázirbaijandy qosa alǵanda elder.
Eki baǵyt Qazaqstan arqyly ótedi, biraq bizdiń el úshin ǵana mańyzdy emes, sonymen qatar Eýropa men Aziia arasyndaǵy halyqaralyq saýda men yntymaqtastyqty damytý úshin mańyzdy bolady.
Transkaspii baǵyty boiynsha júk tasymaldaý orta merzimdi perspektivada bes esege artýy múmkin. Ótken jyly bul arna arqyly júkterdi aýystyryp tieý eki esege artyp, shamamen 1,7 million tonnany qurady. 2023 jyldyń alǵashqy bes aiynda júk tasymaly ótken jyldyń sáikes kezeńimen salystyrǵanda taǵy 64%-ǵa ósti.
Prezident 2030 jylǵa qarai Orta dálizdiń ótkizý qabiletin jylyna 500 myń júk tasymaldaý konteinerine deiin ulǵaitýdy josparlap otyrǵanyn málimdedi. Baǵyt Resei arqyly ótetin Soltústik dálizden shamamen 2 000 shaqyrymǵa qysqa. Bul Qytai men Eýropa arasyndaǵy tranzit ýaqytyn qysqartýy kerek.
Transkaspii baǵytyn odan ári damytýǵa yqpal etý úshin biz Qytaimen shekaralas Baqtyda jańa qurǵaq port salýdy josparlap otyrmyz.
Biz sondai-aq Kaspiidegi Aqtaý portyndaǵy konteinerlik torapty damytýdy jáne Orta dáliz boiymen Qara teńizdegi porttyń ótkizý qabiletin keńeitýdi jyldam qadaǵalap jatyrmyz. Qytaidyń Sian jáne Grýziianyń Poti qalalarynda Qazaqstanǵa baǵyttalǵan terminaldardyń qurylysy júrip jatyr. Sondai-aq birneshe jańa ishki poiyz jelileri salynýy kerek.
Transkontinentaldy saýda joldarynyń keńeiýin geosaiasi básekelestiktiń jańa Uly oiynynyń basy dep qate túsinbeý kerek. Prezident Toqaev óz joldaýynda atap ótkendei, kóliktik áleýetimizdi tolyq ashýdyń kilti barlyq kórshiles eldermen, sonyń ishinde Reseimen de, Qytaimen de syndarly jáne tatý qarym-qatynastardy saqtaýda jatyr.
Ótken jyly Qazaqstan rekordtyq saýda kólemin 136 milliard dollardy qurady, onyń ishinde 84 milliard dollary eksportqa tiesili. Resýrstardy óndirý bizdiń negizgi ekonomikalyq tiregimiz bolyp qala berse de, ártaraptandyrýǵa mańyzdy basymdyq túsip otyr.
