Saiasatker, qoǵam belsendisi, "Baitaq" jasyldar partiiasynyń tóraǵasy Azamathan Ámirtai Qazaqstanda ǵalymdardyń mártebesi tómen ekenin, tótenshe jaǵdailar kezde olardy osy iske tartý kerek ekenin aitty, - dep habarlaidy Dalanews.kz.
"Qazaqta sóz bar. "Qoishy kóp bolsa qoi aram óledi" deidi. Depýtattar bir jaǵyna tartyp, Úkimet bir jaǵyna tartyp, qoǵamdyq uiymdar bir jaǵyna tartyp, halyqtyń arasynda júrgender bloger bolyp, tańǵalamyn, ózderin aqyldy, sýper adam siiaqty kórsetkisi keledi. Aqymaqtar ǵoi. Qarapaiym zattardy istei almaityn adamdar ózderin aqyldy kórsetkisi keledi.
Biz sý sharýashylyǵynda eń birinshi ǵalymdardy jumyldyrýymyz kerek. Jańai Saǵin degen ǵalym partiiamyzdyń ǵylymi keńesine qatysty. Qazir Amerika qurama shtattaryna kóship ketken. Sol jaqta turady. 30 jyldyń ishinde ǵylym akademiiasyn jaýyp, ǵylymi institýttarymyzdyń bárin byt-shytyn shyǵardyq. Ǵylymi institýttar bolǵannyń ózinde ministrlikke qarady. Ministrdiń ózine emes departamenttiń basshysyna, komitettiń bir mamanyna qarady. Sóittik te ǵylymdy baiǵus jasap jiberdik. Ǵalymdar grant alamyz dep ana jaqqa shapty, myna jaqqa shapty. Sóitip, ǵylymdarymyz joq boldy. Keńes odaǵynda birinshi býyn ǵalymdarymyz boldy. Ekinshi býyn da boldy. Úshinshi býyn joǵaldy. 90-jyldary jabaiy kapitalizm engen kezde ǵylymnyń byt-shytyn shyǵardyq.
...Ǵalymdarmen jumys jasaý úshin Úkimet, ministrlikter kókiregin kóterip, ózderin joǵary sanamaýy kerek, olardy túsine bilýi kerek. Bizde zańdyq normada ǵalymdardyń bedeli tómen", - dedi sarapshy "Adyrna" ulttyq portalyna bergen suhbatynda.
Sondai-aq, saiasatker tótenshe jaǵdaidan paida kórip qalǵysy keletinder bar ekenin de aitty.
"Tótenshe jaǵdailarda kim paida kórýshi? Tótenshe jaǵdailar bolmasa, Tótenshe jaǵdailar ministrliginde jumys joq bolyp qalady ǵoi. Ákimderdiń de qorjynyna, qaltasyna aqsha túspei qalady. Olar, árine, sondai jaǵdaidy týdyrady. Soǵan eriksiz barǵan siiaqty bolyp kórinedi de jeke múddesine bailanysty sheship alady. Jemqorlyq agenttigi muny jaqsylap zerdelesin. Qap jetpei qalyp, halyq qiynshylyq kórgennen baiityn adamdar bar. Baiityn adamdar - tótenshe jaǵdaidan paida kóretin adamdar. Jemqorlyqqa qarsy agenttik solarmen kúresý kerek. Siyr urlaǵan, buzaý urlaǵandardy emes, solarmen kúresý kerek", - dedi ol.
Aita keteiik, buǵan deiin 1981-1995 jyldary Qazaqstannyń sý sharýashylyǵyn basqarǵan Nariman Qypshaqbaev eldegi tótenshe jaǵdaiǵa pikir bildirdi. Injener, gidrotehnik Qypshaqbaev osy salada mamandar qańǵyryp ketkenin aitty.
"Ministrlikti kúsheitý kerek. Sý sharýashylyq mekemelerin oblystyq deńgeide, aýdandyq deńgeide kúsheitýimiz kerek.
...Sý mamandary qańǵyryp ketti. Ony da birneshe jyl aittym. Astanada otyryp egis egý, Astanadan otyryp egistikti sýarý degendi túsinbeimin. Bári aýylda, oblysta bolý kerek. Kanal sonda, sý sonda, jer sonda, sharýa qojalyqtary da sonda.
Sý mamany sonda bolý kerek. Astananyń mańaiynda sonyń bárin jinaqtaý degen aýrýǵa ushyrady. El aqyldasatyn mamandar tabylmai jatyr", - dedi ol.