"Halyqtyń shamadan tys kredit alýyn azaitý jáne qarjy saýattylyǵyn arttyrý" taqyrybynda ótken tyńdaýǵa Úkimet músheleri, agenttikter men quzyrly mekemelerdiń basshylary qatysqan dep jazady Dalanews.kz.
Osy jiynda Qoshanov nesie berýdiń sharttaryn qaita qarap, qaryz alýshylarǵa qoiylatyn talapty kúsheitý kerektigine nazar aýdarǵan.
Májilis spikeriniń málim etkenindei azamattardyń 84 paiyzynda (8,4 mln adam) qaryzy bar. Sońǵy 1, 5 jyldyń aralyǵynda bul kórsetkish 28 paiyzǵa ósken. Úsh aidan asqan qaryz kólemi – shamamen 1,4 trln teńge.
"Bul, 1,7 million adam qaryzyn óz ýaqytynda tólei almai otyr degendi bildiredi. Osynyń bári nesie problemasynyń qanshalyqty asqynyp ketkenin kórsetedi. Tutynýshylyq kreditti ońdy-soldy berýdi toqtatý kerek", - degen edi ol.
Májilis tóraǵasy osy oraida dármensiz azamattarǵa nesie berýge tyiym salýdy, onlain-nesie berý erejesin qatańdatýdy, nesie berýdiń "quldyq" sharttaryn qaita qaraýdy talap etken.
"Jeke tulǵalarǵa nesieniń shekti paiyzyn tómendetý mańyzdy. Bul nesielerdi kollektorlarǵa satýǵa tolyq tyiym salý kerek. Kámeletke tolmaǵan balalary bar otbasylardyń jalǵyz baspanasynan aiyrylyp, kóshede qalýyna jol bermeý kerek", - dei kele halyqtyń nesieni oryndy-orynsyz ala bastaǵanyna nazar aýdarǵan.
Qoshanov bul tarapta bankterge kiná artqan.
"Burynǵy nesieleri jabylmaǵanyn bile tura, bankter kezekti nesieni qalai bere beredi?", – degen bolatyn Qoshanov jiynǵa qatysqan Qarjygerler qaýymdastyǵynyń tóraǵasy Elena Bahmutovaǵa qarata.
Óz kezeginde DALA INSIDE telegram arnasy Qoshanov pen bank lobbii arasyndaǵy teketires kúsheie túsetinin tuspaldaǵan.
Sol boljam rasqa ainalyp, elimizdegi iri investbank Májilis spikerine qarsy shyqty.
"Tutynýshylyq zaimnyń talap-sharttaryn qatańdatýdy qoldamaimyz. Turǵyndardyń bankterge bereshegi memlekettiń qarjylyq turaqtylyǵyna qaýip tóndiretin deńgeide emes. Bankten nesie alǵan azamattardyń kópshiligi qaryzyn ýaqytynda qaitaryp jatyr. Al tabysy tómen azamattarǵa kredit berýge kelgende kúrdeli analiz jasalýy kerek.
Qoshanovtyń "kredittiń shekti paiyzyn tómendetý men nesielerdi kollektorǵa ótkizýge tyiym salý" jaily usynysymen kelispeimiz, bul bastama otandyq qarjy naryǵynyń damýyna tejeý bolady", - deidi Halyk Finance sarapshylary ("Halyq banktiń" enshiles uiymy).
Májilistegi talqylaýda Elena Bahmutova da osy máselege nazar aýdaryp, Qoshanovqa qarsy kelgen.
"Elimizde bankterdiń aldyndaǵy qaryzy 7 mln-nan asyp jyǵylatyn azamattardyń úlesi 4% tómen. Dei turǵanmen, tutynýshylyq kredittiń teń jartysy osy kategoriiaǵa úlesinde. Bul azamattardyń qaryzdy qaitaratyn resýrsy bar. Olar úshin alańdaýdyń qajeti joq", - degen edi Bahmýtova.
DALA INSIDE telegram arnasynyń jazýynsha kredittiń stavkasy joǵary bolǵandyqtan, 2022 jyly otandyq bankter 1,47 trillion teńge taza paida alǵan bolatyn. Al biyl 7 aidyń ózinde olar 1,24 trillion teńge tabysqa kenelgen.
"Halyqqa kredit berýdiń negizgi qyzyǵyn Timýr Qulybaev syndy akýlalar kórip otyr. Halyq bank osy tarapta basqa banktermen kúsh biriktirýge qarsy emes", - deidi telegram arna.
