Antikor ǵylymdy qarjylandyrý salasyndaǵy bylyqtar týraly aitty, - dep habarlaidy Dalanews.kz.
Júrgizilgen taldaý ǵylymi jobalardy irikteýdiń ashyqtyǵyna, olardy iske asyrýdyń kózboiaýshyldyǵyna, nátijeler úshin jaýapkershiliktiń bolmaýyna, zertteý qorytyndylarynyń tómen suranysyna, sondai-aq ǵylymi taǵylymdamalar úshin granttar berý jónindegi konkýrstyq komissiia quramyna qoiylatyn talaptardyń tómendeýine bailanysty eleýli táýekelderdi kórsetti («500 ǵalym» jobasy boiynsha).
Munyń bári biýdjet qarajatynyń tiimsiz jumsalýyna ákelgen.
Mysaly, jobalardy irikteý boiynsha konkýrstyq qujattama naqty tulǵalar úshin qalyptastyryldy, jobalardy ǵylymi saraptaý rásimi ashyq emes, baǵalaýdy «qol rejiminde» irikteletin úlestes sarapshylar júzege asyrdy. Tizimde turǵan 13,5 myń sarapshynyń 10 myńǵa jýyǵy (75%) saraptama júrgizbegen. Manipýliatsiia arqyly baǵalaý nátijeleri «qajetti» jobalarǵa beiimdeldi.
11,5 mlrd teńgege 30 zertteý anyqtaldy, olar boiynsha saraptama belgili bir tulǵalardyń múddesi úshin júrgizilgen.
Biýdjet qarajaty ǵylymi jobalardy kommertsiialandyrý túrimen shyǵaryldy. 2016 jyldan bastap memleket osy maqsattarǵa shamamen 32 mlrd teńge jumsady, onyń ishinde jobalardyń 90%-y (145-ten 130-y) málimdelgen maqsattarǵa qol jetkize almady, bul ónimsiz bastamalar bolyp tabylady.
Sonymen qatar, zertteýlerdiń 70%-y maqalalar men kitaptar jazýmen aiaqtaldy, kóptegen ázirlemeler praktikalyq turǵydan mańyzdy bolmady. Atap aitqanda, Aqparattyq jáne esepteý tehnologiialary institýty biogaz jáne bio tyńaitqyshtar óndiretin jabdyqtardy ázirleýge 290 mln teńge jumsady. Bul rette naryqta daiyn analogtar ondaǵan ese arzan (19 mln teńgeden qymbat emes, ózderi satyp alady).
Sonymen qatar, ǵylymi ázirlemeler túrinde jumys istep turǵan biznesti keńeitý qarjylandyryldy.
Máselen, 2019 jyly elimizdegi iri qus fabrikalarynyń biri qazaq delikatesteriniń tehnologiialary men retseptýralaryn ázirleýge 300 mln teńgege jýyq qarajat aldy. Alaida, is júzinde barlyq qarajat (92%) jabdyqtar men materialdardy satyp alýǵa jumsaldy.
Taldaý nátijeleri boiynsha Ǵylym jáne joǵary bilim ministrligine 100-den astam usynys engizildi. Ýákiletti organ olardy iske asyrýǵa kiristi.
Mysaly, Agenttiktiń usynysy boiynsha Saraptama komissiiasynyń jumysyn uiymdastyrý erejelerinde onyń múshelerine qoiylatyn biliktilik talaptary kúsheitildi, endi jalpy eńbek ótili 10 jyl, al mamandyǵy boiynsha ótili keminde 5 jyl bolý qajet, buryn 3 jyl bolǵan.
