Kaspiidiń taǵdyry qashan sheshiledi
Kaspii mańyndaǵy bes memleket teńizdi teńdei bólip alý máselesin 20 jyldan beri sheshe almai júr. Óitkeni, túbi tunyp turǵan tabiǵi bailyq – munai, gaz, al sýynda bekire júzgen jáne áskeri-teńiz floty men eń tiimdi kólik tranzitin Qazaqstan, Resei, Ázirbaijan, Iran men Túrkimenstan birdei paidalanǵysy keledi. Ásirese, bizdiń el úshin Kaspii birinshi kezekte shekaralyq aimaq retinde mańyzdy. Ári Qazaqstanǵa geografiialyq turǵydan da teńizdiń kóbirek bóligi tiesili. Munymen teńizdi teń bólgisi keletin kórshilerdiń keliskisi joq.
Óz kezeginde QR Syrtqy ister ministri Erlan Ydyrysov:
– Kaspiidiń quqyqtyq mártebesin tezirek bekitip, Konventsiiany qabyldaý qajet. Qujat teńiz mańyndaǵy memleketterdiń ózara qarym-qatynasyn retteidi jáne Kaspiidiń ainalasyndaǵy aimaqtardyń turaqtylyǵy men damýyna kepil bolady. Sondyqtan kelisimdi barynsha jedeldetýimiz kerek, – dedi.
Onyń ústine, Kaspiidiń geografiialyq statýsy áli anyqtalmai otyr. Eger Kaspii teńiz dep moiyndalsa, árkim óz territoriiasyndaǵy munai men gazdy paidalana beredi. Al, Kaspii kól dep tanylsa, onda qazba bailyq ár elge birdei úlestirilýi tiis. Eń úlken munai kenishi Qashaǵannyń da taǵdyry dál osy sheshimge bailanysty. Sondyqtan búgin qyzý pikirtalas boldy. Máselen, Ázirbaijannyń Syrtqy ister ministri Elmar Mamediiarov aimaqtaǵy turaqtylyq, qaýipsizdikpen qatar ár eldiń egemendigin eskerý qajet ekenin alǵa tartýda. Sondai-aq, ol Kaspii mańyndaǵy bes memleket bir-biriniń ishki máselesine aralaspaýyn talap etti. Iran jaǵy bolsa, teńizdi tek beibit jaǵdaida paidalanýǵa, áskeri tehnikany múldem qoldanbaýǵa shaqyrdy.
Biyl qazaq jerinde ótedi dep josparlanǵan «Kaspii bestiginiń» besinshi sammiti de kelesi jylǵa qalyp otyr. Oǵan deiin Syrtqy ister ministrleri taǵy jinalyp, birqatar qujattardy daiyndamaq. Memleket basshylary qatysatyn sammitte naqty usynystar aitylýy tiis jáne Kaspiidi bólip alý máselesine núkte qoiylady. Qujat qabyldansa, Qazaqstannyń teńiz aimaǵyndaǵy shekara máselesi de túbegeili sheshiledi degen sóz.
Derekkózi: KTK telearnasy
