Freedom Inside '26

Aport túlkibastyń brendine ainalyp keledi

Aport túlkibastyń brendine ainalyp keledi
«Alma» desek, oiymyzǵa Túlkibas oralary sózsiz. Keńes úkimeti kezinde-aq, búkil álemge almamen aty shyqqan aýdanda búginde alma jinaý maýsymy qyzypa-aq tur. Ázirdiń ózinde túlkibastyq sharýalar 5 myń tonna jemis jinap úlgergen. Jalpy aýdanda alma ósirý isimen 76 sharýa qojalyǵy ainalysady. Jyl sońyna deiin 6 myń tonna «aport» terýge qulshynyp otyrǵan túlkibastyq baǵbandar mejeni byltyrǵydan 2 myń tonnaǵa artyq alýdy boljap otyr. Dámi til úiirer túlkibastyq almalar búginde elimizdiń Almaty, Astana, Qaraǵandy qalalaryna jóneltilýde. «Aporttyń» alma baýlarynan bosatylý baǵasy kelisine 250 teńgeniń kóleminde bolyp tur.

Iia, ras Túlkibas aýdany alma baý ósirýge óte yńǵaily aýdan. Aýdan aýmaǵynda qazirgi tańda 76 aýylsharýashylyǵy taýaryn óndirýshi agroqurylymdar alma baýyn ósirýmen ainalysady. Joǵaryda aitylǵan sharýa qojalyqtardyń basym bóligi halyq arasynda kóp suranysqa ie Gala, Fýdji, Gollden Delishes, Star Krimson, Legalina, Aidaret syndy alma suryptaryn ósiredi. Sondai agroqurylymnyń biri – «Kóktal» sharýa qojalyǵy. Búginde bul qojalyqtyń ieliginde 350 gektar baýly jer bar. Onyń 330 gektaryna  alma, 19 gektaryna  qara órik otyrǵyzylǵan.

«Bizdiń qojalyq ieligindegi jerler  Shaqpaq jáne Aqbiik aýyl okrýgterinde ornalasqan.  Onyń sebebi – taýly aýmaq iaǵni alma ósirýge óte yńǵaily sanalady.  Biylǵy ónim jinaý naýqanyn bastap jiberdik. Almalarymyzdy baý basynan satyp alyp ketip jatqandar kóp. Eń sapaly degen almalarymyzdy saqtai tyn  2 myń tonna qoimamyz da bar. Bul bizge mol ónimdi ysyrapsyz, shyǵynsyz jinap alyp, qolaily suranysy mol kezeńderde alma satýymyzǵa múmkindik beredi» ,  - deidi qojalyq tóraǵasy Beibit Tóleshev.



Búgingi kúnde Túlkibas aýdannyńda 3077 gektar alma baý alqaby jaiqalyp tur. Onyń ishinde 2218 gektar  2007 jyldan beri otyrǵyzylǵan jas baý sanalady. Sonymen qatar, aýdanda az jerden mol  ónimdi alýǵa  (1 ga jerde 2000 dana kóshetten asa býdandastyrylǵan alma aǵashtary) maqsattalǵan qarqyndy baý sharýashylyǵy da qatar damýda. Qazirgi tańda aýdan aýmaǵynda qarqyndy alma baý kólemi 300 gektardan asyp jyǵylady eken.

Aita keterligi aýdan aýmaǵynda qys mezgilinde almany saqtaityn  siymdylyǵy 12500 tonnany quraityń 7 jemis-jidek saqtaityń qoima  jumys isteidi. Bul degenimiz aýdannyń brendi sanalatyn alma ónimin uzaq ýaqyt saqtap, qys, kóktem mezgilderinde osy ónimge degen suranysty azaitaýǵa yqpal etedi.

Statistikalyq málimetterge súiensek, aýdanda 1991-2016 jyldar aralyǵynda barlyǵy 1619,5 gektar  jerge alma baý men júzimdikter egilip, 13,5 gektar  jerge jylyjai salynǵan.  Sondai-aq, 4474 gektar jerge tamshylatyp sýǵarý ádisi engizilipti.  Munyń kóbisi sońǵy jyldary engizilgen QR údemeli indýstrialdy-innovatsiialyq «Agrobiznes – 2020» baǵdarlamasy aiasynda iske asypty.  Iaǵni, bul  «Agrobiznes-2020» baǵdarlamasynyń sharapatyn Túlkibas aýdany molynan kórip otyr degen sóz.  Osyǵan orai aýdandaǵy ónim kólemi kúrt artqan. Ásirese Túlkibastyń almasyn aldaǵy ýaqytta kóbirek egip, mol ónim alý baǵytynda jumystar atqarylýda.