Jas bolyp ta kórgen kúniń qurysyn».
Abdirahman Jámi osy bir aýyz sózimen-aq, jas ataýlyǵa qaratyla aitylar sózdiń barlyǵyn jetkizip qoiǵandai. Rasymen, ómir jolynda qai baǵytqa bet bursaq, soǵan jeterimiz sózsiz. «Jasynda tyrysqan, qartaiǵanda qýanady» dep te beker aitylmasa kerek.
Jalpy, jastar máselesi óte kólemdi taqyryp. Jastar – el bolashaǵy, muny barlyǵy jaqsy biledi. Olardyń bolashaǵy ózderiniń ǵalym, jazýshy, saiasatker, ataqty adam nemese kásiporyndarda myqty maman bola ma, qiyndyqtardy qalai jeńe alatynyna bailanysty. Osy oraida bilim, ádet-ǵuryp, normalar men daǵdylardy, qundylyqtardy kim, qalai jetkizetini de asa mańyzdy. Jastar men jasóspirimderge qoǵam bolyp qoldaý kórsetý óte mańtsyzdy. Kóptegen qundylyqtardyń ózi ózektiligin joǵaltyp jatqan qazirgi zamanda jastardy «buryn bylai ómir súrgen» dep, ótkenmen salystyra almaimyz. Keńestik kezeńdegi jáne qazirgi tańdaǵy jastar bul álemge degen jańa kózqarastarymen ǵana emes, sonymen birge qundylyqtarymen de erekshelenedi. Sondyqtan jastarmen jumys barysynda taptaýyryn, jattandy júiemen emes, jańasha, tyń baǵytta, jańa júiemen jumys istegen abzal.
Búginde elimizde jastarǵa qoldaý kórsetý – el biliginiń basym baǵyttarynyń biri. Solardyń birqataryna toqtalar bolsaq, stýdentterdiń shákirtaqysy ár jylda 20 paiyzǵa artyp keledi. Al doktaranttar men magistrýtýra oqityndardiki 15 paiyzǵa kóterildi. Stýdentter úii – jataqhana tapshylyǵyn joiý úshin keiingi úsh jylda 30000 oryn berilgen. Aǵymdaǵy jyly 31 jataqhananyń qurylys jumystary aiaqtalyp, oǵan 10 myń stýdent qonystanbaq.
Sondai-aq, «Halyq tabysyn arttyrý» baǵdarlamasy sheńberinde 4 jylda «Jastar tájiribesi», «Alǵashqy jumys orny» jobalary boiynsha 160000-nan astam jas 400 ailyq eseptik kórsetkish mólsherinde grant iegeri atanbaq. Munymen qosa, Memleket Basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń tapsyrmasy negizinde, jastar praktikasyna qatysýdyń merzimi 6 aidan 12 aiǵa deiin, «Alǵashqy jumys orny» jobasy boiynsha bir jyldan 18 aiǵa deiin uzartyldy. Baǵdarlamaǵa qatysýshylardyń jalaqylary da sáikesinshe 20 AEK-ten 30 AEK-ke deiin ulǵaityldy. Jastarǵa qoldaý tizbegi munymen támamdalmaidy.
Olardyń kásip ashyp, is bastaýyna qoldaý úshin qaralatyn qaitarymsyz granttyń kólemi 600 myń teńgeden 1 million 200 myń teńgege deiin kóbeitildi. Baǵdarlama sheńberinde 2025 jylǵa deiin 2 million jańa jumys ornyn ashý josparlansa, onyń basym bóligine jumyssyz jastar qabyldanbaq. Máselen, aǵymdaǵy jyldyń basynan beri investitsiialyq jobalar boiynsha jumysqa tartylǵan 100 myń adamnyń ishinde 50 paiyzǵa jýyǵy, naqtyraq aitsaq, 44 myńy jastardyń qatarynan bolǵan. Kóp jastar jumysqa ornalasarda tájiribesi jetpei ári suranystyń azdyǵynan túrli qiyndyqtarǵa tap bolǵandyqtan, jumyspen qamtýdyń taǵy bir baǵyty – kreativti indýstriia baǵyty qolǵa alynýda. Biz maqalada keltirgen mysaldar jastarǵa kórsetilip jatqan qoldaýlardyń bir parasy ǵana.
Alaida, jastarǵa jasalyp otyrǵan bul jaǵdailar men qoldaýlar, múmkindikterdiń bári ózderiniń izdenýin, eńbek etýin talap etetin áreketter. Jastar – qoǵam damýynyń negizgi qozǵaýshy kúshi, álem arenasynda básekege qabiletti bolý úshin, qazaqtyń dástúr-saltyn bolashaqqa jetkizip, keshegi men búgingini bailanystyratyn altyn kópir. Sol kópirdiń berik bolyp salynýy – oǵan bólingen qarajatqa, sapaǵa da tikelei bailanysty. Aldyńǵy býyn sapaly qoldaý bildirse, artqy býyn, iaǵni, jastar sol berilgen múmkindikterdi durys paidalanyp, jaýapkershilik júgin sezine otyryp áreket etse, quba-qup.
https://dalanews.kz/news/84510-turkiia-zhyl-aiagyna-deyin-1-mln-kolik-yeksp
