Eks-ministr Qýandyq Bishimbaevqa qatysty is eldegi turmystyq zorlyq-zombylyq máselesin aiqyn kórsetip berdi. Otbasy máseleleri jónindegi tanymal psiholog Erjan Myrzabaev elitanyń ishinde mundai jaittar bar ekenin ashyq aitty. Onyń sózinshe, tanymal adamdardyń jubailary psiholog kómegine jii júginedi, - dep habarlaidy Dalanews.kz.
Bishimbaev keisi ilýde bir bolatyn jaǵdai ma, álde elitanyń ishinde de mundai jaǵdai jii bolyp tura ma, tek jasyra ma? Bul saýalǵa jaýap bergen psiholog otbasylyq máselemen júginetin elitaly klientteri baryn jasyrmady.
"Elitanyń ózinde mundai jaǵdai óte kóp bolady. Elitanyń ishinen klientterim bar, áiel kisiler. Otbasynda kúieýimen bolyp jatqan jaǵdaidy estigen kezde shashyńyz tik turady. "Kúnige teledidardan kórip júrmin ǵoi, mynaý ma?" deisiz. "Mynaý ma, bári tanidy ǵoi" deisiz. Tek elita muny jasyrady.
Elitada baiqaǵanym, áielderdiń kóbine kúieýinen materialdy múddesi bar. "Men qazir ajyrassam kim bolamyn? Mysaly, qarapaiym Áigerim bolyp qalamyn. Ajyraspasam, statýs bar, pálensheniń áieli - Áigerim. Sol úshin esik ashylady, meni bári syilaidy, qyzyl kilem jaiylady. Osynyń barlyǵynan bir sátte airylyp qalamyn. Sol úshin shydaiyn, kóneiin, tárbieleiin, ózgertýge tyrysaiyn" (dep oilaidy - esk.) jáne osyny tyrnaqshanyń ishinde áieldik danalyq retinde jastarǵa úgitteidi.
Zorlyq-zombylyqty nasihattap jatqan, tyrnaqshanyń ishindegi dana áielderdiń 80-90 paiyzy zorlyq-zombylyqtyń qurbany dep aitýǵa bolady ", - dedi psiholog "Halyq únine" bergen suhbatynda.
Sonymen qatar, psiholog óz kómegine júginetin adamdardyń jubailary qandai qyzmette otyrǵanyn aitty.
"Ulttyq kompaniiada joǵary laýazymdy, Syrtqy ministrliginiń qyzmetkeri, shetelde laýazymdy qyzmet etip jatyr, ministrlikte departament basshysy, tanymal kásipker, tanymal bloger jáne juldyzdar, ánshi, bishi - bári tanityn-biletin adamdar. Ázirshe osyndai deńgeidegi adamdarmen jumys istep jatyrmyz. Ákim (ákimderdiń de áielderi keledi - esk.).
Mundai er azamattar psihologqa kele bermeidi. Bul jerde áielmen jumys istep, máseleni qalai sheshý kerek, bul máselede óz tarapynan qandai tehnikalar qoldana alady, kúieýine qalai áser ete alady, bolmaǵan jaǵdaida psiholog retinde "ajyrassańyz áldeqaida durys bolady" dep keńes beremiz", - dedi sarapshy.
Erjan Myrzabaev Bishimbaev sotyna qatysty da pikir bildirdi.
"Bishimbaevtyń áreketterinen baiqaǵanym, basyndaǵy ustanym men qazirgi ustanym arasynda ózgeris bolyp jatyr. Basynda kúlip jatqanyn baiqadym. Aýditoriiaǵa ne bergisi kelip jatyr? "Qatty ýaiymdaityndai jaǵdai emes. Bir-birimizdi jaqsy kóretin, keremet jup edik. Bizde eshqandai másele bolǵan joq. Bir-aq ret boldy, ókinishke qarai, baiqaýsyzda osyndai nátijege ulasty" degendi berýge tyrysty. Odan keiin ózin óte "spokoino" ustaýy.
Qylmystyń detaldaryn aityp jatqan kezde ol istemegen siiaqty aityp jatyr. Bireý istegen, sony aityp berip jatqan siiaqty. Kinodan kórgenin aityp berip jatqan siiaqty. Betinde ókiný, qaiǵyrý emotsiiasy joq. Óltirip jatqan sátti aitqan kezde bir tamshy jas jylaǵan joq. Bul neni kórsetedi? Bul emin-erkin túrde muny istei alatyn qaýipti adamdy kórsetedi. Ózim solai tujyrymdaimyn.
Keibir jaǵdailarda aiyptaý tarapynan qoiylǵan suraqtar, kýágerlerdiń jaýaptary ózine qarsy bolǵan kezde ashýlanǵanyn baiqaimyz. Bul - abiýzerdiń ereksheligi. Jaǵdai baqylaýdan shyǵa bastaǵan kezde olar ashýlanady", - dedi Myrzabaev "Halyq únine" bergen suhbatynda.
Aita keteiik, Astana qalasynyń mamandandyrylǵan aýdanaralyq sotynda Qýandyq Bishimbaevqa qatysty qylmystyq is boiynsha birneshe sot otyrysy ótti. Ony dúiim jurt Joǵarǵy sottyń YouTube kanalynan onlain tamashalady.
Azamattyq nekedegi áieli Saltanat Núkenovany óltirdi degen aiyppen sottalyp jatqan eks-ministr Qýandyq Bishimbaevty advokat Leila Ramazanova, Nazken Qusaiynova, Erlan Ǵazymjanovtar qorǵap jatyr.
Al marqum Saltanat Núkenovanyń aǵasy Aitbek Amangeldi men onyń otbasynyń advokattary – Janna Orazbahova men Áliia Omarova.
27 naýryzda eks-ministr Qýandyq Bishimbaevtyń isi boiynsha alqabiler tańdalǵan edi. Alqabiler alqasyna 12 adam irikteldi: 10 – negizgi quram, 2 – qosalqy. Sodan keiin ashyq sot otyrystary bastaldy.
Sonymen qatar, Qýandyq Bishimbaev sotta Saltanat Núkenovany asa qatygezdikpen óltirgenin moiyndamady. Bul oqiǵa 2023 jyly 9 qarashada Astana qalasyndaǵy BAU meiramhanasynda boldy.
Bishimbaevqa eki bap boiynsha aiyp taǵyldy:
- asa qatygezdikpen kisi óltirý (15 jyldan 20 jylǵa deiin nemese ómir boiyna bas bostandyǵynan aiyrý);
- qinaý (4 jyldan 7 jylǵa deiin bas bostandyǵyn shekteý nemese osy merzimge bas bostandyǵynan aiyrý).
Sondai-aq, onyń týysy Baqytjan Baijanov ta kúdikti retinde qamaýǵa alyndy. Oǵan qylmystyq kodekstiń eki baby boiynsha aiyp taǵylǵan. Naqtyraq aitsaq, 432-baby (asa aýyr qylmysty jasyryp qalý); 434-baby (asa aýyr qylmysty habarlamaý).