Ala jazdai demalǵan depýtattardyń Parlament partasyna oralǵanyna da apta bolǵan joq. Jańaǵy Bojko keshe kekireie sóilep, kóptiń ashýyn týǵyzdy. «Halyq tizerlep turyp memleketke alǵys aitýy kerek» dedi.
Sózin burmalap, synyqtan syltaý izdedi demeńizder, mine óz sózi:
«Sizder biliktiń ne istep jatqanyn túsinip, kózben kórýlerińiz kerek. Dálel kerek pe, bir ǵana kórsetkish boiynsha halyqtyń áleýmettik qoldaýy úsh jylda 17 esege ósti. Keshirińiz, biraq sol úshin tize búgip, memleketke alǵys aitý kerek. Eger adam eshteńe bitirmese, ózine bárin berýine talap etse, mundai adamdy toqtatatyn, qoraǵa tyǵatyn qoǵamdyq pikir bolýy kerek», – dedi Bojko.
Qalyń buqarany «qoraǵa tyqqysy» kep qompańdap júrgen Bojko qoraly qoidai úiirilgen Assambleia deitin alaókpe uiymynyń ókili. Keshegi satyrala-satpaq sózderdi de sol uiymnyń Keńeitilgen otyrysyna barǵanda aitypty.
«Elde áleýmettik qoldaý jolǵa qoiylǵan, alǵashqy ýaqytqa qaraǵanda ájeptáýir ósim bar. Úkimet túk bitirmei otyrǵan joq» dese jáne bir jón.
Joq, ólip qalǵan ógei ókimettiń (KSRO-nyń) taiaqty tárbiesi sanalaryna ábden sińip, emsiz indetke ainalǵanyn jáne bir ret bildirgen álgi Bojko el-halyqqa, myna siz ben bizge, áýeli óz elektoratyna ákireńdep sóilep, ádebiniń áleýetin tanytty. Uzaq jyldan beri memlekettik kadr rezervinen airylmai kele jatqanyna qaraǵanda, Bojkoǵa Aqorda asa muqtaj shyǵar, alaida aqyldy deýge aýzymyz barmaidy.
Bul Bojko kim? Qaidan shyqqan áleýet? Ol qalai depýtat boldy? Bojkonyń el-jurtqa áidiktengen áigili sózderi qandai? Sholyp shyǵaiyq.
Bojko Vladimir Karpuly
Almatyda týǵan. Biyl 70 jasta. Ózi zeinetker. Áskeri salada uzaq jyl qyzmet etti. Áskeri ataǵy – general-leitenant. Kezinde ministr, kishi ministr bolǵan Bojko qazir depýtat. Parlamentte de vitse-spiker bolǵan.
2 orden, 43 medali bar Bojko qai soǵystyń ardageri?
Qai soǵysqa qatysqanyn qaidam, áiteýir kástóminiń keýdesi temir-tersek, orden-medalǵa tolǵan bul «batyrdyń». Otanǵa ózgelerden ózgeshe úles qosqan Volodia aǵai I dárejeli «Barys», II dárejeli «Aibyn» deitin ordendermen, olardan bólek, Sovet Odaǵynyń, Qazaqstannyń jáne sheteldiń 43 medalimen marapattalǵan eken, páli!
Ózi taǵy ǵylym doktory. Zań ǵylymynyń kandidaty. Sóitip júrip, monografiia jazǵan. 33 maqala, 14 ǵylymi-ádistemelik jazǵan.
Keýdesin kómkergen sary-ala sólkebailar men júrip ótken eńbek jolyna qarasańyz, bul Bojko baryp turǵan «sýper-geroi». Solai ma? Endeshe, jurt nege ony «apat adam» dep júr?
Óitkeni Vladimir Bojko Tótenshe jaǵdailar jónindegi sharýashylyqty tizgindegen jyldary kóldeneń kesapat kóbeidi. Árine, «ádeiilep» istegen joq. Alaida bul salada Bojkonyń joly bolmady. Isi ónbedi. Áitkenmen, bizdiń Volodia aǵai ózine senip tapsyrylǵan istiń oraiyn taba almaǵanyna ókinip, qabyrǵasy qaiysqany shamaly. Qaǵanaǵy – qarq, saǵanaǵy – sarq. Barlyǵyn tabiǵattyń tosyn minezine telip qoiyp, alshań basyp, aqyryp sóilep áli júr, áne.
Bojko – apat adam
Esimizde. 2010 jyl. Qyzylaǵashta shetin oqiǵa bolyp, topan sý túgel aýyldy shaiyp ketti. Ábden eskirip, jóndeý kórmegen, onysymen qoimai jekemenshikke berilgen bógen úsh kúndik jaýynǵa tótep bere alǵan joq. 42 million tekshe sý jinaýǵa qaýqarly bógenge 48 million tekshe sý tolǵanda, tún ishi arnasynan asyp-tasty. Resmi moiyndalǵanyn aitsaq, 45 adam qaza bapty. Olardyń 12-si bala-shaǵa edi. Basqasyn qoiǵanda, Qyzylaǵashtaǵy jan túrshiktirer, júrek aýyrtar jaǵdaidy Memleket basshysy adami faktordyń jaýapsyzdyǵynan dep tanydy. Birli-jarym adam qylmystyq jaýapkershilikke tartylǵany bolmasa, Vladimir Bojko qyzylsýdan qurǵaq qutyldy. Áitpese, ol kezde Bojko Tótenshe jaǵdailar ministri edi ǵoi. Jaýapkershilik áýeli tikelei Bojkonyń moinynda edi.
Arysyn aitpaǵanda, 2015 jyl. Almatyda sel júrdi. Qarǵaly ózeni arnasynan tasyp, aǵaiyn-jurtty ábigerge saldy. Taǵy da tabiǵat kináli bolyp shyqty. Qarǵaly ózeniniń arnasynan asyp-tasýyna Almatynyń aspany kináli eken. Shilde aiy bolǵan soń shilińgir túsip, ystyq býǵan. Bul ne degen bassyzdyq, Qudai-aý! Aitpaqshy, bul kezde de Bojko Tótenshe jaǵdai jónindegi jaýapty organdy basqaryp turǵan. Qoishy, áiteýir, bul myrzamyz sý juqpastyń naq ózi bolyp shyqty.
Qazaqstan Táýelsizdiginiń qalyptasýyna komsomoldardyń qosqan úlesi kóp!
Bul Bojko sovetsúigishterdiń sortynan, aitpaqshy. «Qazaqstan Táýelsizdiginiń qalyptasýyna komsomoldardyń qosqan úlesi kóp!» dep sóilep, Táýelsiz Memlekettiń Parlamenti minberinen sóilegen. Esimizde!
2018 jyl 29 qazan.
«Búginde Qazaqstannyń Táýelsizdik alý kezeńi men 27 jyldyq damý kezeńi týraly aitqanda, oǵan eleýli úles qosqan burynǵy komsomoldar ekenin eskergenimiz jón bolar. Burynǵy komsomoldar, komsomol mektebinen ótkender, komsomol sapynda óskender, sonyń sapynda júrip saiasi, sharýashylyq jáne uiymdastyrýshylyq tájirbie jinaǵandar derbes Qazaqstandy qurýda úlken jumystar jasady. Osy zalda otyrǵandardyń barlyǵy derlik sol mektepten ótkender. Osyny jáne bizdiń jas kúnimizdiń jaqsy isteri týraly eske alǵym keledi», – dep sóilegen, bizdiń depýtat.
Bul ǵana emes. Vladimir Bojko qaisybir jyly ýkrainalyq saiasatkerdi «jezókshege» teńep, óziniń pro-reseishil pozitsiiasyn baiqatqan. E, 2016 jyl tuǵyn.
«Ia ochen hochý, chtoby istoriia razobralas s toi je shalavoi, s Farion…, kotoraia zaiavliala, chto tot, kto razgovarivaet na rýsskom iazyke… iavliaiýtsia nedochelovekami», – degen edi.
Bildei bir memlekettiń azamatyn, onda da saiasatkerin «shalava» dep sókken shala saýatty depýtat keiin bul sózi úshin keshirim suraǵan. Meili ǵoi, degenmen bul da bizdiń depýtattyń saiasatker retindegi obrazyn ashyp bergendei boldy.
Onan keiin, 2017 jyly «aýyl-aýyldan kúnkóristiń qamymen qalaǵa aǵylǵan jurttyń kóshin toqtatý kerek» dep sóiledi. Munysy, «aýyldaǵylardy qalaǵa keltirmeiik» dep estildi. Sol úshin de áleýmettik jeli qoldanýshylary Bojkoǵa shúilikti.
«Toz-tozy shyqqan aýyldan qalaǵa qashyp kelip, munda laiyqty deńgeide jaǵdai jasai almaǵan, narazy jastar – Qazaqstannyń tynyshtyǵyna qaýip keltiredi», – dedi Bojko (Ozloblennost selskoi molodeji, ýezjaiýshei v goroda iz depressivnyh aýlov i ne vstrechaiýshei na novom meste dostoinyh ýslovii, ýgrojaet stabilnosti v Kazahstane).
Keiin óz sóziniń burmalanǵanyn, aitpaq oiy basqa bolǵanyn aityp aqtalǵan boldy. Bojko myrza aýyldy abattandyrý, infraqurylymdardy jańartý kerek degendi beisaýat jetkizdi dep aqtasaq ta, aýyldaǵy aǵaiynnyń kóshin, ýrbanizatsiiany toqtatamyz deýi – ýtopiia, diskriminatsiia. Já, odan da óttik.
Al endi keshegi «halyq memlekettiń aldynda tizerlep turyp keshirim suraýy kerek» dep kekireigini – kásibilikten buryn adami etikaǵa jatpaityn, turpaiy, beisaýat hám beiádep áńgime!
Sondyqtan da áleýmettik jeli qoldanýshylary Bojkonyń óz erkimen depýtattyq mandatyn tapsyrýyn, el-halyqtan «tizerlep» keshirim suraýyn talap etýde. Árine, qoǵamnyń bul talaby oryndy. Onsyz da kún sanap alshaqtap bara jatqan bilik pen halyqtyń arasyn Bojko sekildilerdiń osyndai bylapyt sózderi synadai jaryp, alshaqtaǵan ústi alshaqtaýyna sebepshi bolary anyq!
Al FREDO
