قر وقۋ-اعارتۋ مينيسترلٸگٸ قوعامدىق كەڭەسٸ تٶرالقاسىنىڭ مٷشەسٸ, بٸلٸم سالاسىنىڭ ساراپشىسى ٶمٸر شىنىبەكۇلى پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸنٸڭ باسشىلىعىنا اشىق حات جولداپ, وقۋ-اعارتۋ مينيسترلٸگٸندەگٸ جاعدايدى مەملەكەتتٸك باسقارۋ تۇرعىسىنان قاراستىرۋعا شاقىردى. ول بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸندەگٸ بەس نەگٸزگٸ مەسەلەنٸ اتاپ, مينيسترلٸككە كەشەندٸ تەكسەرۋ جٷرگٸزۋ تۋرالى ۇسىنىس ايتتى, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
ٶمٸر شىنىبەكۇلىنىڭ ايتۋىنشا, قازٸرگٸ تاڭدا وقۋ-اعارتۋ مينيسترلٸگٸندە قالىپتاسقان جاعداي مەملەكەتتٸك اپپاراتتىڭ باسقارىلۋى مەن ينستيتۋتسيونالدىق تۇراقتىلىعىنا ەسەر ەتەتٸن ماڭىزدى مەسەلەگە اينالعان.
“بٷگٸندە مەملەكەتتٸك باسقارۋدىڭ جاڭا ارحيتەكتۋراسى قالىپتاسىپ, پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸنٸڭ ستراتەگييالىق ٷيلەستٸرۋشٸ ەرٸ باقىلاۋشى رٶلٸ كٷشەيٸپ وتىرعان كەزەڭدە وقۋ-اعارتۋ مينيسترلٸگٸندە ورىن العان اشىق ٸشكٸ قاقتىعىس جەكە كادرلىق داۋ شەڭبەرٸنەن ەلدەقايدا اسىپ تٷستٸ. بۇل جاعداي مەملەكەتتٸك اپپاراتتىڭ باسقارىلۋى مەن ينستيتۋتسيونالدىق تۇراقتىلىعىن سىنايتىن ماڭىزدى سىناققا اينالىپ وتىر”, – دەدٸ ول.
ساراپشىنىڭ پٸكٸرٸنشە, اتالعان جاعدايعا ۋاقىتىلى ەرٸ وبەكتيۆتٸ ساياسي-قۇقىقتىق باعا بەرٸلمەسە, بٸرقاتار قاۋٸپ تۋىنداۋى مٷمكٸن. اتاپ ايتقاندا, مەملەكەتتٸك باسقارۋداعى تەرتٸپ پەن جاۋاپكەرشٸلٸك قاعيداتتارىنىڭ ەلسٸرەۋٸ, باسقا مەملەكەتتٸك ورگانداردا دا مينيسترلەر مەن ۆەدومستۆو باسشىلارىنا قىسىم كٶرسەتۋ تەجٸريبەسٸنٸڭ قالىپتاسۋى جەنە بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸندەگٸ داعدارىستىڭ قوعامداعى سەنٸمگە كەرٸ ەسەر ەتۋ قاۋپٸ بار.
وسىعان بايلانىستى ول قازٸرگٸ جاعدايدى جەكەلەگەن تۇلعالار اراسىنداعى جانجال رەتٸندە ەمەس, بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸن بيۋروكراتييالىق كەدەرگٸلەردەن ارىلتىپ, باسقارۋ ساپاسىن ارتتىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸن جٷيەلٸ رەفورمالاردىڭ باستاۋ نٷكتەسٸ رەتٸندە قاراستىرۋ قاجەت ەكەنٸن ايتتى.
سونىمەن قاتار ٶمٸر شىنىبەكۇلى مەملەكەتتٸك باسقارۋ ناقتى نەتيجەگە باعىتتالۋى تيٸس ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
“قازٸرگٸ تاڭدا مەملەكەتتٸك باسقارۋدىڭ جاڭا قاعيداتتارى بٸر ورتالىقتان باسقارۋ, جەكە جاۋاپكەرشٸلٸك جەنە ناقتى نەتيجەگە باعىتتالۋ تالاپتارىنا سٷيەنەدٸ. سوندىقتان كەز كەلگەن مەملەكەتتٸك ورگاننىڭ نەگٸزگٸ ٶلشەمٸ – تيٸمدٸ باسقارىلۋى جەنە قويىلعان مٸندەتتەردٸڭ ساپالى ورىندالۋى بولۋى تيٸس”, – دەدٸ ول.
اشىق حاتىندا ساراپشى وقۋ-اعارتۋ مينيسترلٸگٸندەگٸ بەس نەگٸزگٸ جٷيەلٸ مەسەلەگە توقتالدى.
بٸرٸنشٸ مەسەلە رەتٸندە ول باسقارۋشىلىق مەدەنيەتتٸ اتادى. ونىڭ ايتۋىنشا, مەملەكەتتٸك قىزمەتشٸلەردٸڭ ٶز باسشىلىعىنا قارسى جارييا تٷردە شىعۋى مەملەكەتتٸك قىزمەتتەگٸ سۋبورديناتسييا, جاۋاپكەرشٸلٸك جەنە باسقارۋ مەدەنيەتٸنە قاتىستى سۇراقتار تۋىنداتادى.
ەكٸنشٸ مەسەلە – بٸلٸم بەرۋ رەفورمالارىنىڭ بٸرٸزدٸلٸگٸنٸڭ بولماۋى. ساراپشى كەيٸنگٸ جىلدارى كٶپتەگەن جوبا جٷزەگە اسىرىلعانىمەن, ولاردىڭ نەتيجەلەرٸ تولىق سارالانباي جاتىپ جاڭا ٶزگەرٸستەر ەنگٸزٸلٸپ جاتقانىن ايتتى. ونىڭ پٸكٸرٸنشە, مۇنداي جاعداي پەداگوگتەر مەن مەكتەپتەرگە قوسىمشا قيىندىقتار تۋعىزادى.
“بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸ تۇراقتى ٶزگەرٸستەر الاڭى ەمەس, عىلىمي تالداۋعا, تەجٸريبەگە جەنە ۇزاق مەرزٸمدٸ مەملەكەتتٸك ستراتەگيياعا نەگٸزدەلگەن تۇراقتى جٷيە بولۋى قاجەت”, – دەدٸ ٶمٸر شىنىبەكۇلى.
ٷشٸنشٸ مەسەلە رەتٸندە ول مەملەكەتتٸك قاراجاتتىڭ تيٸمدٸ پايدالانىلۋىنا نازار اۋداردى. ساراپشى بيۋدجەتتەن ميللياردتاعان قارجى بٶلٸنەتٸن بٸلٸم بەرۋ جوبالارىنىڭ تيٸمدٸلٸگٸنە تەۋەلسٸز ەرٸ اشىق باعالاۋ جٷرگٸزٸلۋٸ قاجەت ەكەنٸن ايتتى.
اتاپ ايتقاندا, قوعامدا كەڭٸنەن تالقىلانعان “ماقساتتى مەكتەپ” جوباسىنىڭ جوسپارلانۋى, ٸسكە اسىرىلۋى, قارجىلىق تيٸمدٸلٸگٸ مەن ناقتى نەتيجەلەرٸ تولىق ساراپتالۋى تيٸس دەپ ەسەپتەيدٸ.
“ەگەر قانداي دا بٸر مەملەكەتتٸك جوبا كٷتٸلگەن نەتيجەگە قول جەتكٸزبەسە, ونى ەزٸرلەۋ, باسقارۋ جەنە باقىلاۋ كەزەڭدەرٸنە جاۋاپتى تۇلعالاردىڭ باسقارۋشىلىق جاۋاپكەرشٸلٸگٸ زاڭ اياسىندا قارالۋى تيٸس”, – دەدٸ ول.
تٶرتٸنشٸ مەسەلە رەتٸندە كادرلىق ساياساتقا توقتالعان ساراپشى بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸن وسى سالانى تەرەڭ بٸلەتٸن كەسٸبي ماماندار باسقارۋى قاجەت ەكەنٸن ايتتى. ونىڭ سٶزٸنشە, سوڭعى جىلدارى بٸلٸم سالاسىنا تٸكەلەي قاتىسى جوق, مەكتەپتە پراكتيكالىق تەجٸريبەسٸ قالىپتاسپاعان مامانداردىڭ كٶبەيۋٸ قوعامدا الاڭداۋشىلىق تۋدىرىپ وتىر.
ول بٸلٸم ساياساتىن قالىپتاستىراتىن باسشىلاردىڭ پەداگوگيكالىق بٸلٸمٸ, مەكتەپ تەجٸريبەسٸ, سالالىق قۇزىرەتتٸلٸگٸ جەنە ناقتى باسقارۋشىلىق نەتيجەسٸ بولۋى ماڭىزدى ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
بەسٸنشٸ مەسەلە رەتٸندە مينيسترلٸكتٸڭ باسقارۋ جٷيەسٸن اتاعان ٶمٸر شىنىبەكۇلى قازٸرگٸ جاعداي جەكەلەگەن ادامدار اراسىنداعى كەلٸسپەۋشٸلٸكتەن بۇرىن, ەسكٸ بيۋروكراتييالىق باسقارۋ تەسٸلٸ مەن مەملەكەتتٸك باسقارۋدىڭ جاڭا تالاپتارىنىڭ اراسىنداعى قايشىلىقتى كٶرسەتەتٸنٸن جەتكٸزدٸ.
سونداي-اق مينيسترلٸككە قاراستى كٶپتەگەن ۆەدومستۆولىق ۇيىمدار مەن قۇرىلىمداردىڭ فۋنكتسييالارىن قايتا قاراپ, نەگٸزگٸ نازاردى باسقارۋ اپپاراتىن ۇلعايتۋعا ەمەس, بٸلٸم ساپاسىن ارتتىرۋعا اۋدارۋ قاجەتتٸگٸن ايتتى.
اشىق حاتتا ساراپشى پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸنٸڭ باقىلاۋىمەن مەملەكەتتٸك قىزمەت ٸستەرٸ اگەنتتٸگٸنٸڭ جەنە باسقا دا ۋەكٸلەتتٸ مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ قاتىسۋىمەن وقۋ-اعارتۋ مينيسترلٸگٸنە كەشەندٸ قىزمەتتٸك تەكسەرۋ جٷرگٸزۋدٸ ۇسىندى.
ونىڭ پٸكٸرٸنشە, تەكسەرۋ بارىسىندا جارييالانعان شاعىمداردىڭ قۇقىقتىق جەنە ەتيكالىق نەگٸزدٸلٸگٸ, ىقتيمال مٷددەلەر قاقتىعىسى, مينيسترلٸك قىزمەتٸنٸڭ مەملەكەت باسشىسى ايقىنداعان ستراتەگييالىق باعىتتارعا سەيكەستٸگٸ, ٸرٸ بٸلٸم بەرۋ جوبالارىنىڭ تيٸمدٸلٸگٸ جەنە باسقارۋشىلىق شەشٸمدەردٸڭ نەتيجەلٸلٸگٸ جان-جاقتى باعالانۋى تيٸس.
بۇدان بٶلەك, ٶمٸر شىنىبەكۇلى مينيسترلٸك پەن وعان قاراستى ۇيىمداردىڭ فۋنكتسييالارىنا تولىق اۋديت جٷرگٸزۋدٸ, قايتالاناتىن جەنە ارتىق قۇرىلىمداردى وڭتايلاندىرۋدى, مينيسترلٸكتٸ مەملەكەتتٸك ساياسات قالىپتاستىراتىن ىقشام ەرٸ تيٸمدٸ ستراتەگييالىق ورگانعا اينالدىرۋدى, بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸن باسقارۋعا مەكتەپ تەجٸريبەسٸ بار كەسٸبي مامانداردى كەڭٸنەن تارتۋدى جەنە رەفورمالاردىڭ ساباقتاستىعىن قامتاماسىز ەتەتٸن ۇزاق مەرزٸمدٸ ۇلتتىق ستراتەگييا ەزٸرلەۋدٸ ۇسىندى.
اشىق حاتتىڭ قورىتىندىسىندا ساراپشى قازٸرگٸ جاعدايدى تەك داعدارىس رەتٸندە ەمەس, بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸن جاڭا ساپالىق دەڭگەيگە كٶتەرەتٸن تاريحي مٷمكٸندٸك رەتٸندە قاراستىرۋ قاجەت ەكەنٸن ايتتى.
“ەگەر بۇل مەسەلە تەك ۆەدومستۆوٸشٸلٸك داۋ رەتٸندە قابىلدانسا, مەملەكەتتٸك اپپاراتتاعى وسىنداي كەلەڭسٸز ٷردٸستەردٸڭ قايتالانۋ قاۋپٸ ساقتالادى. ال ەگەر بۇل جاعداي جٷيەلٸ رەفورمالاردىڭ باستالۋىنا نەگٸز بولسا, مەملەكەتتٸك باسقارۋدىڭ تيٸمدٸلٸگٸ ارتىپ, قوعامنىڭ مەملەكەتتٸك ينستيتۋتتارعا دەگەن سەنٸمٸ كٷشەيٸپ, بٸلٸم بەرۋ سالاسى فورمالدى ەسەپتٸلٸكتەن ناقتى نەتيجەگە باعىتتالعان دامۋ كەزەڭٸنە ٶتە الادى”, – دەدٸ ٶمٸر شىنىبەكۇلى.
ساراپشى سٶزٸنٸڭ دەلەلٸ رەتٸندە بٸرنەشە ناقتى سۇراق كٶتەردٸ. اتاپ ايتقاندا, ول بۇرىنعى وقۋ-اعارتۋ مينيسترٸ عاني بەيسەمباەۆتىڭ ورىنباسارى مايرا مەلدەبەكوۆا مەن ورتا بٸلٸم بەرۋ كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسى قانىبەك جۇماشەۆتىڭ «ماقساتتى مەكتەپ» جوباسىنا بٶلٸنگەن مەملەكەتتٸك قاراجاتقا بايلانىستى قانداي جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتىلعانىن سۇرادى.
سونىمەن قاتار بٸلٸم سالاسىنداعى ساپانى قامتاماسىز ەتۋ كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسى سەرٸك ەشٸروۆتٸڭ, تٷركٸستان وبلىسى بٸلٸم باسقارماسىنىڭ باسشىسى عالىمجان ورىنوۆتىڭ جەنە باسقارما باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ايگٷل قاسىمبەكوۆانىڭ بٸلٸم بەرۋ سالاسىنداعى تەجٸريبەسٸنە قاتىستى ساۋالدارىن جارييالادى.
سٶز سوڭىندا ٶمٸر شىنىبەكۇلى ەرٸپتەستەرٸ مەن قوعام ٶكٸلدەرٸن ٶزٸنٸڭ ۇسىنىستارىن قولداۋعا شاقىرىپ, بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸندەگٸ ٶزگەرٸستەردٸڭ ەل بولاشاعى ٷشٸن ماڭىزدى ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
