Májilis depýtaty Nurgúl Taý iesiz janýarlar máselesin talqylaý barysynda biýdjet saiasatyna qatysty mańyzdy málimdeme jasady. Onyń aitýynsha, bul taqyryp tek janýarlar sanyn retteý máselesimen shektelmeidi, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Depýtat bul máseleniń aýqymyna toqtaldy.
«Búgin biz qarastyryp otyrǵan másele – tek iesiz janýarlardyń sanyn retteý týraly emes. Bul – memleketimizdiń biýdjettik basymdyqtary men qundylyqtar júiesin qaita qaraýdy talap etetin strategiialyq másele», – dedi.
Ol qazaq halqynyń janýarǵa degen kózqarasyn da atap ótti.
«Qazaqta “it – jeti qazynanyń biri” degen uǵym bar. Iaǵni, biz janýarǵa janashyrlyqpen, tirshilik iesine qurmetpen qaraityn halyqpyz», – degen depýtat qaraýsyz janýarlardy qorǵaý mańyzdy ekenin jetkizdi.
Nurgúl Taýdyń sózinshe, Qazaqstanda halyqaralyq tájiribede qoldanylatyn OSVV ádisi (aýlaý, sterilizatsiialaý, vaktsinatsiialaý jáne qaita bosatý) engizilip jatyr. Ol bul tásildi «janýarlarǵa qatygezdikke jol bermeitin progressivti ádis» dep atady.
Alaida depýtat máseleniń qarjylyq jaǵyna erekshe nazar aýdardy. Onyń málimetinshe, bir itke jumsalatyn shyǵyn aitarlyqtai joǵary:
«Bir itti sterilizatsiialaý – 24 010 teńge, kastratsiialaý – 17 244 teńge, vaktsinatsiialaý – 7 713 teńge, evtanaziia – 11 571 teńge. Al táýliktik kútip-baǵý – 5 885 teńge. Nátijesinde, bir itke orta eseppen 74 000 teńge jumsalady», – dedi ol.
Mysyqtarǵa ketetin shyǵyn da az emes. Depýtattyń aitýynsha, bir mysyqqa shamamen 57 000 teńge jumsalady.
Osy sandardy áleýmettik tólemdermen salystyrǵan Nurgúl Taý aiyrmashylyqqa nazar aýdardy. Onyń sózinshe, 2026 jyly kópbalaly otbasylarǵa tólenetin járdemaqy kólemi tómen deńgeide qalyp otyr.
«4 balaly otbasylarǵa – 69 330 teńge, 5 balaly otbasylarǵa – 86 673 teńge, al 8 jáne odan da kóp balasy bar otbasylarǵa ár balaǵa 17 300 teńgeden tólenedi», – dedi depýtat.
Osyǵan bailanysty ol naqty másele kóterdi.
«Biz bir janýarǵa 57 myńnan 74 myń teńgege deiin qarajat jumsai otyryp, bir balaǵa ai saiyn 17 myń teńgemen shektelip otyrmyz. Bul – tek sandardyń aiyrmashylyǵy emes, bul – saiasattyń ishki logikasyna qatysty suraq», – dedi Nurgúl Taý.
Sonymen qatar, depýtat mektepterdegi jaǵdaidy da synǵa aldy. Onyń aitýynsha, balalardyń tamaqtanýyna bólinetin qarajat jetkiliksiz.
«Bir balany tamaqtandyrý kúnine 460-720 teńgeden aspaidy. Bul demografiialyq saiasatqa da, adami kapital sapasyna da áser etedi», – dedi ol.
Depýtat óz ustanymyn naqtylai kele, máseleni «janýar nemese adam» dep qaraýǵa bolmaitynyn atap ótti. Onyń pikirinshe, bastysy – teńgerim.
Nurgúl Taý zań jobasyn qoldaitynyn bildirip, basymdyqtardy qaita qaraýdy usyndy.
«Iesiz janýarlar máselesin retteýge qatysty biýdjet shyǵystaryn qysqartyp, balaǵa bólinetin qarajatty arttyrý kerek dep sanaimyn», – dedi ol.
