Marat Báidildauly: "Jýrnalist mártebesi zańmen bekitilmek"

Marat Báidildauly: "Jýrnalist mártebesi zańmen bekitilmek"

Qazaqstan Respýblikasynyń Aqparat jáne qoǵamdyq kelisim ministrligi ázirlep, E-gov saitynda jariialanǵan «Mass-media týraly» Zańynyń jobasymen tanysyp shyqtyq. Buryn aýyzsha Baspasóz týraly zań dep aita berýshi edik, bul joba «Mass-media týraly» dep atalypty. Joba ústimizdegi jylǵy 2-aqpanda usynylypty da talqylaý 16-naýryzǵa deiin jalǵasady eken.


70 baptan turatyn joba uzaqtaý kóringen. Sóitsek bul joba is júzinde Qazaqstan Respýblikasynyń «Buqaralyq aqparat quraldary týraly» jáne «Teleradio habarlaryn taratý týraly» eki Zańdy bir ataýmen biriktirip otyrǵany baiqalady.
Jobanyń basty artyqshylyǵy munda jýrnalistiń quqyqtary men mindetteri barynsha naqtylanyp, jýrnalist mártebesi tuńǵysh ret belgilenilipti. Otyz jyldan beri aityp júrgen máselemiz. Ol úshin jýrnalisterdi basqa jazǵyshtardan ajyratatyn «press karta» engizilýi de men úshin quptarlyq qadam. Baspasóz kartasy jýrnalistik joǵary bilimi bar, BAQ-ta keminde úsh jyl, diplomy joqtarǵa keminde bes jyl tájiribesi bar azamattarǵa beriledi. Bul ári qarai jýrnalist mártebesin ielengenderdiń áleýmettik jaǵdailaryn sheshýge de yqpal etse jaqsy bolar edi.
Árine, mundai qaǵidalar blogerlerge, internet resýrstarda jumys isteitinderge jaqpaýy múmkin. Menińshe olarǵa arnalǵan basqa zań jobasy ázirlengeni durys bolar edi.
Jobada taǵy bir atap ótetin nárse memlekettik tilge qatysty talaptardyń kúsheitilýi. Eń aldymen memlekettik tilimizdegi tele-radio baǵdarlamalarynyń kólemi basqa tilderdegi tele-, radiobaǵdarlamalardyń jiyntyq kóleminen kem bolmaýǵa tiis ekendigi kórsetilgen. Sýbtitr paidalanylatyn telebaǵdarlamalar men filmderdiń aýdarmasy memlekettik tildegi telebaǵdarlamalardyń jalpy kólemine kirmeitindigi de tilge qatysty talaptardy kúsheite túsken.
Óz basyma zań jobasynyń 24 babyndaǵy sheteldik tele-, radioarnanyń materialdary Qazaqstan Respýblikasynyń konstitýtsiialyq qurylysyn kúshtep ózgertýdi, tutastyǵyn buzýdy, memleket qaýipsizdigine nuqsan keltirýdi, soǵysty, ekstremizmdi nemese terrorizmdi, qatygezdik pen zorlyq-zombylyqty nasihattaityn bolsa ondai sheteldik buqaralyq quraldaryn esepke qoiýdan bas tartylatyny unady. Iaǵni soǵysty nasihattaityndar, Z belgisine qumar telearnalar Qazaqstan aýmaǵynda tairańdai almaidy degen sóz. Sondai-aq dybystyq súiemeldeýdiń kóp arnaly berilýin paidalanatyn telearnalar negizgi dybystyq súiemeldeýdi memlekettik tilde paidalanýǵa tiis ekendigi de mindettelgen.
Qosymsha aitarym, ýákiletti organnyń baqylaý-qadaǵalaý qyzmetin demokratiialyq talaptar eskerile otyryp jasalǵany durys pa deimin. Osy turǵydan alǵanda Buqaralyq aqparat quraldary qyzmetiniń máseleleri jónindegi respýblikalyq jáne óńirlik qoǵamdyq-kásiptik keńester qurý (41 bap) qajeti bar ma degen oi keledi. Árine, jobanyń usaq-túiek kemshin tustary bolýy yqtimal. Jalpy alǵanda bul joba aldaǵy ýaqytta mass-media salasynyń jemisti jumys isteýine ábden jarap tur. Sondyqtan qalamdas áriptester, jobaǵa qoldaý kórseteiik!