Qazaqstanda mektep oqýshylarynyń bilimin baǵalaý júiesine qatysty reforma qaitadan talqylanyp jatyr. Bilim ministri Juldyz Súleimenova arnaiy komissiia bólim boiynsha jiyntyq baǵalaý (BJB) men toqsandyq jiyntyq baǵalaýdy (TJB) alyp tastaý múmkindigin zerdelep jatqanyn málimdedi, dep habarlaidy Dalanews.kz yk-news.kz-ke silteme jasap.
Ministrdiń aitýynsha, 2026 jyly qoldanystaǵy baǵalaý júiesi ózgerissiz qalady. Alaida kelesi oqý jylyna deiin naqty ózgerister engizilýi múmkin.
Depýtattar bastamasy jáne ministrliktiń ustanymy
Alǵashynda AMANAT partiiasynyń depýtattary BJB men TJB-dan bas tartý týraly usynysty qoldaǵan. Keiin oqý-aǵartý ministrligi bul máselege qosylyp, baǵalaý júiesin jańa oqý jyly bastalǵanǵa deiin qaita qaraý qajet ekenin alǵa tartty.
«Jańa baǵalaý» júiesiniń tarihy
2016 jyldan beri mektepterde «jańa baǵalaý» júiesi engizilgen bolatyn. Oǵan sáikes toqsandyq baǵa 2–3 jazbasha jumys nátijesi arqyly qoiylady, al tapsyrmalar «deskriptorlar» negizinde tekseriledi. Bul kriteriiler tapsyrmanyń oryndalýyn tirkeidi, alaida naqty qatelikterge tereń taldaý jasamaidy. Júie bilim sapasyn arttyryp, ata-analarǵa túsinikti keri bailanys beredi dep kútilgen.
Muǵalimder men ata-analardyń narazylyǵy
Alaida tájiribede bul tásil kóp synǵa ushyrady. Óskemen qalasynyń muǵalimderi jumys júktemesiniń birneshe ese artqanyn, al oqýshylardyń bilim deńgeii aitarlyqtai jaqsarmaǵanyn aitady.
"Qysqa merzimdi sabaq josparyn ázirleýge eki jarym saǵattan artyq ýaqyt ketedi", - deidi orys tili pániniń muǵalimi. "Onyń jarty saǵaty mazmun men jeke jumysqa, qalǵan ýaqyty oqýshylardyń áreketterin tirkeýge jumsalady. Ýaqyt shamamen tórt ese artty, al nátije joq".
Oqýshylarǵa túsetin salmaq
Muǵalimderdiń aitýynsha, oqýshylar da shamadan tys júktemege tap bolǵan. Toqsan sońyna qarai olardyń bir bóligi birneshe pánnen bir mezgilde BJB men TJB tapsyrýǵa úlgere almai qinalady.
"Toptyq jumys kóbine tiimsiz: myqty oqýshylar álsizderin súirep shyǵady, al naqty nátije kórinbeidi. Balalar bir-birin tyńdamaidy, ózara árekettesý daǵdysy qalyptaspaǵan, qaqtyǵystar jii bolady", - deidi pedagogter.
Kóptegen muǵalim «jańartylǵan» júie bilim sapasyn kótermei, kerisinshe ustazdardy qaǵazbastylyq pen formalizmge itermeledi dep sanaidy. Olardyń aitýynsha, bastysy oqytý emes, esep pen belgi qoiýǵa ainalǵan. Osy sebepti tájiribeli mamandardyń bir bóligi mamandyqta qala almady.
Oqý-aǵartý ministrligi formaldy baǵalaýdan birtindep bas tartý qadamyn bastaýy múmkin. Alaida sala mamandary bilim berý sapasyn túbegeili jaqsartý úshin júieli ári keshendi ózgerister qajet ekenin atap ótedi. Bul baǵyttaǵy naqty sheshimder 2026 jylǵy 1 qyrkúiekte, jańa oqý jyly bastalǵanda belgili bolady.
