QR Oqý-aǵartý ministrligi Qoǵamdyq keńesi tóralqasynyń múshesi, bilim salasynyń sarapshysy Ómir Shynybekuly Prezident Ákimshiliginiń basshylyǵyna ashyq hat joldap, Oqý-aǵartý ministrligindegi jaǵdaidy memlekettik basqarý turǵysynan qarastyrýǵa shaqyrdy. Ol bilim berý júiesindegi bes negizgi máseleni atap, ministrlikke keshendi tekserý júrgizý týraly usynys aitty, dep habarlaidy dalanews.kz.
Ómir Shynybekulynyń aitýynsha, qazirgi tańda Oqý-aǵartý ministrliginde qalyptasqan jaǵdai memlekettik apparattyń basqarylýy men institýtsionaldyq turaqtylyǵyna áser etetin mańyzdy máselege ainalǵan.
“Búginde memlekettik basqarýdyń jańa arhitektýrasy qalyptasyp, Prezident Ákimshiliginiń strategiialyq úilestirýshi ári baqylaýshy róli kúsheiip otyrǵan kezeńde Oqý-aǵartý ministrliginde oryn alǵan ashyq ishki qaqtyǵys jeke kadrlyq daý sheńberinen áldeqaida asyp tústi. Bul jaǵdai memlekettik apparattyń basqarylýy men institýtsionaldyq turaqtylyǵyn synaityn mańyzdy synaqqa ainalyp otyr”, – dedi ol.
Sarapshynyń pikirinshe, atalǵan jaǵdaiǵa ýaqytyly ári obektivti saiasi-quqyqtyq baǵa berilmese, birqatar qaýip týyndaýy múmkin. Atap aitqanda, memlekettik basqarýdaǵy tártip pen jaýapkershilik qaǵidattarynyń álsireýi, basqa memlekettik organdarda da ministrler men vedomstvo basshylaryna qysym kórsetý tájiribesiniń qalyptasýy jáne bilim berý júiesindegi daǵdarystyń qoǵamdaǵy senimge keri áser etý qaýpi bar.
Osyǵan bailanysty ol qazirgi jaǵdaidy jekelegen tulǵalar arasyndaǵy janjal retinde emes, bilim berý júiesin biýrokratiialyq kedergilerden aryltyp, basqarý sapasyn arttyrýǵa múmkindik beretin júieli reformalardyń bastaý núktesi retinde qarastyrý qajet ekenin aitty.
Sonymen qatar Ómir Shynybekuly memlekettik basqarý naqty nátijege baǵyttalýy tiis ekenin atap ótti.
“Qazirgi tańda memlekettik basqarýdyń jańa qaǵidattary bir ortalyqtan basqarý, jeke jaýapkershilik jáne naqty nátijege baǵyttalý talaptaryna súienedi. Sondyqtan kez kelgen memlekettik organnyń negizgi ólshemi – tiimdi basqarylýy jáne qoiylǵan mindetterdiń sapaly oryndalýy bolýy tiis”, – dedi ol.
Ashyq hatynda sarapshy Oqý-aǵartý ministrligindegi bes negizgi júieli máselege toqtaldy.
Birinshi másele retinde ol basqarýshylyq mádenietti atady. Onyń aitýynsha, memlekettik qyzmetshilerdiń óz basshylyǵyna qarsy jariia túrde shyǵýy memlekettik qyzmettegi sýbordinatsiia, jaýapkershilik jáne basqarý mádenietine qatysty suraqtar týyndatady.
Ekinshi másele – bilim berý reformalarynyń birizdiliginiń bolmaýy. Sarapshy keiingi jyldary kóptegen joba júzege asyrylǵanymen, olardyń nátijeleri tolyq saralanbai jatyp jańa ózgerister engizilip jatqanyn aitty. Onyń pikirinshe, mundai jaǵdai pedagogter men mektepterge qosymsha qiyndyqtar týǵyzady.
“Bilim berý júiesi turaqty ózgerister alańy emes, ǵylymi taldaýǵa, tájiribege jáne uzaq merzimdi memlekettik strategiiaǵa negizdelgen turaqty júie bolýy qajet”, – dedi Ómir Shynybekuly.
Úshinshi másele retinde ol memlekettik qarajattyń tiimdi paidalanylýyna nazar aýdardy. Sarapshy biýdjetten milliardtaǵan qarjy bólinetin bilim berý jobalarynyń tiimdiligine táýelsiz ári ashyq baǵalaý júrgizilýi qajet ekenin aitty.
Atap aitqanda, qoǵamda keńinen talqylanǵan “Maqsatty mektep” jobasynyń josparlanýy, iske asyrylýy, qarjylyq tiimdiligi men naqty nátijeleri tolyq saraptalýy tiis dep esepteidi.
“Eger qandai da bir memlekettik joba kútilgen nátijege qol jetkizbese, ony ázirleý, basqarý jáne baqylaý kezeńderine jaýapty tulǵalardyń basqarýshylyq jaýapkershiligi zań aiasynda qaralýy tiis”, – dedi ol.
Tórtinshi másele retinde kadrlyq saiasatqa toqtalǵan sarapshy bilim berý júiesin osy salany tereń biletin kásibi mamandar basqarýy qajet ekenin aitty. Onyń sózinshe, sońǵy jyldary bilim salasyna tikelei qatysy joq, mektepte praktikalyq tájiribesi qalyptaspaǵan mamandardyń kóbeiýi qoǵamda alańdaýshylyq týdyryp otyr.
Ol bilim saiasatyn qalyptastyratyn basshylardyń pedagogikalyq bilimi, mektep tájiribesi, salalyq quzyrettiligi jáne naqty basqarýshylyq nátijesi bolýy mańyzdy ekenin atap ótti.
Besinshi másele retinde ministrliktiń basqarý júiesin ataǵan Ómir Shynybekuly qazirgi jaǵdai jekelegen adamdar arasyndaǵy kelispeýshilikten buryn, eski biýrokratiialyq basqarý tásili men memlekettik basqarýdyń jańa talaptarynyń arasyndaǵy qaishylyqty kórsetetinin jetkizdi.
Sondai-aq ministrlikke qarasty kóptegen vedomstvolyq uiymdar men qurylymdardyń fýnktsiialaryn qaita qarap, negizgi nazardy basqarý apparatyn ulǵaitýǵa emes, bilim sapasyn arttyrýǵa aýdarý qajettigin aitty.
Ashyq hatta sarapshy Prezident Ákimshiliginiń baqylaýymen Memlekettik qyzmet isteri agenttiginiń jáne basqa da ýákiletti memlekettik organdardyń qatysýymen Oqý-aǵartý ministrligine keshendi qyzmettik tekserý júrgizýdi usyndy.
Onyń pikirinshe, tekserý barysynda jariialanǵan shaǵymdardyń quqyqtyq jáne etikalyq negizdiligi, yqtimal múddeler qaqtyǵysy, ministrlik qyzmetiniń Memleket basshysy aiqyndaǵan strategiialyq baǵyttarǵa sáikestigi, iri bilim berý jobalarynyń tiimdiligi jáne basqarýshylyq sheshimderdiń nátijeliligi jan-jaqty baǵalanýy tiis.
Budan bólek, Ómir Shynybekuly ministrlik pen oǵan qarasty uiymdardyń fýnktsiialaryna tolyq aýdit júrgizýdi, qaitalanatyn jáne artyq qurylymdardy ońtailandyrýdy, ministrlikti memlekettik saiasat qalyptastyratyn yqsham ári tiimdi strategiialyq organǵa ainaldyrýdy, bilim berý júiesin basqarýǵa mektep tájiribesi bar kásibi mamandardy keńinen tartýdy jáne reformalardyń sabaqtastyǵyn qamtamasyz etetin uzaq merzimdi ulttyq strategiia ázirleýdi usyndy.
Ashyq hattyń qorytyndysynda sarapshy qazirgi jaǵdaidy tek daǵdarys retinde emes, bilim berý júiesin jańa sapalyq deńgeige kóteretin tarihi múmkindik retinde qarastyrý qajet ekenin aitty.
“Eger bul másele tek vedomstvoishilik daý retinde qabyldansa, memlekettik apparattaǵy osyndai keleńsiz úrdisterdiń qaitalaný qaýpi saqtalady. Al eger bul jaǵdai júieli reformalardyń bastalýyna negiz bolsa, memlekettik basqarýdyń tiimdiligi artyp, qoǵamnyń memlekettik institýttarǵa degen senimi kúsheiip, bilim berý salasy formaldy eseptilikten naqty nátijege baǵyttalǵan damý kezeńine óte alady”, – dedi Ómir Shynybekuly.
Sarapshy sóziniń dáleli retinde birneshe naqty suraq kóterdi. Atap aitqanda, ol burynǵy oqý-aǵartý ministri Ǵani Beisembaevtyń orynbasary Maira Meldebekova men Orta bilim berý komitetiniń tóraǵasy Qanybek Jumashevtyń «Maqsatty mektep» jobasyna bólingen memlekettik qarajatqa bailanysty qandai jaýapkershilikke tartylǵanyn surady.
Sonymen qatar Bilim salasyndaǵy sapany qamtamasyz etý komitetiniń tóraǵasy Serik Áshirovtiń, Túrkistan oblysy bilim basqarmasynyń basshysy Ǵalymjan Orynovtyń jáne basqarma basshysynyń orynbasary Aigúl Qasymbekovanyń bilim berý salasyndaǵy tájiribesine qatysty saýaldaryn jariialady.
Sóz sońynda Ómir Shynybekuly áriptesteri men qoǵam ókilderin óziniń usynystaryn qoldaýǵa shaqyryp, bilim berý júiesindegi ózgeristerdiń el bolashaǵy úshin mańyzdy ekenin atap ótti.
