Freedom Inside '26

Kreditsiz toi jasaý, ajyrasqandarǵa salyq salý: depýtat Bektenovke úndeý jasady

Kreditsiz toi jasaý, ajyrasqandarǵa salyq salý: depýtat Bektenovke úndeý jasady
Májilistiń baspasóz qyzmeti

Májilis depýtaty Ardaq Nazarov Úkimet basshysy Oljas Bektenovke depýtattyq saýal joldap, Qazaqstanda ajyrasý kóbeigenin aitty, - dep habarlaidy Dalanews.kz.

Ulttyq statistika biýrosynyń resmi derekterine súiensek, 2023 jyly elimizde 120,8 myń neke tirkelse, sonyń 40,2 myńy ajyrasýmen aiaqtalǵan.

"Onyń syrtynda beiresmi oirany shyqqan otbasylar qanshama?! Osyndai aidyń, kúnniń amanynda shańyraǵy ortasyna túsken otbasylar kesirinen búginde 400 myń áiel men 60 myń erkek jalǵyzbasty otbasy kebin qushyp otyr. Bul ne degen sumdyq?! "Eki jaqsy bas qossa, birin-biri qiialmas. Eki jaman bas qossa, keń dúniege siialmas" degendei. Biz osyndai múshkil hálge qalai jettik? Qai jerden qiia basyp, qai tustan qapy qalyp otyrmyz? Beibit kúnde otbasynyń otyn-sýyn tasyp bergen, El basyna kún týsa “janym arymnyń sadaǵasy” degen namysty erlerimiz qaida? Shańyraǵynyń berekesi, otbasynyń uiytqysy bola bilgen, ádebi altyn jippen ádiptelgen tekti qyzdarymyz qaida? Otbasy-oshaq qasynyń túitkil máselelerin túbirli túrde sheshpei turyp, álemdik trendterdiń sońynan aty-jóni joq, alashapqyn ilese bersek, ult retinde úlken toqyraýǵa ushyrarymyz anyq", - dedi ol.

Depýtattyń sózinshe, ajyrasýdyń aldyn alý jáne otbasy institýtyn nyǵaitý baǵytynda búginde túrli tájiribeler men tiimdi úlgiler jetkilikti.

Ardaq Nazarov bul baǵytta mynadai usynystar jasady:

  • Birinshiden, ajyrasýǵa ótinish bildirgen erli-zaiyptylardyń birjaqty sheshimi negizinde sotqa aryz qabyldanbas buryn arnaiy memlekettik baj nemese jarna tóleý tártibin engizý qajet. Bul tólemniń kólemi edáýir joǵary bolýy tiis. Sonymen qatar, resmi túrde ajyrasqan tulǵalar úshin tabys salyǵynyń mólsherlemesin kezeń-kezeńimen arttyrý qarastyrylsyn.
  • Ekinshiden, halqymyzdyń ǵasyrlar boiy qalyptasqan dástúrli quqyqtyq mádenietinde áýlettiń úlkenderi men aqsaqaldarynyń sózin tyńdaý, daý-damaidy bitimmen sheshý dástúri berik ornyqqan. Osy tájiribeni zamanaýi formatta qoldaný maqsatynda, qazirgi tańda jergilikti atqarýshy organdar janynan qurylǵan jergilikti qoǵamdastyq keńesteri, ardagerler alqasy, imamdar, áielder keńesi syndy konsýltativtik-keńesshi organdardyń áleýetin paidalaný usynylady. Ajyrasýǵa ótinish bergen erli-zaiyptylardyń isi sotqa jetpei turyp, aldyn ala osy keńesterdiń qaraýyna usynylyp, bitimgershilik jáne tatýlasý baǵytynda jumys júrgizilse, kóptegen otbasy saqtalyp qalýyna múmkindik týar edi.
  • Úshinshiden, jas otbasylardy qoldaýǵa baǵyttalǵan "Jas otbasy" ulttyq baǵdarlamasyn ázirleý qajet. Baǵdarlama aiasynda nekege endi otyrǵan jastarǵa alǵashqy jyldary turǵyn úi alý, balaly bolý, tuńǵyshtaryn balabaqshaǵa tegin ornalastyrý jáne turaqty jumysqa ornalasý boiynsha keshendi memlekettik qoldaý tetikteri usynylýy tiis. Atap aitqanda, ipotekalyq jeńildikter, alǵashqy balanyń dúniege kelýine bailanysty arnaiy járdemaqylar, sondai-aq salyqtyq demalys siiaqty jeńildikter kózdelýi qajet. Bul sharalar jas otbasylardyń áleýmettik-ekonomikalyq turaqtylyǵyn nyǵaityp, ajyrasý qaýpin azaitýǵa septigin tigizedi.
  • Tórtinshiden, úilený toilaryn ótkizý kezinde nesie rásimdeýge jol bermeý jóninde keń kólemdi aqparattyq-ideologiialyq naýqan júrgizý. Qazirgi qoǵamda eki jastyń úilený toiyna bailanysty qaryzǵa batý,nesieler alý jaǵdailary jii kezdesedi. Bir sáttik saltanat úshin birneshe jyl nesie tóleý jas otbasynyń berekesin ketirip, ekonomikalyq táýelsizdigine keri áser etedi. Osyǵan bailanysty Úkimetke jastar arasynda qarjylyq saýattylyqty arttyrý, nesiege toi jasamaý jóninde jalpyhalyqtyq aqparattyq-ideologiialyq qozǵalys bastaýdy usynamyn.

"Bul bastamaǵa qoǵam qairatkerlerin, din ókilderin, otandyq media men blogerlerdi tarta otyryp, "Qarapaiym toi – berekeli otbasy" uranymen ulttyq deńgeidegi úndeý jariialaý tiimdi bolar edi", - dedi ol.