Qazaqstannyń qazirgi media salasyna baǵa bergen saiasattanýshy Assol Mirmanova jýrnalisterdiń dabyra týǵyzatyn jańalyqtarǵa áýestigi qoǵamǵa keri áserin tigizip jatqanyn jetkizdi, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Bul týraly ol Facebook paraqshasynda jazba jariialady.
“Qazirgi media – qoǵamdyq pikir qalyptastyra alatyn qýatty qural. Alaida sensatsiiaǵa umtylý, jarnamadan túsetin tabys pen áleýmettik jeliniń algoritmderine táýeldilik redaktsiialardy obektivtilik pen sapadan góri, barynsha nazar aýdartatyn kontent jasaýǵa itermeleýde. Sonymen qatar memlekettik qyzmetkerler men sheneýnikterdiń de keibir málimdemeleri osyndai jaǵdailarǵa túrtki bolýda. Bul tásildiń negizgi quraldarynyń biri – klikbeitti taqyryptar men daý-damaiǵa basymdyq berý. Bul jai ǵana jýrnalistik tendentsiia emes, shyn máninde qaýipti qubylys, ásirese, Qazaqstan siiaqty polietnosty jáne polikonfessiialy elde”, — deidi ol.
Sarapshy “Betteridj zańyna” súienip, suraq túrinde qurylǵan taqyryptardyń kóp jaǵdaida qoǵam tarapynan teris qabyldanatynyn aitty.
“Máselen, “Qazaqstan ekonomikasy quldyrap jatyr ma?” degen taqyryp aýditoriiada “daǵdarys” sezimin týdyrady.
Mundai tásil qorqynysh, ashý-yza, úrei siiaqty sezimderge basymdyq berip, saiasi kúizelisti órshitedi. Bul, ásirese, Qazaqstan úshin qaýipti, óitkeni etnosaralyq nemese dini qaqtyǵystarǵa nazar aýdarý shielenistiń órshýine qozǵaýshy kúsh bola alady. Halyqtyń memleketke degen senimi sensatsiialyq ári jalǵan jariialanymdar arqyly kúshin joia beredi”, - dep qosty ol.
Mirmanova medianyń jaýapsyzdyǵy men salǵyrttyǵy eldiń ekonomikalyq múmkindikterin de tejeýi múmkin ekenin eskertti.
“Úzdiksiz dezinformatsiia memlekettiń bedeline keri áserin tigizedi. Ekstremizm men terrorizm qaýpi órship turǵanda jaǵdai odan ári ýshyǵyp, shyndyqty burmalaýǵa baǵyttalǵan media-praktikalar radikaldy toptardyń quralyna ainalady. Olar destrýktivti narrativterdi qoldanyp, azamattardyń jaǵymsyz emotsiialaryn kúsheitip, qoǵamdyq tártipti buzady. Sonymen qatar mundai praktika memlekettiń uzaqmerzimdi ekonomikalyq múddelerin de buzady. BAQ-tyń ishki qaqtyǵystar men daǵdarystardy sensatsiialaýǵa baǵyttalǵan júieli jariialanymdary halyqaralyq qaýymdastyqta turaqsyzdyq beinesin qalyptastyrady. Investorlar úshin bul – elge kapital men iri jobalardy tartý múmkindigin tómendetetin qaýip signaly.
Týrister bul aimaqqa jolamaýǵa tyrysady. Bul el imidji men strategiialyq mańyzdy salalar kirisine keri áser etedi.
Halyqaralyq diplomatiiada mundai media narrativter Qazaqstannyń Ortalyq Aziiadaǵy turaqtylyq modeli mártebesine nuqsan keltiredi”, — dep túsindirdi sarapshy.
Onyń pikirinshe, eldegi daǵdarys, sybailas jemqorlyq pen biliktiń qabiletsizdigi týraly úzdiksiz materialdar qazaqstandyqtardyń ózgeristerge degen senimin joiady.
“Osyndai saryndaǵy jańalyqtar halyqty saiasi ómirden oqshaýlap, syrttan jasalatyn arbaýlarǵa ońai túsiredi. Bilik, qoǵam jáne media arasynda konstrýktivti dialogtyń joqtyǵy radikaldy ideialardyń taralýyna qolaily orta jasaidy.
Sonymen qatar mundai aqparattyq orta ulttyq qaýipsizdik júiesin álsiretedi. BAQ máselelerdi taldaýdyń ornyna, olardy ýshyqtyrýǵa úles qossa, bilik halyqqa mańyzdy messedjderdi jedel jetkizý múmkindigin joǵaltady.
Bul quqyq qorǵaý organdarynyń tiimdiligin tómendetedi, ekstremizm men radikalizatsiiamen kúresti qiyndatady jáne aqyr sońynda, memleketke daǵdarystarǵa jaýap berýdi qiyndatady”, - deidi ol.
Onyń pikirinshe, media qoǵamdy biriktirý men aqparattyq qaýipsizdikti nyǵaitýǵa úles qosýy tiis.
