Ásem músin, yrǵaqty qozǵalys, kórkem beine. Janardyń qarashyǵyna birden mánerlep syrǵanaýshy, tal shybyqtai buralǵan arýdyń sulbasy kelýi bek múmkin. Búgingi bizdiń keiipkerdiń de ómiri dál osy kók muzben tikelei bailanysty.
Biraq, ol muz ústindegi kórkem gimnastikamen ainalyspaidy. Qazaqtyń taldyrmash qyzy, Bulbul Qartańbai erlermen iyq tirestire, shaibany urshyqsha iirip, oiyn taiaǵyn qos aýyz myltyqtyń ózindei qolyna ustaǵan kúii, qarsylastyń qaqpasyna kezekti salymdy salmaqqa kádege jaratyp júr. Iá, tuspaldap aityp, joramaldap jetkizgen qysqy sport túri - hokkei.
Bulbul Jambyl oblysy, Turar Rysqulov aýdany, Kógershin aýylynyń týmasy. 1993 jyldyń 30 shildesi kúni, Qartańbai atanyń áýletinde ómir esigin ashty.
Osydan 28 jyl buryn, qýanyshtary qoiyndaryna syimaǵan otbasy, kózderiniń aǵy men qarasy bolǵan qulyndarynyń qyr asyp, alty qurlyqty aýzyna qaratady dep oilamasa kerekti.
Dana halqymyz, «bolar bala besiginde bulqynar, bolar qulyn jelisinde julqynar», - dep qatarynan oza shabatyn oǵlan urpaqty aitqan. Mine, tarazdyq qyzǵaldaq ta, talaidy tańdai qaqtyrǵan tarlan boldy.
«Meniń bala kúnimnen kúshim tasyp turatyn edi. Únemi sportshy bolýdy qaladym. Ápkelerim men sińilim qýyrshaq oinap júrgende, men uldarmen asyq atyp oinaitynmyn. Bala armanym shynaiy ómirde oryndaldy dep oilaimyn», - deidi álemdi moiyndatqan maitalmanymyz.
Zaty názik, alaida ishki rýhy jigitke bergisiz, bolattai berik burymdynyń erlerge tán sport túrimen shuǵyldanǵanyn táńirdiń ózi qalǵandai.
Aitýynsha, balalyq shaqta ózi turǵan óńirde qyzdarǵa arnalǵan sport túrinen eshqandai jattyǵý oryndary bolmaǵan. Keiipkerimiz «aýylda kúres, boks syndy uldarǵa laiyqtalǵan sporttyq sektsiialar ǵana boldy»,- deidi.
Artynsha, Ońtústik astananyń mańyndaǵy, Talǵar qalasyna otbasymen qonys aýdarǵan. Bul jerde de qyzǵaldaq qyzdardyń oń jambastaryna keletin sport túrinen úiirme bolmapty.
«Talǵarǵa kelgende men fýtbolǵa jazyldym. Men úshin sport pen sabaǵymdy qatar alyp júrý qiynǵa soqty. Sondyqtan ata-anam sport mektebin izdedi. Aqyrynda taptyq. Onda maǵan ala dop tebýge mashyqtanǵanymdy aitty. Ókinishke orai, bilim ordasynda fýtbol komandasy joq eken. Tek hokkeiden qurama boldy. Men úshin qaida jattyǵatynym mańyzdy bolmady. Solaisha atalǵan sport mektebine qabyldandym»,- deidi óziniń alǵashqy muz aidynymen qaýyshqan sátin esine alyp.
Saǵattar syrǵyp, minýttar jyljyp jatty. Qarshadai arý jigerin janyp, jańa belesti baǵyndyrmaqqa damylsyz daiyndaldy. Aita ketý kerek, tuńǵysh ret shaibany soǵyp, oiyn taiaǵyn serik etken arýǵa Valentina Anatolevna, Oksana Borisovna, Aleksandr Fedorovich syndy bapkerler baǵyt berdi.
Kógershin aýylynan túlep ushqan qarlyǵash únemi damý ústinde boldy. Ol kishkentai kezinen ómirge «qozǵalys» kerektigin bilgendei. Ataqonysta júrip, Bulbul hokkeiden bólek, regbimen ainalysqan. Tabandylyǵymen taý shyńyna shyqqan jan, regbi men hokkeiden sport sheberi. Sondai-aq, áli kúnge boksqa qyzyǵýshylyq tanytady. Munysy, qos qoldyń kúshin, shaibany shyrq úiirýge ǵana qoldanǵysy kelmegeni shyǵar dep uqtyq.
Tuńǵysh ret, 13 jasynda mektepishilik qurama sapynda óner kórsetken jerlesimiz, 16 jasqa tolǵanda qazaqstandyq jasóspirimder quramasyna qabyldanǵan. Kámelet jasqa kelgenshe eki ret álem chempionatynda el namysyn qorǵaǵan. Dál osy sátten bastap Bulbul úshin sporttaǵy araily aq tań shýaǵyn shashyp bastady. Ony ózi de sezbegen edi.
«Shet el asyp, eki márte oiynǵa shyqqan soń qazaqstandyq áielder arasyndaǵy hokkei quramasyna shaqyrtý aldym. Onda biraz júrip, 18 ben 20 jas aralyǵynda regbimen qaita ainalysa bastadym. Keiinnen 21-ge kelgenimde kók aidynǵa túbegeili oraldym. Bul kezde alda ne kútip turǵanyn bilmegen edim»,-dep aǵynan jaryldy sańlaǵymyz.
Bulbuldyń biikke samǵaýyna Elordada ashylǵan «Tomiris» jáne «Barys» hokkei klýbtarynyń áielder quramasynyń sapynan tabylýy yqpal etti. Munda, ol 5 jyl qatarynan komanda kapitany boldy. Artynsha sporttaǵy jolyn, hokkeidiń otany-Kanadada jalǵastyrýǵa múmkindik aldy.
Armanyń asqaq, maqsatyń aiqyn bolsa, alynbaityn qamal joq. Keiipkermiz boijetken shaqtan, naqtylasaq 17-18 jasar kezinde-aq, muhit asyp, sheberligin shyńdaýdy nysanaǵa alǵan. Múlt ketpedi. Qanjyǵasy mailandy, qazirgi tańda «alty qurlyq aspanynda aty áýelep-aq tur.
«Qazaqstan jasóspirimder quramasynda júrgende shet elge barsam degen oi boldy. Álemdi aýzyna qaratqan úzdik quramalardyń qatarynda bolsam qandai kúshti bolar edi degen oi maza bermedi. Sodan 23-ke tolǵan shaǵymda aqyryndap málimetter jinastyra bastadym. Týǵan jerden jyraqqa ketkende biraz qiyn boldy. Ásirese, ýaqyt beldeýi. Keide telefon arqyly bailanysqa shyǵý úshin tún ortasynda habarlasýǵa týra keletin»,- dep Otanynan ózge elge qonys aýdarǵan sáttegi kedergilermen bólisti.
2018 jyl, jas qyzdyń albyrt shaqtaǵy maqsatynyń shyndyqqa ainalǵan tusy edi.
AQSh-qa baryp, komanda quramyna ótý úshin túrli irikteý kezeńderine qatysyp, birneshe hokkei klýbtarynda oinap kórgen.
Sońynda, saiyp qyran arýdyń sheberligi men qabiletin baǵalaǵan «Býffolo Biýts» pen «Metropoliten Rivters» klýbtarynan usynys kelgen. Jerlesimizdiń tańdaýy «Metropoliten Rivters» quramasyna túsken. Tańdaýy da beker emes, sózine sensek, áielder arasynda des bermeitin, myqty komanda eken.
«Jasyrmaimyn úlken sportty aiaqtaǵym kelgen kezeńder boldy. Úige oralǵym keldi. Soǵan qaramastan hokkeige degen mahabbatym alǵa jetelep otyrdy. Sondyqtan men ári qarai jattyǵýymdy jalǵastyrdym»,- dedi óz sózinde jigeri muqalmaǵan juldyz.
Osylaisha, Bulbul Qartańbai ózge eldiń namysyn qorǵaý úshin, Kanadada 1 jyl, AQSh-ta eki jylyn sarp etken. Búginde ol kanadalyq «Norf djersi fineks» pen Qazaqstan ulttyq quramasy sapynda júr.
Qos eldiń sporttyq alańdaǵy shama-sharqyn baǵamdap úlgergen muz aidynnyń iesi:
«Amerikalyq sportshy qyzdar fizikalyq turǵydan qaraǵanda er-azamattar siiaqty deneli bolyp keledi. Olardyń jattyqtyrýshylary «soq, júgir, qaqpaǵa gol sal» dep úiretedi. Bizdegi hokkei quramanyń oinaý ádisine negizdelgen. Oiynnyń strategiiasyn quryp alý, júgirip soqqy jasaǵannan jaqsy nátijeler berip jatady. Aiyrmashylyq ustanǵan baǵyttary, oiyn barysyndaǵy is-áreketterinde», - dep túigenin aityp jatty.
Jasta bolsa, oq boiy ozyp júrgen qyranymyzdyń pikirine qulaq assaq, elimizdi hokkeiden álemdik arenada jaqsy tusynan kórsetý úshin, bizdiń quramaǵa tyńǵylyqty daiyndyq kerek, sonymen qatar jattyǵýdyń jańa ádisterin engizý qajet.
Qyr asqan qyzymyz, qara bastyń qamy dep, tirshiliktiń kúiin-kúiittep, turmystyq jaǵdaiyn jaqsartýdy kózdemegen. Týǵan topyraqtan shekara shegin qiyp, ushyp ketýiniń basty sebebi, ózindei qarakózderdiń hokkeidegi mansabynyń mándi bolýyna úles qosýy edi.
Sózdiń emes, istiń adamy bolǵan Bulbul 1 shilde kúni, Nur-Sultan qalasynyń ákimdigimen birlese otyryp, muz aidynynda kósile, qarsylasty oisyrata jeńsem, mende kók bairaqty kókte jelbiretsem degen qyzdarǵa arnap, arnaiy hokkeiden áielder quramasy jattyǵatyn akademiianyń ashylýyna muryndyq bolyp otyr.
Bul da basyna baqyt qusy qonǵan arýdyń, qysqy sporttyń osy túrine qyzyǵýshylyq tanytqan qyzdardyń seńgir kókke samǵaýyna yqpal etsem degen júrek túkpirindegi armanyna bir taban jaqyndaýy desek, artyq aitqandyq emes.
Otanyn sheksiz súietin, jeńiske qushtar, týǵan eliniń bedelin biikte ustap júrgen qarshadai qazaq qyzynyń búgingi jetistigi el aýzynda.
Onyń aiqyn dáleli, «Qazaqstandyq 100 jańa esim» jobasynyń irikteý kezeńinen súrinbei ótkendigi.
Júrisinen jańylmaǵan, shashasyna shań juqtyrmaityn dúldilimiz, óte kúrdeli sport túrimen shuǵyldanyp qana qoimai, Qazaqstan atty altyn besigin, álem halyqtarynyń aldynda áldilep terbetip otyrǵan dara adam.
Sondai-aq, negizgi bolmysyn, tabiǵat bergen náziktik atty boitumaryn joǵaltpaǵan arda jan. Onyń búgingi baǵyndyrǵan belesiniń negizgi kilti de «tabandylyq, turaqtylyq, ózine degen senim» atty tonnyń ishki baýyndai bolǵan adam janynyń jaýlyǵy.
«Qolyńdaǵy baryńnyń bári-seniń is-áreketteriń men oilaryńnyń nátijesi»,- deidi Bulbul Qartańbai. 30-ǵa jetpei orda buzǵan batyl burymdyǵa, el aldyndaǵy bedeliń men bederińe daq túspesin degen izgi tilegimiz bar. Dodalarda top jaryp, «Hantáńiriniń shyńǵyna «Qazaq» degen uly esimdi ulyqtap júrgen júirigimiz tuiaǵynan súrinbesin.
