Májilis depýtaty Nurgúl Taý ıesiz janýarlar máselesin talqylaý barysynda búdjet saıasatyna qatysty mańyzdy málimdeme jasady. Onyń aıtýynsha, bul taqyryp tek janýarlar sanyn retteý máselesimen shektelmeıdi, dep habarlaıdy Dalanews.kz.
Depýtat bul máseleniń aýqymyna toqtaldy.
«Búgin biz qarastyryp otyrǵan másele – tek ıesiz janýarlardyń sanyn retteý týraly emes. Bul – memleketimizdiń búdjettik basymdyqtary men qundylyqtar júıesin qaıta qaraýdy talap etetin strategıalyq másele», – dedi.
Ol qazaq halqynyń janýarǵa degen kózqarasyn da atap ótti.
«Qazaqta “ıt – jeti qazynanyń biri” degen uǵym bar. Iaǵnı, biz janýarǵa janashyrlyqpen, tirshilik ıesine qurmetpen qaraıtyn halyqpyz», – degen depýtat qaraýsyz janýarlardy qorǵaý mańyzdy ekenin jetkizdi.
Nurgúl Taýdyń sózinshe, Qazaqstanda halyqaralyq tájirıbede qoldanylatyn OSVV ádisi (aýlaý, sterılızasıalaý, vaksınasıalaý jáne qaıta bosatý) engizilip jatyr. Ol bul tásildi «janýarlarǵa qatygezdikke jol bermeıtin progresıvti ádis» dep atady.
Alaıda depýtat máseleniń qarjylyq jaǵyna erekshe nazar aýdardy. Onyń málimetinshe, bir ıtke jumsalatyn shyǵyn aıtarlyqtaı joǵary:
«Bir ıtti sterılızasıalaý – 24 010 teńge, kastrasıalaý – 17 244 teńge, vaksınasıalaý – 7 713 teńge, evtanazıa – 11 571 teńge. Al táýliktik kútip-baǵý – 5 885 teńge. Nátıjesinde, bir ıtke orta eseppen 74 000 teńge jumsalady», – dedi ol.
Mysyqtarǵa ketetin shyǵyn da az emes. Depýtattyń aıtýynsha, bir mysyqqa shamamen 57 000 teńge jumsalady.
Osy sandardy áleýmettik tólemdermen salystyrǵan Nurgúl Taý aıyrmashylyqqa nazar aýdardy. Onyń sózinshe, 2026 jyly kópbalaly otbasylarǵa tólenetin járdemaqy kólemi tómen deńgeıde qalyp otyr.
«4 balaly otbasylarǵa – 69 330 teńge, 5 balaly otbasylarǵa – 86 673 teńge, al 8 jáne odan da kóp balasy bar otbasylarǵa ár balaǵa 17 300 teńgeden tólenedi», – dedi depýtat.
Osyǵan baılanysty ol naqty másele kóterdi.
«Biz bir janýarǵa 57 myńnan 74 myń teńgege deıin qarajat jumsaı otyryp, bir balaǵa aı saıyn 17 myń teńgemen shektelip otyrmyz. Bul – tek sandardyń aıyrmashylyǵy emes, bul – saıasattyń ishki logıkasyna qatysty suraq», – dedi Nurgúl Taý.
Sonymen qatar, depýtat mektepterdegi jaǵdaıdy da synǵa aldy. Onyń aıtýynsha, balalardyń tamaqtanýyna bólinetin qarajat jetkiliksiz.
«Bir balany tamaqtandyrý kúnine 460-720 teńgeden aspaıdy. Bul demografıalyq saıasatqa da, adamı kapıtal sapasyna da áser etedi», – dedi ol.
Depýtat óz ustanymyn naqtylaı kele, máseleni «janýar nemese adam» dep qaraýǵa bolmaıtynyn atap ótti. Onyń pikirinshe, bastysy – teńgerim.
Nurgúl Taý zań jobasyn qoldaıtynyn bildirip, basymdyqtardy qaıta qaraýdy usyndy.
«Iesiz janýarlar máselesin retteýge qatysty búdjet shyǵystaryn qysqartyp, balaǵa bólinetin qarajatty arttyrý kerek dep sanaımyn», – dedi ol.
