Freedom Inside '26

Kásibine adal jas ǵalym

Kásibine adal jas ǵalym
Qazaq joǵary bilimi men akademiialyq pedagogikanyń qarashańyraǵy bolyp tabylatyn Abai atyndaǵy QazUPÝ-da bilimdi de bilikti, talapty da talantty jas mamandar az emes. Óitkeni, ustazdyq – maqtan tutar mamandyq. Ol basqa mamandyqtarǵa qaraǵanda jan-jaqty bilimdilikti, ikemdilikti, meiirimdilikti, sheberlikti airyqsha qajet etetin mamandyq. 

Olai deitin sebebimiz, bilim nárin sebýshiniń eńbegi, birinshiden, adamzat qoǵamy tarihynda jinaqtalǵan ǵylym negizderinen bilim berýge tiis bolsa, ekinshiden, únemi shákirtterimen qarym-qatynasta bolyp, bilsem, úirensem degen jas bilimgerler armany men onyń syrly  da myń qyrly taǵdyryna óz qoltańbasyn qaldyrýdy moinyna alǵan kisi. Uly aǵartýshy qairatkerlerdiń biri Mirjaqyp Dýlatov «Ózi bilý men ózgelerge bildirý eki basqa dúnie. Bilgenin kisige bildirý, iaǵni jastardy oqytý óz aldyna bir ǵylym» dep túiin jasaityny bar. Mine, óziniń bilgenin shákirtterine úiretip, keleshekte jaqsy maman bolyp shyǵýyna jón siltep júrgen jas ta bolsa, jaqsy ustazdyń biri ýniversitetimizdiń jaratylystaný jáne geografiia institýtynyń aǵa oqytýshysy, PhD doktory Nurbol Ergeshuly Úsenov dep tanystyrsaq, aqiqattan kóp alys ketpeimiz..

1988 jyly 10 shildede Túrkistan oblysy, Saryaǵash aýdanyna qarasty Nur aýylynda dúniege kelgen Nurbol ózi týyp-ósken aýyldaǵy S. Seifýllin atyndaǵy orta mektebin 2006 jyly bitirgen. Ol sol jyly joǵary biliminiń qara shańyraǵy – Abai atyndaǵy Qazaq ulttyq pedagogikalyq ýniversitetine qujat tapsyryp, joly bolyp «5V0116-Geografiia» mamandyǵy boiynsha oqýǵa túsedi. Ony 2010 jyly úzdik degen baǵalarmen aiaqtaǵandyǵynyń ózi kóp jaittan habar berse kerek. Bilimge qushtar jas maman ábden daiyndalyp 2011 jyly atalǵan oqý ornyna qaita kelip, osy  ýniversitettiń magistratýrasyna túsip, ony 2013 jyly oidaǵydai bitirip shyǵady. Sótip, ustazdarynyń usynysymen jáne jas mamandardy ornalastyrý tártibi boiynsha bilikti maman retinde ýniversitte qaldyrylyp, 2014-2016 jyldar aralyǵynda oqytýshy qyzmetin atqardy. Al, 2017 jyldyń bastap Geografiia mamandyǵyna doktorantýra boiynsha grantta oqydy, ony 2020 jyly aiaqtap, filosofiia ǵylymdarynyń PhD dárejesin aldy.

2020-2021 oqý jylynda Almaty ýniversitetiniń «Pedagogika jáne psihologiia» kafedrasynda aǵa oqytýshy qyzmetin atqarǵan jas maman 2021 jyldan bastap Abai atyndaǵy qara shańyraqqa oralyp, Jaratylystaný jáne geografiia  institýtynda  aǵa oqytýshy, PhD qyzmetinde jumysyn jalǵastyryp keledi. Odan basqa Nurbol 2013 jyly Krakov qalasyndaǵy (Polsha) Iagellon atyndaǵy ýniversitette, 2018 jyly Slýpsk qalasyndaǵy Pomor Akademiiasynda (Polsha) ǵylymi taǵylymdamalardan ótken.

Keleshegi mol jas ǵalym osy ýaqytqa deiin ǵylymdaǵy óz baǵyty boiynsha arnaiy jýrnaldarda birneshe maqalalar seriiasyn jariialap, olary ǵylymi qaýymdastyqtyń joǵary baǵasyn alyp úlgergen. Jas ǵalymnyń taǵy bir erekshe qyry týraly aitatyn bolsaq, ol qazaq, orys jáne aǵylshyn tilderin erkin meńgerip, úsh tilde birdei erkin qalam siltei beretindigi. Sondyqtan bolar Nurbol búginde QR Bilim jáne ǵylym ministrliginiń Ǵylym komiteti qarjylandyratyn 2022-2024 jyldarǵa arnalǵan ǵylymi jobanyń jetekshisi bolyp tabylady. Jas zerteýshilermen birlese zertteý jumystaryn júrgizip, bilim jolynda úlken jetistikterge jetip júrgen jas ǵalym, sondai-aq Abai ýniversiteti janyndaǵy Jas zertteýshiler keńesiniń «Etika komitetiniń» jetekshisi qyzmetin qosa atqaryp keledi.

Biz jas ǵalym Nurbolǵa «Sizdiń oiyńyzsha jańashyl ustaz qandai bolýy kerek?» dep suraq qoiǵan edik, ol bylai dep jaýap berdi:

–Eń aldymen óz kásibiniń sheberi bolý kerek, osy maqsatta rýhani kúsh-jigerin, parasat-qýatyn salýǵa tiis. Árine, bul aitpasa da túsinikti ǵoi. Degenmen, bul másele árkimniń qolynan kele bermeitin, erekshe qabiletti qajet etetin, qiialǵa bai adamdarǵa tán qasiet der edim.

Sonymen birge jańashyl ustaz kúnbe-kúngi óziniń kóp qyrly eńbeginde mazmuny ártúrli kezdeisoq jaittardyń týyndap otyratynyn aldyn ala sezip, boljap jáne onyń oń sheshimin tabýyna daiyn bolýǵa tiis. Ómirdiń kóshinen qalmaý, iaǵni bilimi men biliktiligin árdaiym jetildirip, jańa innovatsiialyq tehnologiialardy meńgerip otyrýy kerek dep esepteimin. Ár bilim alýshynyń júregine jol taba biletin izdengish sondai ustazdy ǵana jańashyl ustaz deýge bolady. Ári ol ustaz jeke tulǵany qalyptastyrýshy, el bolashaǵynyń músinshisi ekenin de umytpaýy tiis.

Búgingi tańda bilikti maman, stýdentterdiń bilim alýyna aitarlyqtai úles qosyp, qara shańyrańǵymyzda óz ǵylymi jolyn jalǵastyryp jatqan jas ustaz Nurbol Úsenovtyń ustanymy osyndai. Osydan-aq onyń óz kásibine degen adaldyǵy ańǵarylyp tur emes pe... Laiym solai bolsyn!

 

Bolat Jumynuly