Қазақша Qazaqsha قازاقشا Русский
DALA INSIDE-qa ótý
Dala 360 Politica Vox Populi Dala Finance Shartarap Bile júrińiz! Referendým
Bilim Suhbat Zań men Tártip Aimaq Jumysshy jyly Aityldy – oryndaldy Bas taqyryp Saraptama Dál qazir Taza Qazaqstan AES: Referendým
DalaNews visual
Freedom Inside '26

Batalov Almaty oblysynyń jylyna 2 mln tonna qant qyzylshasyn óndiretin múmkindigi bar ekenin aitty

Dalanews
Batalov Almaty oblysynyń jylyna 2 mln tonna qant qyzylshasyn óndiretin múmkindigi bar ekenin aitty
Úkimettiń bastamasymen Almaty oblysynda qant qyzylshasy óndirisin 2 mln tonnaǵa deiin jetkizý jospary mejelenip otyr. Bul mindetti oryndaýǵa óńirdiń áleýeti jetedi. Ol úshin ainalymǵa qosymsha taǵy 36,8 myń gektar sýarmaly jer tartylady. Bul týraly búgin Premer-Ministrdiń orynbasary Roman Skliardyń tóraǵalyǵymen ótken úkimettiń selektorlyq jiynynda oblys ákimi Amandyq Batalov aitty, – dep habarlaidy Dalanews.kz Almaty oblysy ákiminiń baspasóz qyzmetine silteme jasap.

Almaty oblysy basshysynyń aitýynsha, aimaqta qazirgi kezde qant qyzylshasynyń alqaby 16,3 myń gektardy quraidy. Ótken jyly Aqsý jáne Kóksý qant zaýyttarynda barlyǵy 550 myń tonna qant qyzylshasy óńdelgen. – Endi osy kórsetkishti 2 mln tonnaǵa jetkizý mejesi qoiylyp otyr. Ony biz qýana qoldaimyz jáne oǵan qajetti barlyq múmkindikterdi jasaimyz. Aqsý qant zaýytynyń óndiristik qýaty 550 myń tonna bolsa, Kóksý zaýyty 250 myń tonna shikizat óńdei alady. Aldaǵy ýaqytta Alakól jáne Qarabulaq qant zaýyttarynyń árqaisysy 500 myń tonnalyq qýattylyqqa ie bola alady dep esepteimiz, – dedi A. Batalov.

Atap ótsek, oblysqa úkimettik jumys toby kelip, óńirdiń 2 mln tonna qant qyzylshasyn ósirip-óńdeýge qajetti jer, sý, materialdyq baza jáne basqa da resýrstarynyń múmkindikterin zerdeleýde. Óz sózinde oblys ákimi atalǵan jumys tobymen kezdesip, jergilikti jerlerde olardyń jan-jaqty aýdit júrgizýine jaǵdai jasaý tapsyrylǵanyn da jetkizdi.

– Qyzylaǵash plotinasy Úkimettiń qoldaýymen qalpyna keltirilip, qazirdiń ózinde 30 mln. tekshe metr sý jinaldy. Osy sý qoimasynyń nátijesinde 7 myń gektar sýarmaly jer iske qosylady. Tipti aýqymy odan ári de keńeiýi múmkin. Jalpy bizde 2 sý qoimasyn – Pokatilov – 80 mln m3, Búien – 5 mln. m3 jáne 4 alapta – Qyzylaǵash – 7 myń ga, Basqan – 19,8 myń ga, Búien – 5 myń ga, Janama – 5 myń ga bolatyn sýarý jelilerin salý is-sharalary belgilengen. Búgingi kúni 8,9 mlrd teńge somasyna Qyzylaǵash sýarý massivin salý boiynsha joba daiyn, 5 joba boiynsha TEN jáne JSQ ázirleý jergilikti biýdjet qarajaty esebinen bastalatyn bolady. Sonyń ishinde bir ǵana Pokatilov sý qoimasynyń iske qosylýy 24 myń gektar jerdi ainalymǵa engizýge múmkindik beredi. Jergilikti sharýashylyqtar bul bastamany qýana qabyldap jatyr. Bul jańa jumys oryndarynyń ashylýyna úlken septigin tigizedi. Biz biylǵy jyldyń ekinshi jartysynda servistik-daiyndaý ortalyqtaryn quryp, qajetti aýyl sharýashylyǵy tehnikalarymen qamtamasyz etýge qosymsha qarjy bólemiz», - dedi óz sózinde A. Batalov.

Munan soń Jambyl oblysy jáne birqatar ministrlik basshylary sóz alyp, ózderine tiesili baǵytta atqarylatyn máselelerge toqtalyp ótti.

Jiynda sońynda Úkimet basshysynyń orynbasary Roman Skliar birdi-ekili zaýytty iske qosýmen másele sheshilmeitinin, sondyqtan bul iske  keshendi túrde kirisý kerektigin aitty. Jáne bul irgeli bastamaǵa memleket tarapynan jan-jaqty qoldaý kórsetiletinin jetkizdi.

– Import almasýdy qamtamasyz etýde aldymyzǵa úlken mindetter qoiylyp otyr. Sonyń biri - qant qyzylshasy óndirisin órkendetý. Óńirlerden qajetti esepteýlerdi, tiisti qujattardy der kezinde daiyndaýdy suraimyz. Olardyń ýaqytyly daiyndalýyna qarai qajetti qarjylai qoldaý kórsetiletin bolady. Jobanyń iske asyrylýy jóninde Jol kartasy daiyndalady. Bul qujatta onyń barlyq satylary kezeń-kezeńimen qamtylýy tiis. Bul – kóptegen salany qamtityn iri bastama. Sondyqtan Jol kartasy qujaty da aýqymdy bolady, – dedi R.Skliar.

Selektorlyq jiyn aiaqtalǵannan keiin oblys ákimi Amandyq Batalov 4 qant zaýytyn jańǵyrtý jáne tehnikalyq aýdit máselesi boiynsha óńirge arnaiy kelgen QR Premer-Ministriniń keńesshisi, úkimettik jumys tobynyń múshesi Gúlbaný Pazylhairovamen birge óńirdegi qant qyzylshasy ónimin arttyrý máselesin talqylaýdy odan ári jalǵastyrdy. Úkimettik selektorlyq jiynda jergilikti jerlerde qant zaýyttarynyń 200 km radiýsta ornalasqan jer ýchaskeleriniń maqsatty paidalanylýyna túgendeý júrgizilýi tiis ekeni aitylǵan bolatyn. Osyǵan orai oblys ákimi Amandyq Batalov G. Pazylhairovaǵa óńirde jer ýchaskeleri týraly barlyq málimetter toptastyrylǵan Elektrondy jer kartasy jumys isteitinin, bul iste osy karta úlken kómek bolatynyn aityp, atalǵan kartany tanystyryp ótti. Jáne jumys tobyna jergilikti jerlerde qajetti aýdit júrgizýge barlyq jaǵdai jasaýdy oblystyq aýyl sharýashylyǵy basqarmasyna, «Jetisý» ÁKK» ÓDI» AQ basshylyǵyna, selektorlyq rejimde jiynǵa qosylǵan aýdan ákimderine jiti tapsyrdy.

Sol siiaqty basqosýda «Jetisý» ÁKK osy aýqymdy jumysty iske asyrý baǵyttary týraly prezentatsiia kórsetti. Prezentatsiiamen tanysqan oblys basshysy oǵan birqatar túzetýler men ózgerister engizý kerektigin eskertti. Máselen, Qaratal aýdanyn da aldaǵy ýaqytta qant qyzylshasyn ósirýge birte-birte tartýǵa bolady. Amandyq Batalov máseleni áli de zerttei túsý qajettigin aitty.

Sol siiaqty jiynda jańbyrlatyp sýarý júiesin engizý máselesi de sóz boldy. Ony engizýge daiyn investorlar da bar. Oblys basshysy bul jańa tehnologiiany Qapshaǵaidan bastaýǵa bolatynyn aitty. Sýdy únemdi paidalaný kerektigin, sondyqtan jańbyrlatyp sýarý siiaqty jańa tehnologiiany engizý óńir úshin tiimdi ekenin alǵa tartty. Ol, birinshiden, resýrs únemdeýge kómektesse, ekinshiden, ónim sapasyn arttyrýǵa da yqpal etedi.


Jiyn qorytyndysynda oblys ákimi:

– Biz qant qyzylshasyn 2 mln. tonnaǵa jetkizýdi iske asyrýdyń oblystyq Jol kartasyn ázirleýimiz kerek. Onda atqarylatyn árbir shara - jer túgendeý, jańbyrlatyp sýarý tehnologiiasyn engizý, sýarý jelilerin jańǵyrtý, basqa da barlyq jumys egjei-tegjeili qamtylýy tiis. Taldyqorǵan óńiri – ejelden qant qyzylshasyn ósirýge mamandanǵan aimaq. Munda qyzylsha ósirý áýletten áýletke jalǵasyp kele jatqan atakásip. Sondyqtan bizdiń oblysta 2 mln. tonnalyq mejege jetýde qiyndyq týmaidy dep oilaimyn, – dedi A. Batalov.

Jalpy elimizde qant qyzylshasy óndirisin 3,5 mln. tonnaǵa jetkizý jospary bar. Sonyń 1,5 mln. tonnasy Jambyl oblysyna tiesili bolsa, 2 mln. tonnasy Almaty oblysynyń úlesinde.
Amandyq Batalov Almaty oblysy Qant qyzylshasy Roman Skliar Import Madina Sádýaqasova

Oqi otyryńyz