Iranda munai infraqurylymyna jasalǵan soqqylardan keiin kúrdeli ekologiialyq jaǵdai týyndady. Ol basqa aimaqtarǵa da áser etýi múmkin, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Shabýyldar saldarynan munai óńdeý zaýyttary men iri otyn saqtaý qoimalary zaqymdanǵan. Jarylystar men órtterden keiin atmosferaǵa kóp mólsherde ýly ári qaýipti himiialyq zattar taraǵan.
Munai óńdeý zaýyttarynda shiki munai túrli otyn jáne munai ónimderi retinde óńdeledi: benzin, dizel otyny, kerosin, mazýt jáne basqa da zattar. Óńdeý barysynda kóptegen himiialyq qosylys qoldanylady, sondyqtan mundai nysandar zaqymdanǵan jaǵdaida atmosferaǵa ziian zattar taralýy múmkin.
Aldyn ala málimet boiynsha soqqy jasalǵan aimaqtardyń ústinde quramynda ýly himiialyq qosylystar bar iri bult paida bolǵan. Bul zattar aýadaǵy ylǵalmen árekettesip, qyshqyl jaýyn-shashyn túzilýine sebep bolýy múmkin. Irannyń keibir óńirlerinde jergilikti turǵyndar erekshe qara tústi jaýyn-shashyn jáne aýada qatty himiialyq iis sezilgenin aitqan.
Qazir mamandar paida bolǵan bulttyń qozǵalysyn baqylap jatyr. Aldyn ala baǵalaýlar boiynsha aýa aǵyndary ony Ortalyq Aziia elderi men Qytai baǵytyna qarai alyp ketýi múmkin. Onyń áserine ushyraý múmkin aimaqqa Ózbekstan, Qazaqstan jáne Qyrǵyzstan kirýi múmkin, alaida naqty saldary men ýly zattardyń kontsentratsiiasy ázirge belgisiz.
Ekologtardyń aitýynsha, jaǵdai qalai órbitini aýa raiyna, jeldiń baǵyty men kúshine, sondai-aq, bulttyń qandai biikte taralýyna bailanysty bolady. Aldaǵy kúnderi de mamandar jaǵdaidy jáne aýa aǵyndarynyń ózgerisin baqylai bermek.