Freedom Inside '26

Dombyranyń tárbielik mańyzy zor

Dombyranyń tárbielik mańyzy zor
Dombyra - qazaq halqynyń eń keń taraǵan aspaby. Ol – qazaq halqynyń ómirinde mańyzdy oryn alatyn, ózindik mýzykalyq sipaty bar kieli aspap. Alǵash epikalyq dástúr sheńberinde terme – tolǵaýlardy súiemeldeýge qoldanylǵan dombyra, qazirgi zamanda án súiemeldeýge, kúi tartýǵa, halyqtyq – folklorlyq mýzykada, klassikalyq shyǵarmalardy oryndaýǵa qoldanylatyn, múmkindigi keń  aspap bolyp tabylady. Sondyqtan da dombyra qazaq halqynyń tarihyn baiandaǵan aspap deýge bolady, ulttyq qazyna bolyp tabylady.

2007 jyly otandyq ǵalymdar halyqtyń rýhani damýyna yqpal etken mádeni qubylysty anyqtaǵan. Bul tizimge dombyranyń  kirgenin, 2010 jyly dombyra Ginnestiń rekordtar kitabyna engizilgenin aita ketken jón. Resmi málimetter boiynsha dombyranyń tórt myńjyldyq tarihy bar. Osy tusta ulttyń maqtanyshtary Qurmanǵazy men Dina Nurpeiisovany, Nurǵisa Tilendiev pen Qarshyǵa Ahmediiarovty jáne t.b. aita ketken jón.

Shyǵys-Qazaqstan oblysynda ornalasqan OV-156/17 túzetý mekemesinde de osy ulttyq qazynanyń tárbielik maǵynasy zor. Aýyz toltyryp aita ketetin jait, mekemede dombyra jasaityn tsehtyń ornalasqandyǵy. Bunda sottalǵandar eki shekti mýzykalyq aspaptyń birenshe túrin (án men kúi dombyrasyn, baldyrǵan, qýys moiyn, t.b. túrlerin) jasaýmen ainalysady. Demalys mezgilde jasaqtarda  sottalǵandar dombyra shertip, ózara dombyra tartýdan, úirenýden sektsiia ashyp alǵany – tárbielik maǵynasy zor shara. Mekeme basshylyǵy tarapynan da qazynaly aspaptyń sottalǵan arasynda keń taralýyna barynsha yqpal jasalýda.

Qoǵamǵa belgili 2018 jyly shilde aiynyń birinshi jeksinbisi Ulttyq dombyra kúni bolyp belgilengen.

Atalmysh túzetý mekemesinde de osy kúni sottalǵandarmen qasietti aspaptyń tarihy týraly áńgimeler úiymdastyrylyp, dombyranyń úni syńǵyrlap, kúi-termeler tartylyp, ánder aityldy.

Osy tusta mekeme basshylyǵy qyzmetkerler men sottalǵandar atynan otandastarymyzdy quttyqtap, ár shańyraqqa qasietti aspaptyń syńǵyr únimen baqyt ornaýyn tileidi.

 Asylan QARAShOV, ShQO QAJD OV-156/17 mekemesiniń inspektory ádilet aǵa leitenanty