Nazarbaev júiesine qarsy belgili saiasatker Ǵalymjan Jaqiianov millioner Edýard Ogaidy Niý-Iorktyń sotyna berdi. Jaqiianovtyń aitýynsha, 2002 jyly saiasi sebeppen qamalǵan soń Nazarbaevtyń yqpalyndaǵy "Qazaqmys" kompaniiasynyń basshylary Semeidegi "Qarajyra" kenishin tartyp alǵan, - dep habarlaidy Dalanews.kz.
Bul máselege qatysty Ara Media arnasy aýqymdy zertteý júrgizgen. Arna málimetinshe, Ogai - qazaqtyń mysy men altynyna, kómirine ie bolǵan millioner. Ol - 800 million dollary bar, Forbste tizimine kiretin kásipker. Forbs málimetinshe, Ogai jai ǵana millioner emes, yqpaly kásipkerlerdiń qatarynda bar. 54 jastaǵy Ogai 2001 jylǵa deiin kásipkerlikpen ainalysqan. 32 jasynda "Qazaqmystyń" atqarýshy direktory bolǵan, al 2005-2006 jyldary ShQO ákiminiń orynbasary qyzmetin atqarǵan. Ol kezde ShQO ákimi - Hrapýnov. Keiin Ogai taǵy "Qazaqmysqa" kelgen. Qazir ol - "Qazaqmysty" ielenip otyrǵan eki adamnyń biri.
"Edýard Ogai keiin kómirge de aýyz salǵan. Semeidegi "Qarajyra" kómir kenishine kiretin "Qarajyranyń" 70 paiyz aktsiiasy Ogaiǵa tiesili. Áieli, ózi, baýyry bólip alǵan. Jaqiianov dál osy "Qarajyra" kenishine bailanysty Ogaidy sotqa berdi. Ol "Ogai Qarajyrany zańsyz ielendi. 2002 jyly Nazarbaevtyń qysymymen sottalǵanda, óziniń menshigindegi Semei kómir kompaniiasynan tartyp aldy" dep sanaidy", - delinedi arna málimetinde.
Al Qarajyra - quramynda 1000-nan asa adam jumys isteitin, jylyna 7-8 million tonna kómir óndiretin asa iri ken orny. Búginde osy bailyqqa ie bolyp otyrǵan Ogaidyń kompaniiasynyń esebinshe, kenishtegi kómir qory 1 mlrd 231 mln tonnaǵa jetedi.
Arna Daily Beast gazetiniń de derekterin keltirgen. Oǵan súiensek, Ogai - Qazaqstannyń eks-prezidenti Nazarbaevpen tyǵyz bailanysy bar adamdardyń biri.
"2002 jyly aktsionerlerdiń qoldan jasalǵan hattamasy negizinde Ogaidyń adamdary kompaniiaǵa basyp kirgen. Sodan soń óziniń menedjerlerin kompaniiaǵa kirgizgen. Semei kómirdiń aktivterin birtindep tartyp alǵan. Osy shema barysynda "Semei kómir" bankrot dep tanylǵan. Jasandy aýktsion ótkizip, oǵan Ogaidyń baýyrynyń kompaniiasy men óziniń kompaniiasy qatysqan. Sonda aýktsion óz aralarynda ótkizilgen", - delinedi arna málimetinde.
Ogai keiin Saýd Arabiiasy sultanynyń úiin, Tramptyń AQSh-taǵy ǵimaratynan záýlim sarai satyp alǵan. Ogaidyń taǵy bir sarailarynyń quny 100 million dollardan asady eken.
Halyqaralyq basylymdar osynsha bailyqtyń iesi Ogaidyń Nazarbaevpen tyǵyz qarym-qatynasy baryna senimdi.
"Qazaqmystyń Nazarbaevpen bailanysy bar ekeni bul kúnde esh qupiia emes. Qazaqmys kompaniiasynyń 30 paiyz aktsiiasy Ogaiǵa tiesili bolsa, qalǵan 70 paiyzy milliarder Vladimir Kimge tiesili. Al Nazarbaevtyń kóp jylǵy senimdi serigi Vladimir Nidiń Vladimir Kimmen bailanysy bar ekeni aqparat quraldarynda jii jazylady. Vladimir Ni "Qazaqmysta" 1999-2010 jyldar aralyǵynda direktorlar keńesiniń múshesi, tóraǵasy bolǵan. ...Al Qarajyra kompaniiasy aktsiiasynyń 10 paiyzy Erlan Nyǵmatýllinniń menshiginde. Erlan Nyǵmatýllin - kóp jyl Nazarbaevtyń ainalasynda júrgen Nurlan Nyǵmatýllinniń egizi. Al Vladimir Nidiń "Qazaqmystyń" basshysy Vladimir Kimmen de, Nurlan Nyǵmatýllinmen de qojaiyn atynan, iaǵni Nursultan Nazarbaevtyń atynan sóilesken áńgimesi deitin aýdiolar YouTube-ta kóp", - delinedi arna málimetinde.
Sonymen qatar, Ara media dereginshe, "Qazaqmys" Nazarbaevtyń qorlaryna keiingi 4 jylda 79,4 mlrd teńge bergen.
"Kim men Ogaidyń Nazarbaevpen alys-berisi aita bersek kóp, taýsylmaidy. Iaǵni Jaqiianovtyń "Semei kómir" kompaniiasyn bankrot dep tanyp, Qarajyra kenishin Ogaidyń ielegine ótkizý protsesine Qazaqstannyń burynǵy biliginiń yqpaly bar ekenin aiqyn ańǵarýǵa bolady", - delinedi arna aqparatynda.
Bul máselege Jaqiianovtyń ózi de pikir bildirgen.
"Biz, Semei kompaniiasynyń aktsionerleri aqyldasyp, Edýard pen Marina Ogaidy sotqa berip otyrmyz. Al nege Amerika Qurama Shtattary deseńder, Ogailar jáne basqa da jaýapkerler Amerikada turyp jatyr, sol jaqta úileri bar, sharýa-jumystaryn sol jaqta bitirip jatyr. Bylaisha aitqanda, osy jaqtan alyp ketken aqshalaryn sol jaqta jýyp-shaiyp jatyr. Sol sebepten dál osy Amerikada ótýge tiisti. Ekinshi jaǵynan Qazaqstandaǵy sottyń jaǵdaiyn ózderińiz jaqsy bilesizder.
Kóp jyl boiy bilik basynda Nazarbaev boldy ǵoi, Ogailar bolsa Nazarbaevtyń eń janynda júrgen adamdar. Kim biledi?! Nazarbaevpen birlesip istegen dúnie shyǵar?! Sol sebepti Nazarbaev 2022 jyly bilikten túgelimen ketkenshe bul sharýany qozǵaýǵa kelmedi. ... Jalǵyz ǵana emespin, birneshe aktsioner bar. Báriniń qolynda osyndai qujattar (aktsioner ekeni týraly - esk.) bar. ...Bul oqiǵa 2001 jyly bastaldy. 2001 jyly Nazarbaevtyń kúieý balasy Rahat Álievpen úlken bir áńgime boldy. Artynan Qazaqstan demokratiialyq tańdaýy qozǵalysy uiymdastyryldy. Odan keiin Úkimet ornynda, memlekettik qyzmette júrgender otstavkaǵa ketken bolatynbyz. 2002-ge aýysqan kezde Nazarbaevtyń tikelei tapsyrmasymen qalyń tekserý keldi. Aiaǵynan úlken kólemdegi aiyppul saldy. Ol kezde ózimdi túrmege japty. Sot ótip jatty. Artynan kompaniiany (Qarajyrany - esk.) bir adamdar kelip basyp aldy. Kompaniia basshysyz qaldy, kompaniianyń ishindegi kóp adam qýdalaýǵa ushyrady. Men bul áńgimeni artynan estidim. Ol kezde Qusmurynda abaqtyda jattym. Artynan Ogai degenderdi bildik. ...Tonap ketti dese de bolady. Zań tilimen aitsaq tonaý ǵoi. Qaradan qarap otyryp tegin qoldaryna alyp ketip otyr. Bul reiderlik qana emes, shyn máninde tonaýshylar. Onyń artynda Nazarbaev bar ma, Ni bar ma, Qazaqmys bar ma, ony sot sheshedi", - deidi Jaqiianov.
