Bilim salasynyń sońǵy jyldary kóshi túzelip kele jatqan. Ásirese, «ustazdardyń advokaty» retinde kópshiliktiń esinde qalatyn Ǵani Beisembaev kele sala, ustazdardy osy ýaqytqa deiin qolbalasha jumsap kelgen ákimdermen myqtap kúresti. Mańǵystaýda ákim jumystan shyǵarǵan direktordy qaitadan óz ornyna alǵyzdy, Semeide shyrshadan qulaǵan muǵalimniń joǵyn joqtap, quqyǵyn qorǵady, Qostanaidyń ákimi muǵalimderdi jaǵajaiǵa reidke shyǵaramyn dep edi, oǵan da arashashy boldy.
Ózi de qarapaiym muǵalimdikten shyǵyp, ustazdyń muńyn ustazdai túsingen ministrdiń tusynda úsh qarapaiym pedagogke Aqordanyń tórinde Memleket basshysy «Eńbek Eri» ataǵyn berdi. Bul – el tarihynda sirek kezdesetin oqiǵa bolatyn.
Alǵash ret ulttyq qundylyqqa negizdelgen tárbie ekojúiesi quryldy
Ǵani Beisembaevtyń ministr retindegi alǵashqy iri qadamdarynyń biri – tárbie isin birizdendirý boldy. Buryn ár mektep óz betinshe júrgizip kelgen tárbie jumystary endi tutas ekojúiege ainaldy. Prezidenttiń ulttyq quryltaida bergen tapsyrmalarynan keiin, ile-shala «Adal azamat» birtutas tárbie baǵdarlamasy dúniege keldi. Bul baǵdarlama arqyly ata-ana, ustaz jáne bala yntymaqtastyǵynyń úshtaǵany jasaldy.
Mektep qabyrǵasynda ulttyq qundylyqtardy dáripteý, otansúigishtik pen adaldyqty qalyptastyrý basty ustanymǵa ainaldy. Buryn balasynyń tárbiesine nemquraidy qarap kelgen ata-analar da pedagogikalyq qoldaý ortalyqtary arqyly mektep jumysyna belsene aralasa bastady.
Aýyl balalary úshin jańa múmkindikterge jol ashyldy
Shynyn aitý kerek, Beisembaevtyń ózi aýyldyń qarapaiym muǵaliminen óskendikten, aýyl men qala balalarynyń bilim dodalaryna qatar túsýi ádiletsizdik ekenin jaqsy túisingen syńaily. Osylaisha, 2023 jyly tek aýyl balalaryna arnalǵan «Aýyl mektepteriniń olimpiadasy» alǵash ret resmi túrde bastaý aldy. Myńdaǵan aýyl balasy bilim báigesinde baǵyn synap, juldyzyn jaqty. Jeńimpazdarǵa joǵary oqý oryndaryna arnaiy granttar bólindi. Oǵan myńdaǵan aýyl balalary qatysty, al respýblikalyq olipmiadalardyń júldegerleri men jeńimpazdarynyń sany 10 ese artty.
Sonymen birge «Aýyl mektebi – sapa alańy» jobasy iske qosylyp, 1,5 myń mekteptiń materialdyq-tehnikalyq bazasy jańǵyrtyldy, internetpen qamtylýy sheshildi. Sondai-aq oqýshysy az, sáikesinshe, pán muǵalimderi jetispeitin aýyl mektepteri úshin, qala mektepteriniń bilikti muǵalimderiniń onlain sabaq berýi uiymdastyryldy.
Inkliýzivti bilim berýge basymdyq berildi
Ǵani Beisembaevtyń tusynda Ministrliktiń qurylymynda alǵash ret Inkliýzivti jáne erekshe bilim berý departamenti quryldy. Bul – memlekettiń erekshe qajettiligi bar balalarǵa basymdyq bergenin aiqyndady. Az ǵana ýaqyt ishinde mektepterdiń 90%-ynda inkliýzivti bilim berýge jaǵdai jasaldy, úzdiksiz qoldaý ortalyǵynqurý jumystary qolǵa alyndy, zańnamalyq baza nyǵaityldy.
Halyqaralyq bilim keńistigine nyq qadam jasaldy
Qazaqstan alǵash ret halyqaralyq deńgeide bilim sapasyn baǵalaý akkreditatsiiasynan ótti. Oqýshylardyń bilim jetistikterin baǵalaýdyń ulttyq quraly halyqaralyq sapa belgisin ielendi. Al 2024 jyly el tarihynda tuńǵysh ret Halyqaralyq biologiia olimpiadasy (IBO) Qazaqstanda ótti. Oǵan 81 elden kelgen júzdegen jas ǵalymdar qatysty.
Jalpy qazaqstandyq oqýshylar 2024–2025 oqý jylynda 1000-ǵa jýyq halyqaralyq medal alyp, onyń 192-sin altynnan taqty. Bul – eldiń bilim áleýetiniń óskenin aiqyn dáleldeidi.
Jańa menedjerler býyny dúniege keldi
Basqarýshylardyń jańa býynyn qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan «Bilim berýdegi 1000 kóshbasshy» strategiialyq jobasy júzege asyrylýda. Bul basqarýshylyq qabiletterdi júieli túrde damytýǵa jáne senimdi sheshim qabyldai alatyn jetekshilerdi qalyptastyrýǵa múmkindik beredi.Búgingi tańda respýblikalyq kadrlyq rezervke 583 pedagog engizilip, olardyń ishinde 400-den asa úmitker konkýrstan tys negizde basshylyq qyzmetke taǵaiyndaldy. Tek 2024 jyldyń ózinde 40 rezervist jańa úlgidegi «Keleshek mektepteri» jobasy aiasynda salynǵan mektepterdiń direktorlary boldy.
Bilim berýde Jasandy intellekt elementteri engizildi
Búgingi zaman talabyna sai, bilim berý júiesine jasandy intellekt engizile bastady. Ǵani Beisembaev pen Tsifrlyq damý, innovatsiialar jáne aeroǵarysh ónerkásibi ministrimen birlesken 2025–2029 jyldarǵa arnalǵan orta, tehnikalyq jáne kásiptik, sondai-aq orta bilimnen keiingi bilim berý júiesine jasandy intellektini engizýdiń tujyrymdamalyq negizderin bekitý týraly birlesken buiryqqa qol qoidy.
Oqýshylarǵa arnalǵan «Day of AI» kesheni jasaldy, ustazdar arnaiy daiarlyqtan ótti. Bul – Qazaqstandy jahandyq bilim kóshinen qaldyrmaý úshin jasalǵan batyl qadam boldy. Sonymen birge qashyqtan oqytý, tsifrlyq platformalar, robototehnika men baǵdarlamalaý kýrstary alystaǵy aýyldarǵa da deiin jetkizildi.
Balalardy qorǵaý institýty kúsheitildi
Ministr Beisembaevtyń tusynda balaǵasapaly bilim berýge ǵana emes, ol úshin qaýipsiz bilim berý ortasyn qurýǵa da erekshe kóńil bólindi. Balalardy qorǵaý boiynsha ótken jyly 3 birdei zań qabyldandy. Alǵash ret balalardy zorlyq-zombylyqtan, sýitsidten qorǵaý jóninde keshendi jospar qabyldandy, otandyq «DosbolLIKE» antibýllingtik baǵdarlamasy ázirlendi. Psihologiialyq qyzmetter kúsheitilip, ata-analar men qoǵamdy tartý arqyly bala úshin qaýipsiz orta qalyptastyrýǵa basymdyq berildi. Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáikes «Qazaqstan balalary» baǵdarlamasynyń jobasy qolǵa alyndy.
Balaǵa daladan da, internetten de tipti óz otbasynan da qaýip tónetinin eskerip, olardyń óz ózderin qorǵaýyn qamtamasyz etý maqsatynda mektepterde Qaýipsizdik sabaqtary alǵash ret ótken jyldan bastap engizile bastady.
Mektepke deiingi bilim berýde ashyqtyq qaǵidaty engizildi
Alǵash ret balabaqshaǵa oryn jetispeýshiligin azaitý úshin vaýcherlik qarjylandyrý tetigi engizildi. Bul ata-analarǵa ashyqtyq berip qana qoimai, balalardy mektepke deiingi bilimmen qamtýǵa múmkindik jasady.
TjKBB júiesi tolyqtai transformatsiialanýda
Jumysshy mamandyqtar jylynyń jariialanýy tehnikalyq jáne kásiptik bilim berý júiesin jańǵyrtýǵa jáne eńbek naryǵy talaptaryna sai mamandar daiarlaý sapasyn arttyrýǵa, sondai-aq TjKB júiesin transformatsiialaýǵa jańa serpin berdi. Stýdentterdi áleýmettik qoldaý sharalary kúsheitildi. Atap aitsaq, 2024 jyly shákirtaqy kólemi eki esege ósti, jumysshy mamandyqtary boiynsha oqityn stýdentter tegin ystyq tamaqpen qamyldy. Biznespen yntymaqtastyq jańa deńgeige kóterildi. Sheftik qamqorlyq kórsetetin kásiporyndar sany bir jylda segiz esege ósip, 4,1 myńǵa jetti. Halyqaralyq áriptestik te keńeiýde. Sheteldik kolledjderimen seriktestik ornatylyp, birlesken baǵdarlamalar iske qosyldy. Sondai-aq alǵash ret Qazaqstan túrki álemindegi eń iri kásibi sheberlik chempionatyn ótkizýge bastamashylyq etti. 5–9 qazan aralyǵynda Aqtaý qalasynda alǵash ret TurkicSkills halyqaralyq kásibi sheberlik chempionaty ótedi.
«ABAI ULTTYQ MEKTEBI» alǵashqy ulttyq mektep boi kóterdi
«ABAI ULTTYQ MEKTEBI»-niń qurylýy – otandyq bilim berýdi damytýdaǵy eń mańyzdy strategiialyq qadamdardyń birine ainaldy. Ol Memleket basshysynyń tapsyrmasy aiasynda júzege asýda. ul joba Qazaqstannyń talantty balalary úshin biregei bilim berý ortasyn qurýǵa baǵyttalǵan. Mektep 900 oqýshy ornyna arnalǵan jáne munda balalarǵa arnalǵan internat, oqytýshylar úii, kitaphana, sport kesheni qarastyrylǵan. Ol biylǵy jyly ashylady dep josparlanyp otyr.
Bilim berý infraqurylymy damydy
Sońǵy jyldary Qazaqstanda balalardyń bilim alýyna zamanaýi jaǵdai jasaý baǵytynda eleýli ilgerileý baiqaldy. Beisembaevtyń tusynda jalpy sany 500-den astam mektep paidalanýǵa berildi. Qazirgi ýaqytta elimizde 3000 mektep bir aýysymda, 5000-nan astam mektep eki aýysymda jumys isteidi. Jyl sońyna deiin 140 myń orynǵa arnalǵan taǵy 111 mekteptiń qurylysy aiaqtalady. «Keleshek mektepteri» ulttyq jobasy tabysty júzege asty. Bushl sharalar elimizdiń kóptegen óńirlerinde úsh aýysymdy oqytýdy joiýǵa jáne qosymsha 150 myń oryn tapshylyǵyn qysqartýǵa múmkindik beredi.
Ǵani Beisembaevtyń ministrligi tusynda bilim berý júiesi jańasha tynys aldy. Ol ustazdyń muńyn muńdap, aýyl balasynyń armanyn qorǵap, erekshe balalarǵa teń múmkindik syilady. Ulttyq qundylyqqa negizdelgen tárbie, aýyl olimpiadasy, halyqaralyq bilim keńistigine qadam, jasandy intellektini engizý – bári de eldiń bolashaǵyna qalanǵan berik irgetas boldy.
