Osyǵan deiin qazaq saharasyndaǵy aqbókenderdiń máselesi qoǵamda ótkir kóterilgenin bárimiz bilemiz. 2020 jyly brakonerlerdiń jolyn kesetin zań kúshine eńgennen keiin elimizde zańsyz ań aýlaý isi aitarlyqtai tómendedi.
Buryndary brakonerler kiiktiń sońyna túsip, olardyń joiyp jibere jazdaǵany jasyryn emes. Zań qabyldanbai turǵan sátte úsh jyldyń ishinde brakonerlerdiń qolynan úsh myń kiik oqqan ushqanyn bireý bilse, bireý bilmeýi múmkin.
Olar keń dalanyń erkin mekendegen kiikterdi múiizi úshin qan-josa qylyp qyrdy. Uzynqulaqtan estýimizshe, brakonerler kiiktiń bir keli múiizin 2 myń dollardan satyp, aqsha taýyp kelgen.
Osylaisha aqshaǵa qunyqqan brakonerler az ǵana ýaqyttyń ishinde qazaq dalasyn mekendegin kiikterdi qyryp taýsyýǵa shaq qalǵan edi.
O bastaǵy zań boiynsha qolǵa túsken brakonerler aiyppulyn tólep, qutylyp ketip otyrǵan.
Al keiinnen brakonerlerge qarsy zań jańarǵannan keiin olarǵa qarsy qoldanylatyn aiyppul qylymystyq jaýapkershilikke teńestirilgennen keiin, zańsyz ań aýlaýshylar ailyn jiǵan bolatyn.
Búginde sirek kezdesetin jaýnarlardy atqan brakonerler 3-12 jylǵa deiin bas bostandyǵynan aiyrylady.
– Kiikterdiń qorǵaý sharalary jetildirilgennen keiin 2022 jyly olardyń sany 842 myńǵa jetti. Qazirgi tańda elimizdiń 12 oblysynda sirek kezdesetin janýarlardy qorǵaý boiynsha is-sharalar udaiy júrgizilip turady. Olardyń arasynda kiikter de bar. Elimizde sirek kezdesetin janýarlardy qorǵaý úshin Qazaqstan boiynsha 430 inspektor jumyldyrylǵan. Olar elimiz boiynsha 123 mln gektar jerge baqylaý jasaidy. Inspektorlar 152 arnaiy avtokólikpen qamtamaz etilgen. 2019 jyly óz qyzmetin atqaryp júrip, brakonerlerdiń qolynan bir inspektorymyz oqqa ushqan edi. Osy bir qaiǵyly oqiǵa qoǵamnyń nazaryn aýdaryp, bul baǵyttaǵy jumystardy shiraýǵa yqpal etken bolatyn, – deidi Orman sharýashylyǵy jáne janýarlar álemi komitetiniń qyzmetkeri.
Osyǵan deiingi zań tabiǵat pen janýarlardy qorǵaýshy insepktorlardyń jumysy úshin tiimsiz bolǵany jasyryn emes.
Aitalyq, eski zańda inspektor brakonerdi ustaǵannan keiin oǵan qarsy birden ákimshilik hattama toltyryp, ústinen is qozǵai almaityn-dy. Is qozǵaý úshin inspektor qolyndaǵy materialdary men aiǵaq zattaryn politsiiaǵa tapsyrýy kerek edi.
Budan keiin isti politsiia qyzmetkerleri isti qarap, qylymystyq quramy bar-joǵyn anyqtap, óz pátýlaryn shyǵarǵansha inspektorlar brakonerlerge qarsy shara qoldana almaityn.
Keide bul isi birneshe aiǵa sozylyp, sońynda brakonerler jazadan qutylyp ketetin-di. Tabiǵatty qorǵaýshy inspektorlar osyndai kedergilerdi jeńip shyǵýyna týra keledi.
Sol kezde brakonerler keibir politsiia qyzmetkerlerimen aýyz jalasyp, jazadan qutylyp ketip kezderi bolǵany da jasyryn emes.
Aitalyq, 2019 jyldary elimizde brakonerlik boiynsha 539 is qozǵalyp, tek 29 is boiynsha ǵana zańsyz ań aýlaǵan adamdar qylmystyq jaýapkershilikke tartylǵan.
Osylaisha sol kezde brakonerlerdiń 90 paiyzy jaýapkershilikten sytylyp ketkenin baiqaýǵa bolady. 2019 jylǵa deiingi úsh jyl ishinde zańsyz ań aýlaýdan elimiz 3,6 mlrd teńge shyǵyn shekti. Bul málimette sol kezde Bas prokýrotýraniń ózi jariia etken edi.
Jańa zańdy daiyndaý barysynda depýtattar brakonerlerge qarsy qoldanylatyn aiyppuldardy qylmystyq jaýapkershilikpen almastyryp, zańsyz ań aýlaýda barynsha qataitty. Osynyń nátijesinde brakonerler zańsyz ań aýlap, elimizdiń janýarlar dúnesin paidanyń kózine ainaldyrýyna tyiym salyndy.
