Qazaqstan Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń (DDCU) Globaldyq benchmarkıng quraly (Global Benchmarking Tool, GBT) sheńberindegi baǵalaý qorytyndysy boıynsha dárilik zattardy retteý salasynda jetilýdiń 3-deńgeıin (Maturity Level 3, ML3) rastaý arqyly halyqaralyq moıyndaýǵa ıe boldy. Bul oqıǵa densaýlyq saqtaý júıesindegi mańyzdy jetistikterdiń biri bolyp, halyqaralyq jáne ulttyq buqaralyq aqparat quraldarynda keńinen talqylandy, dep habarlaıdy Dalanews.kz
23 sáýirde Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev pen DDCU Bas dırektory Tedros Adhanom Gebreıesýs arasyndaǵy kezdesýde atalǵan nátıjege erekshe mán berildi. Memleket basshysy densaýlyq saqtaý júıesin nyǵaıtýdyń mańyzdylyǵyn atap ótti, al DDCU basshysy Qazaqstanda júrgizilip jatqan reformalarǵa joǵary baǵa berdi. Sonymen qatar, Tedros Adhanom Gebreıesýs óz jarıa málimdemeleri men áleýmettik jelilerinde Qazaqstannyń ilgerileýi men óńirdegi kóshbasshylyǵyn erekshe atap ótti.
Qazaqstan Ortalyq Azıada jáne TMD elderi arasynda osy deńgeıge qol jetkizgen alǵashqy memleket bolyp, dárilik zattar aınalymyn retteý salasyndaǵy óńirlik kóshbasshy mártebesin nyǵaıtty.
DDCU derekterine sáıkes, álemniń nebári 62 memleketi (32%) retteýshi júıelerdiń 3 jáne 4 deńgeıine jetken, al 97 memleket (50%) bastapqy deńgeıde (ML1), 35 memleket (18%) ML2 deńgeıinde. Osylaısha, Qazaqstan tıimdi retteý júıesi halyqaralyq deńgeıde moıyndalǵan memleketterdiń shekteýli tobyna endi.
ML3 deńgeıiniń berilýi ulttyq júıeniń turaqty, ashyq jumys isteıtinin jáne halyqaralyq standarttarǵa saı ekenin bildiredi. Bul dárilik zattardy tirkeýden bastap olardyń qaýipsizdigin monıtorıńteýge deıingi tolyq baqylaý júıesiniń tıimdiligin kórsetedi. Atalǵan mártebe ımporttalatyn vaksınalardy retteýdi de qamtıdy jáne medısınalyq ónimderdiń sapasy, qaýipsizdigi men tıimdiligine kepildik berýge memlekettiń qabiletti ekenin rastaıdy.
DDCU baǵalaýy dárilik zattardy tirkeý, farmakologıalyq qadaǵalaý, lısenzıalaý, ınspeksıalyq baqylaý, naryqty qadaǵalaý jáne klınıkalyq zertteýlerdi baqylaý sıaqty negizgi baǵyttardy qamtydy. Qorytyndysynda ulttyq retteýshi júıeniń ǵylymı negizdelgen ári turaqty jumys isteıtini rastaldy.
Zerthanalyq baǵyttaǵy baǵalaý da mańyzdy nátıjeler kórsetti. Birqatar kórsetkishter boıynsha Dárilik zattar men medısınalyq buıymdardy saraptaý ulttyq ortalyǵynyń zerthanasy jetilýdiń 4-deńgeıine (ML4) sáıkes kelip, nátıjelerdiń joǵary dáldigi men qaıtalanymdylyǵyn qamtamasyz etip, eń qatań halyqaralyq talaptarǵa saı ekenin dáleldedi.
Bul jetistikter Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń Medısınalyq jáne farmasevtıkalyq baqylaý komıteti men Dárilik zattar men medısınalyq buıymdardy saraptaý ulttyq ortalyǵynyń júıeli jáne kezeń-kezeńimen júrgizilgen jumysynyń nátıjesi bolyp tabylady. Sońǵy jyldary júıe aýqymdy jańǵyrtýdan ótip, halyqaralyq tásilder engizildi, farmakologıalyq qadaǵalaý men sapany baqylaý tetikteri kúsheıtildi, sondaı-aq retteýdiń ashyqtyǵy men tıimdiligin arttyrýǵa baǵyttalǵan sıfrlyq sheshimder iske asyryldy.
Azamattar úshin bul qorǵaýdyń kúsheıýin bildiredi: dárilik zattar sapasy men qaýipsizdigi boıynsha kópdeńgeıli tekseristen ótedi, bul pasıentterdiń qaýipsizdigi men medısınalyq kómektiń sapasyna tikeleı áser etedi.
El ekonomıkasy úshin bul halyqaralyq seriktesterdiń seniminiń artqanyn kórsetedi, farmasevtıkalyq salanyń ınvestısıalyq tartymdylyǵyn kúsheıtedi, ınovasıalyq preparattarǵa qoljetimdilikti jedeldetedi, eksporttyq áleýetti keńeıtedi jáne Qazaqstannyń farmasevtıkalyq quzyretter ortalyǵy retindegi pozısıasyn nyǵaıtady.
Osylaısha, DDCU-nyń úshinshi deńgeıin alý Qazaqstanda dárilik zattar aınalymyn retteýdiń zamanaýı, turaqty jáne halyqaralyq deńgeıde moıyndalǵan júıesiniń qalyptasqanyn rastaıdy jáne óńir elderi úshin úlgi bolyp tabylady.
Eske salaıyq, DDCU ulttyq retteýshi júıelerdi Globaldyq benchmarkıng quraly (GBT) arqyly baǵalaıdy, onda jetilýdiń tórt deńgeıli shkalasy qoldanylady – bazalyq deńgeıden bastap joǵary deńgeıge deıin. Úshinshi deńgeı negizgi retteý fýnksıalaryn tolyq oryndaý úshin jetkilikti maqsatty deńgeı bolyp tabylady.
Qazaqstan Respýblıkasynyń retteýshi júıesi 8 negizgi ındıkator boıynsha baǵalandy: ulttyq retteýshi júıe, dárilik zattardy tirkeý jáne satýǵa ruqsat berý, farmakobaqylaý, naryqty qadaǵalaý jáne baqylaý, lısenzıalaý, ınspeksıa, zerthanalyq zertteýler jáne klınıkalyq zertteýlerdi baqylaý.
