Qazaqstanda áýe taksii men jolaýshylar drondaryn iske qosýǵa arnalǵan zańnamalyq baza qalyptastyrylýda. Májilis qalalyq áýe mobildigin damytýǵa baǵyttalǵan túzetýlerdi qabyldady. Jańa qujat aerotaksi, ushqyshsyz ushý apparattary jáne jańa býyndaǵy aviatsiialyq tehnikalardy paidalanýdy retteidi, dep habarlaidy dalanews.kz.
Jańa normalar qalalarda áýe kóligin iske qosýdyń resmi quqyqtyq negizin qalyptastyrady. Zań jobasy tek ushý protsesin ǵana emes, kólik júiesin tsifrlandyrý men jolaýshylardyń jeke derekterin qorǵaý máselelerin de qamtidy.
Zańnamaǵa qalalyq aviatsiiaǵa qatysty jańa uǵymdar engiziledi. Atap aitqanda, «vertiport» termini paida bolady. Bul – aerotaksi men iri drondardyń tik ushyp-qonýyna arnalǵan arnaiy alańdar. Sonymen qatar qalalyq áýe mobildigi aimaqtary belgilenip, dál osy aýmaqtarda jańa áýe kólikteriniń qozǵalysyna ruqsat beriledi.
Budan bólek, ushqyshsyz ushý qozǵalysyn basqarý júiesi qurylady. Ol dispetcherlik baqylaý júrgizip, áýe qaýipsizdigin qamtamasyz etedi. Kólik vitse-ministri Talǵat Lastaevtyń aitýynsha, mundai sharalar jańa býyndaǵy aviatsiiany qaýipsiz damytý jáne salany memlekettik baqylaýda ustaý úshin qajet.
Joba aiasynda basty nazar eVTOL apparattaryna aýdarylyp otyr. Bul – elektr qýatymen jumys isteitin, tik ushyp-qona alatyn áýe kóligi. Mamandar ony bolashaqtaǵy aerotaksilerdiń negizgi formaty retinde qarastyrady.
Qalalyq áýe mobildigin damytý erejeleri bir jyldan astam ýaqyt boiy halyqaralyq sarapshylardyń qatysýymen ázirlengen. Jumysqa AQSh pen Ońtústik Koreiadan kelgen keńesshiler, aviatsiia salasynyń ókilderi jáne ushatyn taksi óndirýshileri tartylǵan. Sarapshylardyń aitýynsha, Qazaqstan aerotaksi úshin tolyqqandy quqyqtyq baza qalyptastyrǵan alǵashqy elderdiń birine ainalyp otyr.
Bul baǵyttaǵy normalar Prezident 2026 jylǵy 8 mamyrda qol qoiǵan «Alataý qalasynyń arnaiy quqyqtyq rejimi týraly» Konstitýtsiialyq zańda da bekitilgen. Qujatta innovatsiialyq áýe kóligine arnalǵan arnaiy áýe dálizderi men aimaqtaryn qurý qarastyrylǵan.
Degenmen aerotaksilardy jappai paidalaný birden bastalmaidy. Aldymen tehnologiia eksperimenttik quqyqtyq rejim aiasynda synaqtan ótedi. Aldyn ala esep boiynsha, aerotaksimen ushý quny bastapqy kezeńde bir shaqyrymǵa shamamen 1 dollar bolady. Mysal retinde Almaty áýejaiynan qalaǵa deiingi baǵyt atalyp otyr. Bul marshrýtty bolashaqta kólik keptelisine qaraǵanda áldeqaida jyldam eńserýge múmkindik týady.
2026 jyl tolyqtai jolaýshysyz testileý kezeńine arnalady. Synaqtar Almaty óńirinde — Almaty áýejaiy, temirjol vokzaldary, Qonaev qalasy, Qapshaǵai sý qoimasy men taý kýrorttary arasynda júrgiziledi. Mamandar drondardyń aptap ystyqta, aiazda jáne qatty jel jaǵdaiynda qalai jumys isteitinin tekseredi. Sondai-aq joǵary voltty jeliler men magnittik óristerdiń áseri zertteledi.
Eger synaqtar sátti aiaqtalsa, alǵashqy jolaýshylar reisteri 2027 jyly iske qosylýy múmkin. Al aerotaksilardy alǵash engizetin qala retinde Qonaev qarastyrylyp otyr.
