AQSH-tyń bedeldi The Washington Post gazetinde Mańǵystaý oblysynyń kórikti jerlerine arnalǵan kólemdi maqala jaryq kórdi, dep habarlaıdy Dalanews.kz.
Materıal avtory, amerıkalyq jýrnalıs Djennıfer Múller Mańǵystaýǵa jasaǵan sapary týraly áserimen bólisip, óńirdiń biregeı tabıǵı landshafttaryn, baı geologıalyq tarıhy men mádenı murasyn keńinen sıpattaǵan. Ol Mańǵystaýdaǵy kanondar men jartas túzilimderin Aı betin elestetetin erekshe peızajǵa teńep, olardy AQSH-taǵy áıgili Monýment-Vellı ulttyq parkimen salystyrǵan. Avtor óńir tabıǵatynyń ózindik bolmysyn joǵary baǵalaıdy.
Jýrnalısiń jazýynsha, olar aralaǵan ańǵar ejelde Tetıs muhıtynyń túbinde jatqan. Keıin jer qabattary qozǵalyp, Pangeıa qurlyǵy ydyraǵan soń sý sheginip, myńdaǵan jyldar boıy tabıǵat alyp tas músinderge uqsas geologıalyq pishinderdi qalyptastyrǵan. Tegis jazyqtyń ortasynan qylyshtaı qadaı-qadaı shyǵyp turǵan jartastar, keń platolar men ıilgen kúmbezder kóz tartady. Avtor bul óńirdiń uzaq ýaqyt boıy qurǵaq ári ıen jatqanyn, sonyń arqasynda mıllıondaǵan jyldyq tarıhtyń izi anyq saqtalǵanyn atap ótedi.
Maqalada sondaı-aq platolarda kezdesetin teńiz janýarlarynyń tasqa aınalǵan qaldyqtary — kóne Tetıs muhıtynyń aıǵaǵy, Uly Jibek joly boıyndaǵy kerýen-saraılardyń qıraǵan oryndary, sopylyq ǵıbadathanalar men qasıetti mekender sóz bolady.
Bozjyra shatqaly, Jyǵylǵan múıisi, Qyzylkýp jáne Torysh sharlar alqaby sıaqty Mańǵystaýdyń tanymal nysandaryna jeke-jeke toqtalǵan. Toryshtaǵy jumbaq tastar jaıly ol:
«Ǵalymdar olardyń qalaı paıda bolǵany jóninde áli bir ortaq pikirge kelgen joq. Al maǵan jergilikti ańyz — bul alqap bir kezderi qudaılardyń oıyn alańy bolǵan degen nusqa kóbirek unaıdy», - dep jazady.
Avtordyń aıtýynsha, uzaq jyldar boıy Mańǵystaý halyqaralyq týrıser nazarynan tys qalyp kelgen. Alaıda búginde óńirge degen qyzyǵýshylyq artyp otyr. Sapar barysynda jýrnalıs Reseı, Qytaı jáne Italıadan kelgen týrıserdi kezdestirgenin, al amerıkalyq saıahatshylar bul baǵytty endi ǵana asha bastaǵanyn jazady. Onyń jolserigi, on jyldan astam ýaqyttan beri aımaq boıynsha týrlar uıymdastyryp júrgen Anton Dıkınniń aıtýynsha, osy ýaqytqa deıin ol AQSH-tan kelgen týrıserdi múlde jolyqtyrmaǵan.
Djennıfer Múller sapar kezindegi bir túndi «kıiz úıden jasalǵan motelde» ótkizgenderin de atap ótken. Degenmen top músheleri keıin barlyǵy birdeı dala tósinde, óz shatyrlarynda oıanǵan áldeqaıda áserli bolar edi degen pikirge kelgen. Bul saıahatshylardyń Mańǵystaýǵa eń aldymen adam qoly tımegen tabıǵatpen úndesý úshin keletinine dálel ekenin jazady avtor.
Aıta keteıik, The Washington Post gazeti 1877 jyly Vashıngton qalasynda qurylǵan. Alǵashynda óńirlik basylym bolǵanymen, ýaqyt óte kele ulttyq ári halyqaralyq deńgeıdegi yqpaldy aqparattyq platformaǵa aınaldy.
2025 jylǵy derek boıynsha, basylymnyń sıfrlyq jazylýshylarynyń sany shamamen 2,5 mln adamdy quraǵan. Al qaǵaz nusqasynyń kúndelikti taralymy shamamen 97 myń dana.
