Astanada aǵza transplantatsiiasy, transplantolog dárigerlerdiń eńbegi jáne ómirlik mańyzy bar operatsiiany kútip júrgen adamdardyń taǵdyry týraly baiandaityn «Habar» agenttiginiń «4739» derekti filminiń tusaýkeseri ótti, dep habarlaidy dalanews.kz.
Is-sharaǵa QR Premer-ministriniń orynbasary – mádeniet jáne aqparat ministri Aida Balaeva, densaýlyq saqtaý ministri Aqmaral Álnazarova, belgili dárigerler, ǵalymdar, qoǵam qairatkerleri, retsipientter men olardyń otbasylary, sondai-aq filmniń avtorlary men keiipkerleri qatysty.
Aida Balaeva Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev ult densaýlyǵy elimizdiń basty qundylyqtarynyń biri ekenin únemi atap kórsetetinin aitty. Prezident Qazaqstanda aǵza transplantatsiiasynyń júieli túrde damyp kele jatqanyn jáne otandyq dárigerlerdiń kásibi deńgeii joǵary ekenin de atap ótken bolatyn. Búginde mamandarymyz zamanaýi tehnologiialardy, jan-jaqty daiyndyqty jáne tutas bir komandanyń úilesimdi jumysyn talap etetin asa kúrdeli operatsiialardy jasap keledi.
«Jańa Konstitýtsiiada ár adamnyń ómir súrý quqyǵy eshkim aiyra almaityn eń qymbat qundylyq retinde aiqyndalyp, azamattardyń densaýlyǵyn qorǵaýǵa memleket kepildik beretini bekitilgen. Bul – memleketke úlken jaýapkershilik júkteitin qaǵidat. Sondyqtan densaýlyq saqtaý júiesi adam ómirin saqtap qalýdyń barlyq múmkindigin – aýrýdyń aldyn alýdan, ony der kezinde anyqtaýdan bastap, kúrdeli emdeý tásilderi men transplantatsiiaǵa deiin – tolyq ári tiimdi paidalanýǵa tiis. Úkimet transplantatsiia júiesin odan ári jetildirýge, meditsinalyq uiymdardyń kásibi áleýetin nyǵaitýǵa jáne halyqqa túsindirý jumystarynyń sapasyn arttyrýǵa basa mán beredi. Sebebi, árbir azamattyń ómiri men densaýlyǵyn qorǵaý – memleket úshin buljymas ári eń joǵary basymdyq», — dedi Premer-ministrdiń orynbasary.
Filmniń «4739» dep atalýynyń ózindik máni bar. Búginde aǵza transplantatsiiasyn kútý tiziminde dál osynsha adam tur. Olardyń basym kópshiligi úshin transplantatsiia – ómirin saqtap qalýdyń jalǵyz múmkindigi. Jyl saiyn 350-den astam patsient qajetti operatsiiany kútpesten kóz jumady. Sonymen qatar elimizdegi transplantatsiia operatsiialarynyń shamamen 90%-y tiri týystyq donorlardyń qatysýymen jasalady. Al qaitys bolǵannan keiingi donorlyqtyń úlesi 10%-ǵa da jetpeidi.
Sońǵy bes jylda elimizde 1 500-ge jýyq aǵza transplantatsiiasy jasaldy. Onyń árbir tórtinshisi 2025 jylǵa tiesili. Tek ótken jyldyń ózinde búirek, baýyr, júrek jáne ókpe transplantatsiiasy boiynsha 310 operatsiia jasaldy.
Balalar transplantologiiasynyń damýy da mańyzdy jetistikke ainaldy. 2026 jyly elimizde alǵash ret balaǵa júrek transplantatsiiasy sátti jasaldy. Bul joǵary tehnologiialyq meditsinalyq kómekti damytýdyń jańa kezeńine jol ashty.
Búginde elektrondyq úkimet portaly arqyly qaitys bolǵannan keiingi donorlyqqa qatysty óz ustanymyn 172 283 adam bildirgen. Olardyń 16 109-y kelisim berse, 156 174 azamat bas tartqan.
Halyqtyń habardarlyǵyn arttyrý jáne qoǵamda ashyq pikir almasý azamattardyń sanaly sheshim qabyldaýyna múmkindik beredi. Mundai sheshim bolashaqta qutqarýshy transplantatsiiany áli de kútip júrgen adamdarǵa ómir súrýge múmkindik syilaýy múmkin.
24KZ telearnasynyń jýrnalisi Nazerke Toqjan men rejisser Berik Sharov túsirgen týyndy patsientterdiń, olardyń otbasylary men meditsina qyzmetkerleriniń shynaiy oqiǵalary arqyly adam ómiriniń qundylyǵy, jaýapkershilik, der kezinde qabyldanǵan sheshimniń mańyzy týraly máselelerdi kóteredi. Film túrli kózqarastar men ómirlik ustanymdarǵa qurmetpen qarai otyryp, aǵza transplantatsiiasy jóninde qoǵamda ashyq áńgime órbitýge yqpal etýdi kózdeidi.
Derekti filmdi 24 shilde kúni saǵat 19:30-da 24KZ telearnasynan kórýge bolady.
