Qoǵamdaǵy tártip pen ózara syilastyq eń aldymen adamnyń kúndelikti minez-qulqy men mádenietinen bastalady. Sálemdesý ádebi, úlkenge qurmet, kishige izet, bilimge umtylý - ǵasyrlar boiy halqymyzdyń rýhani qundylyqtarynyń negizin qurap keledi. Búginde bul máseleler tek memlekettik deńgeide ǵana emes, dini ortada da keńinen nasihattalyp otyr.
Prezident Qasym-Jomart Toqaev ta qoǵamdyq mádeniet pen azamattyq jaýapkershilikti qalyptastyrý máselesine airyqsha nazar aýdaryp keledi. Memleket basshysy jastardy bilim alýǵa, kitap oqýǵa, dúnietanymyn keńeitýge, zaman talabyna sai básekege qabiletti bolýǵa únemi shaqyrady. Prezidenttiń aitýynsha, eldiń erteńi – bilimdi ári tárbieli urpaqtyń qolynda. Bul ustanym qoǵamnyń rýhani damýyna baǵyttalǵan mańyzdy qaǵidalardyń birine ainaldy.
Memleket kóterip otyrǵan osy qundylyqtardy dini qaýym da qoldap, jurtshylyq arasynda ádeptilik, bilim jáne jaýapkershilik taqyryptaryn turaqty túrde nasihattap keledi.
Mańǵystaý oblystyq ortalyq «Beket ata» meshitiniń naib imamy Jumabai Qýandyquly musylmannyń sálemdesý ádebi shariǵatta naqty kórsetilgenin atap ótedi.
«Eki er adam bir-birimen kezdesken kezde qol alysyp amandassa jetkilikti. Alys sapardan nemese kópten beri bir-birin kórmegen adamdar bolsa, tós qaǵysyp amandasýyna ruqsat etiledi. Al eki er kisiniń súiisip amandasýy nemese soǵan uqsas artyq áreketter – bizdiń dinimizde de, dástúrimizde de quptalmaityn dúnie», - dedi ol.
Imamnyń aitýynsha, qarapaiym amandasýdyń ózi adamnyń tárbiesi men mádenietin aiqyndaityn mańyzdy kórsetkish. Din de, qazaqy salt-dástúr de qarapaiymdylyq pen ustamdylyqty joǵary qoiady.
Al «Bir munaraly tas» meshitiniń naib imamy Abdýlla Erjanuly kez kelgen jetistik bilimnen bastalatynyn erekshe atap ótti.
«Táýekel jasaý úshin musylman adamǵa eń aldymen bilim kerek. Quran Kárimde túsken alǵashqy ámir – «Oqy!». Demek, bilim alý qandai da bir amaldan buryn turady. Bolashaǵymyz baiandy bolsyn desek, ósip kele jatqan urpaqty eń aldymen bilimdi etip tárbieleýimiz qajet», - dedi Abdýlla Erjanuly.
Onyń aitýynsha, bilim men ádep - bir-birinen ajyramaityn uǵymdar. Naǵyz bilim adamdy izgilikke, jaýapkershilikke jáne qoǵam aldyndaǵy mindetin durys túsinýge jeteleidi.
Osy oidy Aqtóbe oblysynyń bas imamy Amantai Sadiev te jalǵastyrady.
«Eń alǵashqy aiat – «Oqy!». Ilim-ǵylymmen bastalady. Qazaqta «Bilimdi adam myńdy jyǵady, bilekti adam birdi jyǵady» degen sóz bar. Ilim alý – inemen qudyq qazǵandai, al sol ilimge amal jasaý – kirpikpen qudyq qazǵandai. Bilimniń shamshyraǵy eshqashan sónbeýi kerek. Eger jastarymyz bilimdi bolsa, qoǵamda saýatty adamdar alǵa shyǵady», - deidi Amantai Sadiev.
Bas imam bilimniń adamdy tek kásibi turǵydan ǵana emes, rýhani jaǵynan da kemeldendiretinin atap ótti.
Al «Aqmeshit-Syrdariia» meshitiniń naib imamy Nursultan Ýáliuly musylman mádenietindegi sálemdesýdiń mańyzyna toqtaldy.
«Shariǵatymyzda eki musylman kezdesken kezde qol alysyp, «Assalaýmaǵaleikým», «Ýaǵaleikúmássalam» dep amandasady. Paiǵambarymyzdyń hadisinde: «Eki musylman kezdesip, qol alyssa, qoldary ajyraǵanǵa deiin Alla Taǵala olardyń kúnálaryn keshiredi» delingen. Al qushaqtasyp nemese súiip amandasýǵa qatysty suraq qoiylǵanda, Paiǵambarymyz «Joq» dep, tek qol alysyp amandasýdy quptaǵan», - dedi ol.
Bul nasihattardyń barlyǵy bir ǵana maqsatqa baǵyttalǵan. Ol – qoǵamda tártipti, mádenietti, bilimdi ári jaýapty azamat qalyptastyrý. Sálemdesý ádebinen bastap, bilimge umtylýǵa deiingi qundylyqtardyń barlyǵy qoǵamdyq kelisimdi nyǵaityp, adamdar arasyndaǵy syilastyqty arttyrady.
Qazaq halqy ejelden tárbieni birinshi orynǵa qoiǵan. «Ádepti eldiń balasy alystan sálem beredi», «Tárbie – tal besikten» degen naqyldar da osynyń dáleli. Búginde bul qaǵidalar memlekettik saiasatpen de, dini nasihatpen de úndesip otyr.
Jastardyń bilimge umtylýy, úlkendi qurmettep, kishige izet kórsetýi, qoǵamdyq oryndardaǵy mádenietti minez-qulqy – órkenietti qoǵamnyń basty belgileriniń biri. Sondyqtan ádep pen bilimdi qatar dáripteý – eldiń bolashaǵyna salynǵan eń mańyzdy investitsiialardyń biri.
