Qazaqstanda áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik baǵasynyń ósý qarqyny baiaýlady. Saýda jáne integratsiia ministrligi áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlarynyń qymbattaýyn tejeý úshin keshendi sharalar qabyldap jatyr, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Vedomstvonyń birinshi vitse-ministri Aijan Bijanovanyń aitýynsha, jyl basynan beri baǵanyń ósý qarqyny aitarlyqtai tómendegen. Ortasha ósim 8%-dy qurady.
Ai saiynǵy dinamika da baiaýlaý úrdisin kórsetedi:
- sáýirde — 1,6%,
- mamyrda — 1%,
- maýsymda — 0,7%,
- shildede — 0,4%,
- tamyzdyń alǵashqy eki aptasynda — 0,1%.
Sonymen qatar Bijanova Qazaqstanda áleýmettik mańyzy bar taýarlardyń kópshiligi EAEO elderiniń ishindegi eń arzan sanatqa jatatynyn atap ótti.
"15 túrli azyq-túlik ónimi boiynsha (kúnbaǵys maiy, súzbe, jumyrtqa, tuz, qaraqumyq, kúrish, un, kókónis jáne t.b.) Qazaqstanda eń tómen naryqtyq baǵalar tirkelgen. Sút pen siyr eti Belarýstan keiin ekinshi orynda, qus eti boiynsha – Belarýs pen Reseiden keiin, al sary maida – Qyrǵyzstannan keiin tur", – dedi ol.
Aita keteiik, buǵan deiin Qazaqstanda áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlarynyń ortasha baǵasy ósip jatqany týraly habarlanǵan edi.
Ulttyq statistika biýrosynyń málimetinshe, 2025 jylǵy 5 tamyzdaǵy jaǵdai boiynsha áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlary (ÁMAT) bir apta ishinde 0,1%-ǵa, al 2025 jyldyń basynan beri 8%-ǵa qymbattaǵan.
2025 jylǵy 29 shilde men 5 tamyz aralyǵynda Qazaqstan boiynsha eń kóp qymbattaǵan ónim jumyrtqa. Onyń baǵasy 2,1%-ǵa ósip, ondyǵy 510 teńgege jetken. Ekinshi orynda — siyr etiniń tós bóligi: 1%-ǵa qymbattap, bir kilogrammy 3 037 teńge bolǵan. Úshinshi orynda qaraqumyq jarmasy, 0,9%-ǵa ósip, kilogrammy 210 teńge. Odan keiin taýyq eti — 0,8%-ǵa qymbattap, 1 458 teńgege, al besinshi orynda sút tur 0,7%-ǵa ósip, litri 420 teńgege jetken. Bul kórsetkishter Ulttyq statistika biýrosy usynǵan kestede keltirilgen.
Eske salaiyq, buǵan deiin Qazaqstanda benzin men dizel otynynyń qymbattaýy azyq-túlik baǵasynyń ósýine ákelýi múmkin ekenin týraly jazǵan edik. Bul týraly Saýda jáne integratsiia ministri Arman Shaqqaliev málimdedi.
Ministrdiń aitýynsha, kez kelgen ónimniń ózindik qunyna janarmai men logistika shyǵyndary kiredi. Sondyqtan janarmai baǵasy artsa, ol tikelei azyq-túlikke áser etedi.
“Baǵa ósedi. Biraq biz jaǵdaidy baqylap, tiisti sharalardy qolǵa alyp jatyrmyz”, – dedi Shaqqaliev.
Jaz mezgilinde ishki naryqtyń kókónis, jemis-jidek ónimderimen tolýy baǵa indeksin ýaqytsha tómendetkenimen, janarmaidyń ózindik qundaǵy úlesi joǵary bolyp qala beredi.
Ministrdiń sózinshe, azyq-túlik óndirýshilerge qoldaý kórsetý úshin jergilikti ákimdikterge jeńildetilgen janarmai bólý qarastyrylǵan. Sonymen qatar, janarmai óndirýshiler óz ónimin tómendetilgen baǵamen usynbaq. Bul sharalar ónimniń ózindik qunynyń kúrt ósýine jol bermeidi.
Saýda ministrligi qazirgi tańda óńirlik komissiialar arqyly iri kóterme jáne bólshek saýda jelilerimen tyǵyz jumys júrgizip jatyr. Negizgi maqsat – tasymal shyǵyndaryn azaitý, taýar tapshylyǵyna jol bermeý jáne baǵa turaqtylyǵyn saqtaý.
Ministrliktiń boljamy boiynsha, jyldyq infliatsiia 10,5%-ǵa deiin jetýi múmkin. Alaida úkimet ony 7,5–8% deńgeiinde ustap turýdy kózdep otyr.
“Bul úshin azyq-túlik baǵasynyń ai saiynǵy ósimi 0,4%-dan aspaýy kerek. Úkimette baǵany turaqtandyrýǵa arnalǵan naqty jospar bar. Biz kúrt qymbattaýǵa jol bermeimiz”, – dep túiindedi Arman Shaqqaliev.
