Májilis depýtaty Abzal Quspan sý tasqynynyń aldyn almaǵandar qatań jazalanýy kerek degen pikirde, - dep habarlaidy Dalanews.kz.
Depýtattyń aitýynsha, biylǵy sý tasqyny Qazaqstan táýelsizdik alǵaly onynshy iri sý tasqynyna jatady.
"Osy kezge de deiin sý tasqynynyń aldyn almaǵany nemese salǵyrttyq tanytyp, jol bergeni úshin eshbir joǵary laýazymdy tulǵa jaýapkershilikke tartylmaǵan. Bul jerde men jergilikti atqarýshy organnyń, iaǵni ákimderdiń jaýapkershiligi týraly aityp otyrmyn. Nege jergilikti atqarýshy organ? Óitkeni ózen boiyndaǵy sý jaiylmalarynan jer bergen, saiajailardy is júzinde turǵyn úige ainaldyrǵan, iaǵni jaryq, gaz tartyp, azamattardy turaqty tirkeýge ruqsat bergen, ol Úkimet emes, basqa emes, jergilikti atqarýshy organ, iaǵni ákimdikter. Al keltirilgen shyǵyndardy óteý salmaǵy árkez memleket moinyna artylady", - dedi ol.
Abzal Quspan biylǵy sý tasqynynda memleket te, azamattar da asa iri kólemde shyǵynǵa urynǵanyn málimdedi. Sondai-aq, depýtat BQO jáne Atyraý oblysyna aiaqtai barǵanyn, bul máselede tekseristi Bas prokýratýra deńgeiinde keshendi túrde uiymdastyrý qajet ekenin aitty.
"Qulsaryǵa qatysty, jergilikti belsendiler, oblystyq, aýdandyq máslihat depýtattary Jem ózeni boiyndaǵy zańsyz salynǵan bógetter týraly máseleni byltyr, 2023 jyly kóterip, jergilikti ákimshilikpen prokýratýra tarapynan eshqandai qoldaý taba almaǵany sebepti, olarǵa senbeidi. Barlyq tiisti qujattar, faktiler meniń qolymda bar.
Birinshiden, sý 2011 jyldan kem kelmeitini týraly sala mamandary dál Qulsarydaǵydai, ótken 2023 jyldan aita bastady, biylǵy jyldyń qańtar aiynda jergilikti "Nadejda", aqpan aiynda Respýblikalyq "Vremia" gazetterinde materialdar jariialandy, biraq sol sý kelip jetkenge deiin tiisti sharalar qoldanbady, ábden taqaǵanda jergilikti atqarýshy organ panikaǵa salynyp, búkil respýblikany dúrliktirip, jan-jaqtan tehnika men eriktilerdi aldyrtty, sý deńgeii 10 metrden asyp ketedi dep bógetter soqty, adamdardy shuǵyl evakýatsiialady, Qazaqstandy aitpaǵanda shetelden gýmanitarlyq kómekter aldyrdy. Nátijesinde kelgen sýdyń maksimaldy deńgeii 8 metr 64 sm quraǵanyn kórip otyrmyz. Bul salǵyrttyqqa jáne kelgen shyǵyndar úshin jaýapty sheneýnikter zań aldynda jaýap berýge tiis!" - dedi depýtat.
Sonymen qatar, Abzal Quspan burynǵy tótenshe jaǵdailardan nátije shyǵarmaǵan BQO biligin synap tastady.
"2011 jyly oryn alǵan sý tasqynynan BQO biligi sabaq almaǵanǵa uqsaidy, sol kezde de búkil mamandar ózen jaǵasynan úi salýǵa ruqsat bermeý kerek dep dabyl qaqqan bolatyn, endi sol kezde sýǵa ketken jerler taǵyda sýǵa ketti. Sol ýaqytta mysaly, Samal aýdany saiajaiynyń turǵyndaryna dep memleket oblys ortalyǵynan úi salyp berdi, alaida saiajai jerlerin memleket qoryna qaitaryp alǵan joq, endi sol saiajai turǵyndaryna memleket taǵyda úi salyp berý kerek pe? Úshinshiden, ol az bolǵandai, 2011 jyldan keiin Oral qalasynyń tóńireginen kórineý sýǵa ketetin jerlerden jańa turǵyn úiler, is júzinde jańa móltekaýdandar paida boldy, sonyń biri tolyqtai sýǵa ketip qalǵan "Nurly jer" aýdany.
Shema óte qarabaiyr, biraq ol ondaǵan jyldar boiy esh kedergisiz jumys jasaýda, ákimdikke jaqyn pysyqtar men pysyqailar gektarlap tegin jer alyp alady da, qara halyqqa on sotyqtan bólip satady, boldy. Nátijesinde jergilikti ákimdik qyzmetkerleri sol jerdi bólý men berýdiń "qyzyǵyn" kóredi, qarapaiym halyq zardabyn tartady, al barlyq shyǵyndy memleket óz moinyna alady! Otyz jylǵy eski shema qashanǵy jalǵasa bermek?!" - dedi ol.
Derpýtat jergilikti organdar bul faktilerdi obektivti tergep-teksere alatynyna senbeitinin jetkizdi.
"Biyl qańtar aiynda Oral qalasy ákiminiń 2015 jylǵy sheshimderine qatysty sot aktileriniń zańsyzdyǵy týraly depsaýal joldaǵanmyn. ...Nátijesinde Venera saiajaiyndaǵy 700-den astam jer ýchaskesiniń ákim tarapynan zańsyz berilgeni Joǵarǵy Sotpen túpkilikti bekitildi. Eger osy jerlerge turǵyndar úi salyp alsa ne bolatyn edi? Búgingi kúni shatyryna deiin sý astynda jatyp, memleket olarǵa úi salýǵa tiis bolatyn edi?! Al, sol qańtar aiynda BQO prokýrorynyń ózine bergen materialdarym boiynsha ol jaqtan kúni-búginge deiin esh habar-oshar joq. Mysaly, Báiterek aýdanynyń prokýrory Jer resýrstaryn basqarý komitetimen anyqtalǵan zańbuzýshylyqtar boiynsha áýeli sotqa talap aryz berip, keiin sot sheshim shyǵarmai turyp, esh sebepsiz qaitaryp alǵan.
Eger basqa memorgan osyndai áreket jasasa, prokýratýra korrýptsiia dep aiqai salar edi, al BQO prokýrory kózge anyq uryp turǵan osyndai faktilerdi jeke ózine usynsam da aýdan prokýroryna da, jer boiynsha Respýblikalyq ýákiletti organ anyqtaǵan zań buzýshylyqtar boiynsha da, esh shara qoldanbai otyr!
Sońǵy 2-3 jyl kóleminde oblysta jerge qatysty jemqorlyq faktilerimen ákimdiktiń de, tipti oblys prokýrorynyń da laýazymdy qyzmetkerine sot úkimderi shyqty. Eń sońǵy fakt tótenshe jaǵdai dep búkil el dúrligip jatqanda, Oral qalasynyń arhitektory para alý ústinde ustaldy. Bul faktiler tek BQO men Atyraý emes, barlyq óńirge tán jaǵdai", - dedi depýtat.
