Dollar 465 teńgege deiin arzandady: teńge nege kúsheiip jatyr

Dollar 465 teńgege deiin arzandady: teńge nege kúsheiip jatyr
pixabay.com

Qazaqstanda dollar baǵamy 465 teńgege deiin tómendep, bir aptada 3%-dan astam arzandady, dep habarlaidy Dala News.

USD/KZT juby sońǵy kúnderi ádettegi aýytqýdan tys dinamika kórsetip otyr. Bir kúnde dollar 1,2%-ǵa, bir aptada 3,5%-ǵa tómendegen. Al 2025 jylǵy qazanmen salystyrǵanda (547,57 teńge) quldyraý shamamen 15% nemese 80 teńgeden asady.

Baǵamnyń álsireýine naryqqa valiýtanyń kóp túsýi negizgi sebep bolyp otyr. Sarapshylardyń málimetinshe, munda birneshe faktor áser etken.

Birinshiden, munai baǵasy joǵary deńgeide saqtalyp otyr – Brent markasy shamamen barreline $110. Bul elge keletin valiýtalyq túsimdi arttyrady.

Ekinshiden, Ulttyq qordan valiýtany satý jalǵasýda. Sáýir aiynda onyń kólemi shamamen $1 mlrd deńgeiinde baǵalanýda.

Úshinshiden, kvazimemlekettik sektordyń valiýtalyq túsiminiń bir bóligin mindetti túrde satý talaby bar. Naýryz aiynda bul arqyly naryqqa shamamen $391 mln túsken.

Sonymen qatar teńgedegi aktivterge sheteldik investorlardyń qyzyǵýshylyǵy saqtalýda. Tek naýryz aiynyń ózinde 77,4 mlrd teńge kóleminde qarajat tartylǵan.

Ekonomist Ǵalym Qusaiynovtyń aitýynsha, syrtqy qaryz tartý da mańyzdy ról atqarady. Memleket pen kvazimemlekettik kompaniialar shetelden qarajat tartyp, ony teńgege aiyrbastaidy, bul dollar baǵamyna qosymsha qysym túsiredi.

Taǵy bir faktor – altyn. Ulttyq bank «aina» mehanizmi arqyly operatsiialar júrgizedi, al sońǵy bir jylda altyn baǵasynyń 50%-dan astam ósýi bul áserdi kúsheitken.

Sonymen qatar táýekelder de bar. Eldegi infliatsiia joǵary deńgeide qalyp otyr. Ekinshi toqsanda import kóleminiń artýy shetel valiýtasyna suranysty kúsheitýi múmkin.

Sondai-aq bazalyq mólsherleme tómendeidi degen kútýler bolsa, sheteldik investorlar teńgedegi aktivterden shyǵyp, bul baǵamnyń keri ózgerýine ákelýi yqtimal.

Ulttyq bank qysqa merzimde teńge baǵamy naryq qatysýshylarynyń kútýlerine, salyq tólemderine, álemdik naryqtar men geosaiasi jaǵdaiǵa bailanysty bolatynyn atap ótti. Regýliator erkin aiyrbas baǵamy saiasatyn ustanady jáne kýrsqa tikelei aralaspaidy.