[caption id="attachment_11006" align="alignright" width="190"]
«Eýraziia álemi» qoǵamnyń qorynyń jetekshisi Edýard Poletaev óz sózinde Eýraziialyq ekonomikalyq odaq kelisimine qol qoiylǵanyna bir jyl tolyp otyrǵanyn tilge tiek etti.
«Býrabai jerinde Eýraziialyq úkimetaralyq keńestiń jiyny ótti. Osy jiynnyń aiasynda Vetnam Eýraziialyq odaqqa múshe memlekettermen erkin saýda júrgize alatyn aimaqqa endi. Baiqar bolsańyzdar, odaqtyń tolyq jumysqa kiriskenine jarty jyl da óte qoiǵan joq, soǵan qaramai ózge elderdiń odaqqa degen qyzyǵýshylyq kún ótken saiyn artyp keledi», – dedi ol.
Meniń bilýimshe, dál qazir álemdegi 40-tan asa memleket Eýraziialyq odaqqa qosylýǵa niet tanytyp otyr. Bylaisha aitqanda, bul álemdik tendentsiia. Búgin ǵana men TMD statkomitetiniń derekterin súzgiden ótkizdim: eger 1993 jyly mundai uiymdardyń sany 124-ti qurasa, 2014 jyldyń 1 qańtaryna sai 587 uiymǵa jetken» dedi ol.
[caption id="attachment_11007" align="alignleft" width="197"]
Al Qazaqstandaǵy shekaralyq áriptestik qaýymdastyǵynyń ókili Marat Shibýtov pikirinshe, Vetnam Eýraziialyq odaqpen kelisimge kelýge, áriptesip jumys isteýge niet tanytsa bul bizdiń odaqtyń tartymdylyǵynyń kórinisi.
«Biraq, shyny kerek kelisimsharttar óte uzaq júrdi. Meniń bilýimshe, biz Kedendik odaqqa kirgeli beri jalǵasyp keledi. Mynany túsiný kerek, ázir bizben erkin saýda ekonomikalyq odaǵyna kirýge Túrkiia, Iran, Izrail qulyq tanytyp otyr. Biraq, bulardyń da odaqtyń ekonomikalyq keńistigine kirýin 4-5 jyl kútý kerek» dedi Shibýtov.
Óz kezeginde Qazaq-Nemis ýniversitetiniń janyndaǵy halyqaralyq jáne aimaqtyq áriptestik institýtynyń direktory Bolat Sultanov kópten nazaryn myna máselege aýdardy: «Erkin ekonomikalyq aimaqtan halyqqa qandai paida? Saiyp kelgende, biz birinshi kezekke qarjylyq toptardyń emes, kerisinshe qarapaiym qazaqstandyq azamattyń múddesin joǵary qoiý kerekpiz. Meniń oiymsha saiasat eshqashan da ekonomikaǵa aralaspaý kerek. Naqtyraq aitsam, qysym jasamaýǵa tiis.
Iá, Eýraziialyq odaq bul integratsiialyq odaq. Alaida Boris Kagarlitskii aitqandai mundai uiymdar eń aldymen eksporttaýshylarǵa tiimdi. Al mundai múmkindigi joq elderge óz ekonomikasyn qorǵaýdan basqa amaly joq.
[caption id="attachment_11008" align="alignright" width="165"]
Qazirgi kúni biz neoliberaldy dástúrler men ideialardyń yqpalynda júrmiz. Iaǵni, dál qazir biz úshin jahandaný degenimiz jaqsy. Alaida daǵdarys oryn alǵanda biz jahandyq álemge senim artpaimyz, kerisinshe ulttyq memleketimizge qaraimyz. Al ol óz kezeginde óziniń kompaniialary men áleýmettik keńistigin qorǵaýy tiis», – dedi ol.
«Almagest» konsaltingilik kompaniiasynyń direktory Aidarhan Qusaiynovtyń pikirinshe belgili bir jobany júzege asyrý, onyń paida ákelý uzaqqa sozylyp ketse, munyń qajeti de shamaly bolady.
«Al meniń oiymsha Eýraziialyq odaqtyń tartymdy tustary óte kóp. Bizdiń qatarymyzǵa Túrkiia, Vetnam jáne Iran siiaqty memleketter qosylýǵa niet tanytyp otyrsa, endeshe bul olardyń bizdiń uiymǵa qyzyǵýshylyq tanytyp otyrǵanynyń belgisi. Iá, bul kelisimderden bir kúnde paida, tabys túspeitinin túsiný kerek. Bastysy, mundai kelisim bar jáne onyń paida ákelýi tek ýaqyttyń enshisinde» dedi óz sózinde Qusaiynov.
