Qazaqstanda 2026 jyldyń qańtar-qazan ailarynda munai óndirý kólemi ótken jyldyń sáikes kezeńimen salystyrǵanda 6,8%-ǵa, al gaz óndirý 9%-ǵa tómendedi. Sonymen qatar elde benzin, dizel otyny jáne kerosin óndirisi artqan. Bul týraly Ulttyq statistika biýrosynyń ónerkásip jumysyna qatysty derekterinde aitylǵan, dep habarlaidy dalanews.kz.
Statistika biýrosynyń málimetinshe, esepti kezeńde Qazaqstanda 77,907 mln tonna munai óndirilgen. Bul ótken jyldyń osy kezeńindegi kórsetkishten 6,8%-ǵa az.
Tabiǵi gaz óndirý kólemi de tómendegen. Qańtar-qazan aralyǵynda 52,5 mlrd tekshe metr gaz óndirilip, jyldyq kórsetkish 9%-ǵa qysqarǵan.
Statistika biýrosy óndiris kóleminiń tómendeý sebepterin túsindirmegen. Alaida Energetika ministrliginiń derekterine sáikes, buǵan Qarashyǵanaq ken ornyndaǵy josparly jóndeý jumystary men Kaspii qubyr konsortsiýmyndaǵy (KTK) shekteýler áser etken. Qazaqstan munaiynyń shamamen 80%-y osy qubyr arqyly eksporttalady.
Munai óndirý tómendegenimen, elde munai ónimderiniń birqatar túrin shyǵarý artqan. Atap aitqanda, qańtar-qazan ailarynda kerosin óndirisi 23,8%-ǵa ósip, 0,8 mln tonnaǵa jetken. Dizel otyny 7%-ǵa artyp, 5,6 mln tonnany, al benzin óndirisi 6,8%-ǵa ósip, 5,2 mln tonnany quraǵan.
Al mazýt óndirisi kerisinshe tómendep keledi. Qyrkúiek aiyndaǵy kórsetkish ótken jyldyń sáikes kezeńimen salystyrǵanda 26,9%-ǵa azaiyp, 1,19 mln tonna bolǵan.
Biyl tamyzda KTK baǵytyndaǵy qiyndyqtarǵa bailanysty Energetika ministrligi munai óndirý boljamyn qaita qaraǵan. Buǵan deiin 2026 jyly 98 mln tonna munai óndirý josparlansa, keiin bul kórsetkish 96 mln tonnaǵa deiin tómendetildi.
Sonymen qatar Qazaqstan ishki tutynýdyń ósýi jaǵdaiynda úsh iri munai óńdeý zaýytyn jańǵyrtý jumystaryn júrgizip jatyr. Josparǵa sáikes, 2033 jylǵa qarai munai óńdeý kólemin jylyna 40 mln tonnaǵa deiin jetkizý kózdelgen.
Budan bólek, eki jańa munai óńdeý zaýytyn salý josparlanyp otyr. Onyń biri Aqtóbe oblysynda ornalasyp, jylyna 2 mln tonnaǵa deiin munai óńdei alady. Ekinshi zaýyttyń qýaty jylyna 10 mln tonnaǵa deiin jetýi múmkin.
2025-2040 jyldarǵa arnalǵan munai óńdeý salasyn damytý tujyrymdamasynda munai óńdeý kólemin jylyna 18 mln tonnadan 39 mln tonnaǵa deiin ulǵaitý kózdelgen. Sondai-aq munai óndirý men óńdeý kóleminiń araqatynasyn 5:1 kórsetkishinen 2,5:1 deńgeiine deiin ózgertý josparlanǵan.