«Beeza, Amona, beeza, imona bat...»
Mánsiz, maǵynasyz án aitatyn Sailaýbektiń baldyr-batpaǵyn tyńdaǵanda ony sóz qylyp júrgen adamdarǵa qatty tańqalǵan edim. Ishkilikke salynyp, bir basyn alyp júre almaǵan Sailaýbek jaiynda ne aitýǵa bolady? Biraq oilana kele, Sailaýbekke «rahmet aitý kerek» degen toqtamǵa keldim. Óitkeni, ol bizdiń qoǵamnyń qanshalyqty rýhani degradatsiiaǵa túskenin qolmen qoiǵandai kórsetip berdi. Qazir dollardyń kún saiyn ósip bara jatqany kópshiligimizdi (ásirese jastardy) oilandyrmaidy. Onyń esesine Sailaýbektiń túsiniksiz árbir ánsymaǵyn asyǵa kútemiz. Túsiniksiz tilde aitylǵan essiz ándi jastar uialy telefondaryna júktep alyp, máz-meiram bolyp tyńdaimyz. Bolmashy ánge eltip, esalań adamsha bilegen jastardan ne kútýge bolady. Eshteńe.
Endi álgi áleýmettik jelide qoldan-qolǵa taralyp ketken post sýretke kelsek. Fotoda Sailaýbekti ult úshin otqa túsken Mahambet, Mirjaqyp Dýlatovtarmen qatar qoiǵany shymbaiymyzǵa shoq túsirgendei boldy. El múddesi úshin janyn pida etken azamattarmen Sailaýbekti qatar qoiý bul ultqa qarsy jasalǵan qylmys, úlken qiianat dep qabyldaǵan jón shyǵar. Biraq bizder bul post-sýretti jerden jeti qoian tapqandai qoldan-qolǵa tartyp máz boldyq.
Menińshe, bul post-sýretti piǵyly jaman toptar ádeii uiymdastyryp, buǵan qazaqtardyń qandai reaktsiia beretinin bilý úshin áleýmettik jelige ádeii taratyp jiberýi múmkin. Áitpese esi durys adam Sailaýbekti ultshyl-patriot azamattarmen qatar qoiyp, qazirgi qoǵamnyń tamyr soǵysyn baiqap kórýge árekettenbesi anyq. Post-sýretti kim jasasa da qazaq qoǵamyna qatysty biraz jaittyń betin ashyp tastady. Búginde saýyqshyl, ánqumar, memleketpen isi joq jastar oiyn bilip, talai adam shoshyp otyrǵany anyq.
Qazaq jastarynyń (orystildi jastar Sailaýbekke mán bermeidi) osyndai oisyz, jigersiz, ynjyq, saýyqshyl deńgeige túsýine otandyq telearnalar kóp «eńbek» sińirgenin moiyndaýymyz kerek. Reiting qýǵan telearnalar sheteldiń serialdary men saýyqtyq baǵdarlamalardy kórsetýdi kún saiyn údetýde. Tushynyp kóretin bir telearna qalǵan joq. Saptaiaqtyń basyna qaraýyl qoiǵan Keńes zamanynda qazaq televiziiasy bulaisha quldyramaǵan edi. Qazir keńes zamanyndaǵydai tsenzýra joq. Biraq telearnalar qoǵamdyq-saiasi taqyryptardy ainalyp ótýde. Nelikten? Óitkeni telearnalarda jibi túzý jýrnalisterdiń bári ketip qalǵan. Qazirgi zamannyń beinesin ánshi-ártister qalyptastyryp jatyr. Aldaǵy bir jylda qazaq telearnasynyń arqasynda Sailaýbek erikken jastarynyń «ermegine» ainalatyny sózsiz. Kúni keshe ǵana «Aitýǵa ońai» birinshi bolyp Sailaýbekke tórden oryn berip, áńgimesin tyńdap, reitingisin bir kóterip tastaǵanyna kýá boldyq. Endi basqa bir arna ony basqa qyrynan kórsetýge janyn salyp jatqany anyq.
Qazirgi qazaq qoǵamy ainaǵa qarap, Sailaýbekti kórip, máz-meiram bolyp jatyr... Mereke-dýmanymyz qashanǵa deiin jalǵasatynyn bir Qudai biler. Sol aina qashan kúlparshasy shyǵyp shaǵylady eken. Sol kúndi asyǵa kútýdemin.
Nurlan Jumahan
