2026 jyl Qazaqstandaǵy densaýlyq saqtaý júıesi úshin betburys kezeń bolmaq. Medısına salasynda engizilgen birqatar ózgeristerdi jas ata-analar da, sozylmaly aýrýy bar azamattar da, medısına qyzmetkerleri de sezinedi, dep habarlaıdy Dalanews.kz.
Bul jańashyldyqtardyń mánin Qazaq Expert Club-tyń densaýlyq saqtaý salasyndaǵy sarapshysy Gúlnafıs Júsipálıeva qarapaıym tilmen túsindirip berdi.
Onyń aıtýynsha, ózgerister medısınalyq kómekti alý tártibinen bastap, sıfrlandyrýǵa jáne medısına qyzmetkerlerin qoldaýǵa deıingi barlyq baǵytty qamtıdy.
Tegin medısınalyq qyzmetter qysqardy ma?
Sarapshynyń sózinshe, tegin medısınalyq kómektiń kepildendirilgen kólemi qysqarǵan joq. Burynǵydaı tolyq kólemde saqtalady:
- jedel medısınalyq kómek;
- ýchaskelik dárigerdiń qabyldaýy;
- profılaktıkalyq tekserýler;
- skrınıngter;
- júkti áıelder men balalardy baqylaý;
- shuǵyl kómek qajet bolǵandaǵy bazalyq dıagnostıka.
Jańa engizilgen mańyzdy norma – áleýmettik máni bar aýrýlarǵa kúdik týǵan kezde tegin dıagnostıka jasaý. Buǵan onkologıalyq aýrýlar, týberkýlez, AITV, vırýsty gepatıtter, ınsýlt pen ınfarkt jatady. Mundaı tekserýler barlyq azamattarǵa, MÁMS mártebesine qaramastan qoljetimdi bolady. Bul aýrýlardy erte anyqtaýǵa jáne der kezinde emdeýge múmkindik beredi.
Al tar beıindi dárigerlerdiń josparly qabyldaýy, joǵary tehnologıalyq dıagnostıka men ońaltý qyzmetteri endi mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrý (MÁMS) júıesi aıasynda kórsetiledi.
Negizgi medısınalyq kómektiń basym bóligi emhanalarda shoǵyrlanatyn bolady. Munda naýqastar tekserýden ótip, em qabyldap, sozylmaly dertteri boıynsha turaqty baqylaýda bolady.
Medısına qyzmetkerlerine qandaı qoldaý bar?
2026 jyly medısına kadrlaryn qoldaý keshendi túrde kúsheıtiledi. Ásirese júktemesi joǵary jáne kadr tapshylyǵy bar salalarda – jedel járdem qyzmeti men ınfeksıalyq bólimshelerde – jalaqy 10–15 paıyzǵa ósirildi. Bul tarıfterdiń qaıta qaralýy men maqsatty ústemaqylardyń engizilýi arqyly iske asty. Sonyń nátıjesinde eńbekaqy qory ulǵaıyp, kadr tapshylyǵy azaıady dep kútilip otyr.
Sonymen qatar medısına qyzmetkerleriniń quqyqtyq qorǵalýyn kúsheıtetin jańa zań qabyldandy. Endi dárigerlerge qyzmet barysynda qorqytý, balaǵattaý nemese kúsh qoldaný faktileri úshin jaýapkershilik qatańdatylady.
Óńirlik qoldaý sharalary da bar. Mysaly, Jetisý oblysynda jas dárigerlerge kótermeaqy beriledi:
- aýyldyq jerge barǵandarǵa – 10 mln teńge;
- qalalyq medısınalyq uıymdarǵa ornalasqandarǵa – 5 mln teńge.
Sıfrlyq servıster ne beredi?
Densaýlyq saqtaý salasynyń sıfrlandyrylýy dárigerlerdiń ákimshilik júktemesin azaıtyp, pasıentterge kóbirek ýaqyt bólýine múmkindik beredi.
Endi azamattar mobıldi qosymshalar men eGov portaly arqyly:
dárigerge jazyla alady,
MÁMS mártebesin teksere alady,
joldamalar ala alady,
taldaý nátıjelerin kóre alady,
emhanaǵa barmaı-aq medısınalyq anyqtamalar rásimdeı alady.
Elektrondy medısınalyq kartalar qaǵaz qujattardy almastyryp jatyr, al telemedısına sozylmaly aýrýy bar naýqastardy qashyqtan baqylaýǵa múmkindik beredi. Bul kezekterdi azaıtyp, dáriger men pasıenttiń ýaqytyn únemdeıdi.
Azamattar qazirden neni isteýi kerek?
Josparly medısınalyq kómekti alý úshin azamattyń MÁMS júıesinde saqtandyrylǵan mártebesi bolýy kerek. Bul tek jumys istep, jarna tóleıtinderge ǵana qatysty emes.
Avtomatty túrde saqtandyrylǵandar qataryna mynalar jatady:
- memleket jarna tóleıtin 15 jeńildigi bar sanattaǵy azamattar;
- áleýmettik jaǵdaıy tómen (D jáne E sanattary) jumyssyzdar – olardyń jarnasyn jergilikti búdjet óteıdi.
Eger saqtandyrylǵan mártebe bolmasa, josparly tekserýlerge, tar beıindi dárigerlerge jáne sozylmaly aýrýlardy emdeýge qoljetimdilik shektelýi múmkin. Sondyqtan ár azamat óz mártebesin aldyn ala tekserip, qajet bolsa MÁMS júıesine tirkelgeni jón.
