Sol jerden Ortalyq komitet hatshysy, MQK generaly Z.Kamalidenovtyń «qupiia» belgisi qoiylǵan qyzmettik hatyna kezigedi. (TsK KPSS, obshii otdel. 06.01.1987 g. №00438 – hat kóshirmesi qosa tirkelip otyr). Bas kóterýden keiin arada nebári jiyrma kún ótkennen keiin jazylǵan hat.
"Jeltoqsanǵa resmi baǵa berilmese de, ol alańǵa shyqqan jastardyń ashyq qimylyn taǵy da «mahrovyi ultshyldyq» dep aiyptapty. Iaǵni, Kamalidenovti Máskeýdiń qinaǵany jalǵan bolyp otyr.
Eń sumdyǵy osy hattaǵy «mahrovyi ultshyldyq» sipatyndaǵy aiyptaýlar Gorbachev qabyldattyrǵan qazaq ultshyldyǵy jónindegi Qaýlyǵa sol qalpynda enip ketti.
Qaýlyny qabyldatý bir basqa da, ony tiianaqty júzege asyrý bir basqa. Kolbinniń biligin álsiretip, óz oryntaǵyn bekite túsýdi kózdegen Kamalidenov endi eldegi ultshyldardy anyqtaýǵa belsene kiristi.
Qazaq baspasózinde jaryq kórgen barlyq materialdar Ortalyq Komitettiń, KGB-nyń arnaiy nazarynda boldy", – deidi qalamger.
Dalanews.kz-ke usynǵan kólemdi zertteý maqalasynda Qaiym-Munar Tabeev Kamalidenovtiń nusqaýymen Memlekettik qaýipsizdik komitetinde «Qazaqtyń býrjýaziialyq ultshyldary» degen qupiia baǵdarlama jasalyp, tyńshylyq áreketterge jol ashylǵanyn aitady. Atap aitqanda «Qońyr», «Pantiýrkizm», «Nomad» degen atpen qylmystyq ister qozǵalǵan. Rejisser Asqar Toqpanov, satirik Shona Smahanuly, etnograf jazýshy Aqseleý Seidimbekov, ǵalym-jazýshy Muhtar Maǵaýindi «pantiýrkister» dep ataǵan avtorsyz maqalalar respýblikalyq gazetterge jariialanǵan.
"Tuńǵysh qazaq temirjol injeneri Muhamedjan Tynyshpaev týraly túsirilgen «Túrksib» atty tolyq metrajdy kórkem filmge Ortalyq komitet qarsy shyqty.
«1917 jylǵy klerikal-ultshyl toptardyń lideri jáne basmashy qozǵalysynyń alǵashqy saiasi bazasy sanalǵan Qoqan avtonomiiasy úkimetiniń premerin nasihattady» dei otyryp, ekranda kórsetýge tyiym saldy.
Kamalidenov kez-kelgen irili, usaqty jaǵdailardy óz múddesine utymdy paidalanyp, qolaiyna jaqpaǵan jergilikti kadrlardy tuqyrtyp, jazalaýdy naýqanǵa ainaldyryp jiberdi.
Biraq, onysyn belsendi qolshoqparlary arqyly ǵana oryndaýǵa tyrysty. Sondyqtan ózin «sútten aq, sýdan taza» etip kórsetýge qumar boldy. Jýrnalister suraǵyna da qasha jaýap berip júrdi", – deidi ol.
Tabeevtyń pikirinshe Kamalidenov ómirden óz kinásin moiyndamai ótken.
– Keshirim suraý úshin qateligimdi kórsetý kerek. Balalarǵa obal jasaǵanymyz ras. Biraq, men eshkimdi atýǵa, jumystan shyǵarýǵa, qýdalaýǵa buiryq bergem joq. Mysaly, Ómirbek Joldasbekovti tekserýge 86 komissiia jiberdi deidi. Men birde-bir komissiia jibergen joqpyn. Ómirbekke jamandyq jasaǵan emespin». («Ańyz adam». №12, 2010 j.)
"Al, jasaǵan is-áreketi osy aitqanyna múlde kereǵar edi. Kamalidenovtiń qaharyna ushyraǵan Oqý ministri Q.Náribaev, akademik, QazGÝ rektory Ó.Joldasbekov, jýrnalistika fakýltetiniń dekany T.Qojakeev, zań fakýltetiniń dekany S.Dosymbekov, professor N.Mamyrov, sáýlet institýtynyń rektory S.Baibolov, dotsent A.Ýaqov siiaqty kóptegen ǵalymdar dańǵaza shýdyń obektisine ainaldy. Is qozǵalyp, aldy itjekkenge aidaldy, sońy partiiadan shyǵarylyp, qyzmetterinen qýyldy.
Ol qalam ustaǵandardyń lenindik printsipterdi túsinbeitin «saiasi saýatsyzdyǵyn» múlde keshire almaityn. Qan-josa bop taiaqqa jyǵylǵan, eki qabyrǵasy synǵan Meiirhan Aqdáýletov partiiadan, qyzmetten qýyldy.
Amanhan Álimov tipografiiaǵa jumysqa jiberildi. Lesbai Ospanov jaraqaty asqynyp, birneshe jyldan soń qaitys boldy. «Jetisý» gazetiniń redaktory Mamadiiar Jaqypov, tilshisi Meirambek Tólepbergenov, QazTAG direktory Jumaǵali Ysmaǵulov qyzmetterinen shettetildi. Elimizdegi búkil qazaq basylymdary baqylaýǵa alyndy, ańdý uiymdastyryldy", – deidi Qaiym-Munar Tabeev.
Maqalanyń tolyq nusqasyn tómendegi siltemege ótip oqi alasyz:
https://dalanews.kz/58560
