AQSh-tyń bedeldi The Washington Post gazetinde Mańǵystaý oblysynyń kórikti jerlerine arnalǵan kólemdi maqala jaryq kórdi, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Material avtory, amerikalyq jýrnalist Djennifer Miýller Mańǵystaýǵa jasaǵan sapary týraly áserimen bólisip, óńirdiń biregei tabiǵi landshafttaryn, bai geologiialyq tarihy men mádeni murasyn keńinen sipattaǵan. Ol Mańǵystaýdaǵy kanondar men jartas túzilimderin Ai betin elestetetin erekshe peizajǵa teńep, olardy AQSh-taǵy áigili Monýment-Velli ulttyq parkimen salystyrǵan. Avtor óńir tabiǵatynyń ózindik bolmysyn joǵary baǵalaidy.
Jýrnalistiń jazýynsha, olar aralaǵan ańǵar ejelde Tetis muhitynyń túbinde jatqan. Keiin jer qabattary qozǵalyp, Pangeia qurlyǵy ydyraǵan soń sý sheginip, myńdaǵan jyldar boiy tabiǵat alyp tas músinderge uqsas geologiialyq pishinderdi qalyptastyrǵan. Tegis jazyqtyń ortasynan qylyshtai qadai-qadai shyǵyp turǵan jartastar, keń platolar men iilgen kúmbezder kóz tartady. Avtor bul óńirdiń uzaq ýaqyt boiy qurǵaq ári ien jatqanyn, sonyń arqasynda milliondaǵan jyldyq tarihtyń izi anyq saqtalǵanyn atap ótedi.
Maqalada sondai-aq platolarda kezdesetin teńiz janýarlarynyń tasqa ainalǵan qaldyqtary — kóne Tetis muhitynyń aiǵaǵy, Uly Jibek joly boiyndaǵy kerýen-sarailardyń qiraǵan oryndary, sopylyq ǵibadathanalar men qasietti mekender sóz bolady.
Bozjyra shatqaly, Jyǵylǵan múiisi, Qyzylkýp jáne Torysh sharlar alqaby siiaqty Mańǵystaýdyń tanymal nysandaryna jeke-jeke toqtalǵan. Toryshtaǵy jumbaq tastar jaily ol:
«Ǵalymdar olardyń qalai paida bolǵany jóninde áli bir ortaq pikirge kelgen joq. Al maǵan jergilikti ańyz — bul alqap bir kezderi qudailardyń oiyn alańy bolǵan degen nusqa kóbirek unaidy», - dep jazady.
Avtordyń aitýynsha, uzaq jyldar boiy Mańǵystaý halyqaralyq týrister nazarynan tys qalyp kelgen. Alaida búginde óńirge degen qyzyǵýshylyq artyp otyr. Sapar barysynda jýrnalist Resei, Qytai jáne Italiiadan kelgen týristerdi kezdestirgenin, al amerikalyq saiahatshylar bul baǵytty endi ǵana asha bastaǵanyn jazady. Onyń jolserigi, on jyldan astam ýaqyttan beri aimaq boiynsha týrlar uiymdastyryp júrgen Anton Dikinniń aitýynsha, osy ýaqytqa deiin ol AQSh-tan kelgen týristerdi múlde jolyqtyrmaǵan.
Djennifer Miýller sapar kezindegi bir túndi «kiiz úiden jasalǵan motelde» ótkizgenderin de atap ótken. Degenmen top músheleri keiin barlyǵy birdei dala tósinde, óz shatyrlarynda oianǵan áldeqaida áserli bolar edi degen pikirge kelgen. Bul saiahatshylardyń Mańǵystaýǵa eń aldymen adam qoly timegen tabiǵatpen úndesý úshin keletinine dálel ekenin jazady avtor.
Aita keteiik, The Washington Post gazeti 1877 jyly Vashington qalasynda qurylǵan. Alǵashynda óńirlik basylym bolǵanymen, ýaqyt óte kele ulttyq ári halyqaralyq deńgeidegi yqpaldy aqparattyq platformaǵa ainaldy.
2025 jylǵy derek boiynsha, basylymnyń tsifrlyq jazylýshylarynyń sany shamamen 2,5 mln adamdy quraǵan. Al qaǵaz nusqasynyń kúndelikti taralymy shamamen 97 myń dana.